T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/1058
KARAR NO : 2026/406
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/11/2025
KARAR TARİHİ : 21/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından, 01/07/2025 tarihinde (i) ---- (ii) -----Şirketi, ve (iii) Müvekkil Şirket'e karşı toplamda takip tarihinde 12.814,75 Euro tutarında alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkil Şirket, İcra Dosyası kapsamında davalı tarafından aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılan ilamsız icra takibine, elinde olmayan sebeplerle, ---- sisteminde tebligatı görmemesi nedeniyle süresinde itiraz edemediğini, bu nedenle 01.08.2025 tarihinde takip, tebligatın kanunen okundu sayılması üzerine 7 günlük itiraz süresinin de dolması neticesinde kesinleştiğini, uyuşmazlığa konu İcra Dosyasındaki takip dayanağı olarak ileri sürülen belge incelendiğinde takibin, davalı tarafından 17 Ekim 2024 tarihinde Müvekkil Şirket ile herhangi bir bağı ve/veya iltisakı veya hukuki ilişkisi bulunmayan dava dışı üçüncü kişi ---- kesilen ------ no'lu faturadan bakiye kalan 12.814,75 Euro'ya ilişkin başlatıldığı tespit edildiğini, müvekkil Şirketin hiçbir suretle ilgisi bulunmayan bir ticari ilişki kapsamında Davalı Şirket tarafından dava dışı şirket ---adına düzenlenen faturaya ilişkin icra takibine Müvekkil Şirket, elinde olmayan sebeplerle süresi içerisinde itiraz edemediği için, Müvekkil Şirket'e ait banka hesaplarına ve taşınmazlara çeşitli bloke ve hacizler koyulduğunu, Müvekkil Şirket bu sebeple her geçen gün ticari itibar ve kar kaybına uğradığından borcu, icra tehdidi altında ve ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığını, bu çerçevede, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun ("İİK") 72/6-8. maddeleri uyarınca, Müvekkil Şirketin 02.10.2025 tarihinde icra tehdidi altında borçlu olmamasına rağmen ödemek zorunda kaldığı 790.458,18 TL tutarın iadesi amacıyla işbu istirdat davasının ikame edilmesi zarureti hasıl olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;--. İcra Dairesi ---- Esas sayılı dosya, taraflar arasındaki açık hesap ilişkisini dayanarak, davacı şirkete ve diğer grup şirketlerine icra takibi başlatıldığını, yani davacı yanın iddia ettiği gibi, faturaya dayalı bir takip değil, açık hesap alacağına ilişkin bir takip yapıldığını, takip konusu borcun sebebi, ilgili fatura açıklamasından da anlaşılacağı üzere, ---- bulunan ----- Tersanesinde bakım ve onarım gören ---- IMO numaralı----- gemisine, müvekkil şirket tarafından satılan boyaların ve kimyasalların bedeline ilişkin olduğunu, bu nedenle takip konusu alacak TTK 1352 kapsamında bir deniz alacağı olduğunu, ilgili boyalar, ---- ait olan ---- gemisi kaptanı tarafından bizzat teslim alındığını, gemi kaptanı imzalı ve kaşeli teslim irsaliyesini sunduklarını, bu kapsamda, davanın, görev yönünden, öncelikle değerlendirilmesini, Deniz İhtisas Mahkemelerinin görevli olması nedeni ile, dosyada görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile istirdat davasıdır.
HMK m.138 hükmünde; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakta; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu -----Sayılı kararında da davanın tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığı kabul edilmiştir." yönünde karar vermiştir. TTK m.1352/I hükmünde "Deniz alacağı'' aşağıda sayılan hususların birinden veya bir kaçından doğan istem anlamına gelir... hususu düzenlenmiştir. Anılan maddenin l bendinde ise "Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler." bu madde kapsamında deniz alacağı olduğu belirtilmiştir.
Taraflarca dosyaya sunulan fatura vs. deliller birlikte incelendiğinde ihtilafın davaya konu geminin bakımı için davalı tarafından temin edilen boya ve kimyasallara ilişkin olduğu, ayrıca donatan ile gemi malikinin de sorumluluğunu değerlendirilmesi gerektiği, TTK m.5/2 hükmü gereğince deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bu hususta görevlendirilen mahkemelerce bakılacak olup, davaya bakmakla görevli mahkeme, denizcilik ihtisas mahkemesidir. TTK m.5/II hükmüne göre: "...Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir..."
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 24.03.2005 tarih ve ---- sayılı kararının 18. maddesi ile Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 20.07.2004 gün ve ---- sayılı Kararı ile İstanbul'da kurulup faaliyete geçirilen Denizcilik İhtisas Mahkemesinin yargı alanı İstanbul ili mülki hudutları olarak belirlenmiştir. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi'nin kararıyla ----- Asliye Ticaret Mahkemesi ------ mülki sınırları dahilinde deniz ticaret ve deniz sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevlendirilmiştir.HMK m.114/1-c hükmüne göre mahkemenin görevli olması davanın görülebilmesi için gerekli dava şartıdır. HMK m.115/1 hükmüne göre mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını yargılamanın her safhasında resen nazara almak durumundadır.
Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı gereğince somut uyuşmazlığın çözümünde özel mahkeme olarak denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla ----. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesi görevli olduğundan davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine, dava dosyasının görevli ---. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın T.T.K. 1352/l, HMK 1,114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği göreve ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine,
2-HMK.'nun 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içerisinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli -----Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına,
3-HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ----- Bölge Mahkemeleri İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.