T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/51 Esas
KARAR NO: 2023/89
DAVA:Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 22/12/2020
KARAR TARİHİ: 02/05/2023
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; davacı ----------olduğunu, ----çektiğini, bu -------- yaptığını, hem-------daha önce de pek çok işler yapmış olup, deneyimli bir yönetmen olduğunu, yaptığı reklam projeleri ve kısa film gibi çeşitli projelerde ------------- yürüttüğünü ve sonuç olarak yayına hazır ------- müşterilerine sunduğunu ve geçimini bu şekilde sağladığını, davalı şirket -------------markasıyla piyasaya sürdükleri ------------yayınlanacak ------- çekimi için davacı ile iletişime geçildiğini, görüşmelerde davacıdan birden çok----------- yapmasının istendiğini, bunun üzerine davacının tüm süreçlerini tamamlayarak -------- halde yayına hazır haldeki ---- davalı şirkete güvene dayalı olarak -------- ilettiğini ve sözlü onaylarını aldığını, akabinde davacının, davalı şirket ile konuştukları hizmetin kapsamına ve bedeline ilişkin çeşitli hususları yazıya dökmek için bir sözleşme imzalamak istediğini belirttiğinde davalı şirketin bu talebi kabul etmediğini, sözleşme imzalamadığını, davacıya hiçbir ödeme yapmadığını, çıkan anlaşmazlık yüzünden davacının kendisinin yapıp çektiği reklam filmlerinin kullanılmasına izin vermediğini, belirli bir süre sonra davacının--------- tarihinde davalı şirket tarafından davacının çektiği reklam kliplerinin davalı şirketin ----------- hesabından paylaşıldığının görüldüğünü, bu paylaşımların davalı şirketin -------- yapıldığını, hemen iki gün sonra ----------- dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını ve bu kliplerin belirtilen ---------hesabında var olduğu, görüntülenme sayıları ve sair hususların belirlendiğini, delil tespitinin yapılmasının akabinde davacı adına ------arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak taleplerinin karşılanmaması sebebiyle arabuluculuk sürecinin --------- sonuçlandığını, davalı şirket için hazırlanan --------- yine davalı şirketin reklam klibi işinde oyuncu olarak bulunan dava dışı----- oynadığını, karşı tarafın,--------- arasında davacı ------ davalının projesi için dava dışı ---------oynadıkları ---------- bölüm bölüm olacak şekilde birçok kez yayınladıklarını, görüntülerde davacı ----, dava dışı----- --- kullanan ----------, bir kısım görüntülerde ise ------- olarak gözüktüğünü, davalı şirketin, davacının yazılı rızasını almadan ve hiçbir ödeme yapmadan davacının yaptığı ve oynadığı ---------- hesaplarında paylaşmasının öncelikle haksız fiile maruz kalan davacı -------- kişilik haklarının zarar görmesine sebep olduğu gibi, ek olarak davacının FSEK'ten kaynaklı haklarını da ihlal ettiğini belirterek, davacının haklarına yapılan ihlalin tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak FSEK'nun 68. maddesi uyarınca rayiç bedelin üç katı olarak şimdilik 100,00TL'nin ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, reklamın ilk yayın tarihi olan 08/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek -----uyguladığı avans faiziyle birlikte davacıya ödenmesine--------------dosyası işbu dava dosyasının eki sayıldığından, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin işbu dava dosyası altında davalıya yükletilmesine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; davalının ------ ürününü ithal eden ve yurt içinde pazarlayan bir firma olduğunu, firmaya ait ----- olduğunu, daha sonra ----------- hesabı açılarak ürünün -------- yönelik paylaşımların yapıldığını, davalı şirket ile davacı arasında herhangi bir iletişim, görüşme ve anlaşmanın olmadığını, söz konusu videolar için dava dışı yönetmen ---- görüşülerek anlaşıldığını,---------- anlaşmaya uygun olarak kısa videolar şeklinde çektiği görüntülerin -------- hesabından yayınlandığını, yönetmen ---------adet ------ verilmesi konusunda anlaşıldığını, ilgili tutarın 10/08/2018 tarihinde kişinin hesabına gönderildiğini, davacının muhattabının çekimleri yapan yönetmen -------- belirterek; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava, davalının davacının yönetmen ve oyuncu olarak görev aldığı reklam filmlerinin davalı tarafından izinsiz olarak kullanıldığı, değişiklik yapıldığı, bu şekilde FSEK'ten kaynaklanan mali ve manevi haklarına tecavüz edildiği iddiasıyla açılan, maddi ve manevi tazminat davasıdır.
--------- sayılı dosyası dosya içine getirtilmiş, incelendiğinde; ---------- üzerinde inceleme yapıldığı, dosyaya sunulan ---------- raporunda, tespit isteyen vekilinin dilekçesinde yer alan videolardaki şahısların tanımlamalarından videolarda ---------- olduğunun anlaşıldığı, söz konusu hesapta ------------ tarihleri arasında davacı ------ yer aldığı videolarla ilgili toplam -----paylaşım yapıldığının tespit edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Dinlenen davacı tanığı----------duruşmada, davacının kardeşinin nişanlısı olduğunu, davalı şirketin çalışanı olduğunu bildiği ------------------- kişinin kendilerine ------- reklamı çekileceğini ve kendileri ile rol almak isteyip istemediğini sorduğunu, bu aracı çok sık kullandığı için ve---------- davacının arkadaşı olmasından dolayı tanıdığı için kabul ettiğini, kendisinin kız kardeşi ---- ve kuzeni----------çekimlere katılmayı kabul ettiklerini, tarihini tam olarak hatırlayamadığını, ------------sahilinde çekimlerin yapıldığını, ekipmanları da davacının getirdiğini, kendilerine ------------ tarafından ücret ödeneceğinin söylendiğini, ancak ne kadar ödeyeceklerini söylemediklerini, film çekilip internette yayınlanmasına rağmen kendilerine hiç bir ödeme yapılmadığını, kendisinin şu anda davacının da reklam filminin çekimlerinde oyuncu olarak yer alıp almadığını hatırlamadığını, davacının reklam filminin çekiminde başkaca bir görev üstlenmediğini beyan etmiş, davacı vekilinin talebi üzerine davacının bu reklam filminin çekiminde yönetmen olarak görev alıp almadığı sorulmuş, tanık, heyecanlandığı için sorulan soruyu biraz önce anlayamadığını, bu nedenle reklam filmi çekiminde davacının başka bir görev alıp almadığı sorusuna almadığı şeklinde cevap verdiğini, ancak davacının reklam filminde-------- olarak çalıştığını, kendisinin------- davacıya reklam filminin içinde yer aldığı ------verdiğini görmediğini, davacının bu reklam filminin yayınlanması konusunda ---------- izin verme noktasında bir konuşmalarına da tanık olmadığını, bu konuda bilgisinin olmadığını, kendisinin davalı şirketle ilgili hiçbir bilgisinin olmadığını, kendisinin reklam filminde rol almasına rağmen ücret ödenmediği için henüz bir dava açmadığını beyan etmiştir.
Davalı tanığı -------- duruşmada, davacıyı tanımadığını, davalı şirketin yetkilisi ve sahibi ------- tanıdığını, kendisinin sahibi olduğu ---------- alanda, yani elektronik ürünler alanında faaliyet gösterdiğini, ---- kendisine elektrikli ------ ilgili soyadını bilmediği--------- konusunda anlaştıklarını söylediğini, kendisinin de --------- görmek istediğini, eğer beğenilirse kendi şirketinin de bu kişiyle çalışabileceğini kendisine söylediğini, daha sonra bu ------- filmlerinin kendisine gösterildiğini, ancak filmleri çok fazla beğenmediklerini ve tatmin olmadıklarını, bu yüzden ------- şahısla bağlantıya geçmediklerini, kendisinin davacıyı tanımadığı için izlediği reklam filminde rol alıp almadığını bilmediğini, reklam filminin yönetmeninin ve teknik ekibinin de kim olduğuna dair bilgisinin olmadığını, --------- kendisine bu reklam filminde rol alan oyuncularla ya da yönetmen ve teknik ekiple bizzat temas kurduğuna ya da anlaştığına dair bir şey söylemediğini, reklam filmleri çekilirken reklamı yaptıran tarafın sadece reklamı yapacak olan reklam şirketi ile bağlantı kurduğunu ve anlaşma yaptığını, belli bir bütçe konusunda anlaşılacağını, bu bütçeye uygun olarak diğer işlemlerin reklam ajansı tarafından yerine getirileceğini beyan etmiştir. Davalı tanığı --------duruşmada, kendisinin de ----------yaptığını, bu nedenle davalı şirket yetkilisi ------- tanıdığını, aynı konuda ticaret yaptıklarını,------ kendisine ---------- ürününün tanıtımı için ----------bedelli bir ------ karşılığında reklam filmi çekeceğini söylediğini, hatta aralarında yapılan yazılı sözleşmeyi kendisine gösterdiğini, sözleşmede de bu şekilde yazıldığını hatırladığını, kendisinin de iyi etkiler olursa aynı şekilde reklam filmi çektirebileceğini --------söylediğini, ancak daha sonra bu reklam filminin yayınlandığı -------- çok fazla izlenmediğini gördüğü için bu konuda -------- görüşmekten vazgeçtiğini, davacıyı tanımadığını, bu nedenle izlediği reklam filminde oyuncu ya da yönetmen olarak görev alıp almadığını bilmediğini, -------- kendisine bu reklam filminde görev alacak kişilerle kendisinin irtibat kurmadığını, tüm bu işleri ve hatta filmin yayınlanmasını da ----- yapacağını söylediğini, bilgisinin bundan ibaret olduğunu beyan etmiştir. Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış,-------------- sayılı dosyasında tespiti yapılan görüntüler incelenerek -------- sayfasının kime ait olduğu, ------------------ için reklam filmlerinin mevcut olup olmadığı, mevcut ise davacının oyuncu ve yönetmen olarak adının veya görüntüsünün bulunup bulunmadığı, bu reklam filminde davacı rol almış ise ------ ücret talep edebileceği, yönetmen olarak görev yapmış ise -------- kadar ücret talep edebileceği, davacının FSEK' ten kaynaklanan haklarına tecavüz edilep edilmediği hususunda FSEK uzmanı ----------oluşan bilirkişi heyetinin -------------yapılan teknik incelemede; söz konusu hesabın halihazırda silinmiş/kapatılmış veya isminin değiştirilmiş olabileceğinin tespit edildiği, -------------------sayılı dosyası kapsamında yazılan bilirkişi raporu üzerinde yapılan incelemede; ------------ kapsamında yer alan tespit isteyen vekilinin dilekçesinde yer alan videolardaki şahısların tanımlamalarından videolarda ------------ olduğu anlaşılmış olup, söz konusu hesapta davacının yer aldığı videoların tespitinin yapılmış olduğunun görüldüğü, yapılan teknik inceleme sonucunda ---- tarihleri arasında davacı ------- paylaşımın tespit edildiğinin görüldüğü, davacı -------- aldığı videoların yayın tarihleri ve izlenme sayılarının tespit edildiği,
Yayın Tarihi İzlenme Sayısı
----- 2.080 kez
------- 2.533 kez
------- 1.102 kez
------------- 7.812 kez
söz konusu paylaşımlarda davacı -------- ilgili herhangi bir bilginin yer almadığı, yalnızca davacının kendisinin olduğunun görüldüğü, davaya konu videoların reklam filmi mahiyetinde olup, tacirlerin bizzat kendilerinin veya piyasaya sürdükleri mal ve hizmetlerin sesli ve görsel filmlerle tanıtımına ilişkin reklam filmlerinin FSEK kapsamında sinema eseri olduğu, davalı şirketin sözkonusu eserin FSEK'nun 11. ve 12. maddeleri uyarınca sahibinin karineten davalı olup, eserden doğan mali hakları kullanma yetkisine sahip olduğu, davacının sözkonusu eser üzerinde FSEK'nun 80. maddesi uyarınca bağlantılı hak sahibi olduğu, davacının davalı ile arasında hizmet ilişkisi bulunmadığı ve dosya kapsamında davacının FSEK kapsamında sahip olduğu haklarını davalıya devrettiğine ilişkin yazılı herhangi bir belgenin mevcut olmadığı, bu nedenle-------------konusu düzenlemesinde de açıkça yar aldığı üzere, elde edilen gelirin bir bölümünü genel hükümler çerçevesinde talep edebileceği, mahkemeden -------- sorusuna binaen, yayınlanma tarihleri ayrı ayrı belirtilen ------------rollerinden ötürü; davacının her bir video için --------------- ücret talep edebileceği, FSEK'nun 68/1. maddesi uyarınca FSEK hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebileceği gözönüne alınarak, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere davacının davalıdan tespit edilen rayiç bedelin 3 katı tutarının ----------- olabileceğine dair görüş bildirmişlerdir.
Davalı vekilinin tespit edilen ücrete ilişkin bilirkişi raporuna yaptığı itirazların değerlendirilmesi ve ücretin neye göre belirlendiğinin somutlaştırılması için aynı bilirkişi heyetinden -------- tarihinde ek rapor alınmış olup, kök raporda belirttikleri
görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığına dair görüş bildirilmiştir. Davacı vekili --------- tarihinde harçlandırdığı ıslah dilekçesi ile; FSEK'nun 68. maddesi uyarınca rayiç bedelin üç katı olarak -----------tarihinden itibaren işleyecek -------- uyguladığı avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
Alınan bilirkişi raporu, dinlenen tanıklar, davalı şirkete ait ------ hesabında yayınlanan görüntüler ve tüm dosya kapsamı ile, davaya konu olan --------------uyarınca sinema eseri olduğu, davacının bu reklam filminde oyuncu olarak yer aldığı, her ne kadar filmin yönetmeni olduğunu da iddia etmişse de, bu iddiasını ispatlayacak bir delil bulunmadığı, davacının FSEK 80. maddesi çerçevesinde icracı sanatçı sıfatıyla reklam filminde komşu hak sahibi olup, aktif dava ehliyeti bulunduğu, reklamı yapılan davalı ----------reklamı çektiği ifade edilen----------------davacıya karşı oyunculuk bedelinden sorumlu oldukları, FSEK'nun 52. maddesi uyarınca mali haklara dair sözleşmelerin ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olduğu, davalının kendisinin veya -------- davacıdan oyuncu olarak rol aldığı reklam filmiyle ilgili mali haklarını devraldığına dair bir sözleşme sunmadığı, bu nedenle reklam filminin ------- tarihinde olmak üzere parçalara bölünerek dört kez yayınlamasının davacının------- araçlarla umuma iletim hakları ile manevi haklarından umuma arz, eserde değişiklik yapılmasını men etmek haklarını ihlal ettiği, bilirkişiler tarafından tespit edilen 2.000,00 TL telif ücretinin reklam filminin niteliğine, davacının oyuncu olarak verdiği emeğe, filmin izlenme sayısına, ekonomik koşullara göre makul olduğu, davacının FSEK'nun 68. maddesi uyarınca her bir yayınlanma için 2.000,00 TL olmak üzere 4 kez yayın için 8.000,00 TL telif ücretinin 3 katı 24.000,00 TL maddi tazminat talebinde bulunabileceği, davalının reklam filminin komşu hak sahibi olarak izinsiz kullanılması sebebiyle manevi tazminat talebinde de bulunabileceği, dava konusu eserin reklam filmi olması, ihlal sayısı ve süresi, davalının kusur derecesine göre 5.000,00 TL manevi tazminatın da hakkaniyete uygun olacağı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
Davalının davacının rol aldığı reklam filmini izinsiz kullanmak suretiyle FSEK'ten kaynaklanan mali ve manevi haklarına TECAVÜZ ETTİĞİNİN TESPİTİNE,
8.000,00 TL rayiç bedelin FSEK 68.madde uyarınca 3 katı olan 24.000,00 TL'nin ve 5.000,00 TL manevi tazminatın reklamın ilk yayın tarihi olan ---------- uyguladığı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
Alınması gereken 1.980,99 TL harçtan peşin alınan 608,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.372,83 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı vekiline maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı vekiline manevi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davalı vekiline manevi tazminatın reddedilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 172,49 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı ve 435,67 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 662,56 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından------------sayılı dosyasında yatırılan 73,10 TL peşin harç, 20,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 93,50 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 156,00 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 3.900,00 TL bilirkişi ücreti ve ----------- sayılı dosyasında yapılan 520,70 TL delil tespiti giderleri olmak üzere toplam 4.576,70 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranına göre, (%85) 3.890,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye (%15) 686,50 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasında,
Davalı tarafından yapılan 52,00 TL yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre, (%15) 7,80 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye (%85) 44,20 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı02/05/2023