T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/5 Esas
KARAR NO: 2023/103
DAVA: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/07/2022
KARAR TARİHİ: 09/05/2023
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
İSTEM / Davacı vekili ----- Asliye Hukuk Mahkemesi’ne sunduğu dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili ile davalı arasında 07/06//2019 tarihinde davacının sahibi olduğu “----- adlı eserin 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca başta üretim, çoğaltma ve yayma, satış olmak üzere mali haklarının devrini düzenleyen 3 yıl süreli Eser Sahibi Haklarının Devrine İlişkin Sözleşme akdedildiğini, 10/10/2019 tarihli Sözleşme'nin "Telif Ücreti" başlıklı 6. maddesinde "Yayınevi, Yazar'a, Yayınevi'nin resmi sözleşmeli olduğu dağıtımcı ve kitabevlerine, bu dağıtımcı ve kitabevlerine yapılacak ilgili eserin arka kapak satış fiyatı üzerinden %30 (yüzde otuz) telif ücretini ödeyecektir. Yayınevi, Yazar'ın devlete karşı sorumlu olduğu yasal kesintileri ve vergileri bu meblağ içerisinden karşılayacaktır. Yayınevi, Yazar'a ödeyeceği telifte basılan her 1000 (bin) adet kitaptan 50 (elli) adete karşılık gelecek oranda baskı zaiyatı kesintisi yapma hakkına sahiptir. Yayınevi, Yazar'a bahsi edilen telif ücretini, eserlerin satış tarihinden itibaren 6 (altı) ay sonra, 30 (otuz) gün içerisinde ödemekle yükümlüdür.” ifadesinin yer aldığını, anılan madde uyarınca eserin satışından doğan telif ücretinin, satıştan itibaren 6 ay sonra 30 gün içerisinde ödenmesi gerektiğini, ancak, Sözleşme'nin imza tarihi 07/06/2019 olmasına rağmen davalı tarafından ilk telif ücreti ödemesinin, yaklaşık 1 yıl sonra 17/07/2020 tarihinde kısmi olarak gerçekleştirildiğini, söz konusu telif ücreti ödemesinin, davacının davalıya mail atarak telif ücretini istemesi üzerine gerçekleştirildiğini, davalı tarafından yaklaşık 1 yıl boyunca davacıya telif ücreti ödemekten bilerek ve isteyerek kaçınıldığını, ancak davacı tarafından talep edilmesi halinde salt ödeme yapmış olmak için sembolik olarak telif ücreti gönderildiğini, ödemenin yapılmasının akabinde, davacının, davalıya defalarca mail kanalı ile ulaşmaya çalıştığını, telif ücretinin ne şekilde hesaplandığı, eserinin kaç adet satıldığı, satış fiyatının ne olduğu ve hangi tarihlerde satış işlemlerinin gerçekleştiğine ilişkin bilgi almak istediğini, ancak davalının bu bilgileri paylaşmaktan kaçındığını, davacı tarafça keşide edilen ihtarnamede de bu bilgilerin sorulduğunu, ancak davalı tarafından herhangi bir yanıt verilemediğini, sözleşme uyarınca telif ücretinin satılan kitap adetine göre değil, basılan kitap adetine göre ödeneceğini, Sözleşmenin 4/cC maddesi uyarınca bu sayının 1500 olarak belirlendiğini, 17/07/2020 tarihinde yapılan ödemenin hiçbir belgeye dayandırılmadan, müvekkilini oyalamak için yapıldığını, davacının ----numaralı "-----isimli eserine ait kaç adet bandrol alındığının tespitinin yapılması amacıyla------Telif Hakları Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak bandrol adetinin sorulmasını, Basın Kanunu çerçevesinde Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılmakla yükümlü olunan bildirim incelenerek, basım tarihinden itibaren kaç adet baskı yapıldığının tespitini, kamu bankalarına (------ müzekkere yazılarak davalı tarafından kaç adet bandrol bedeli yatırıldığının tespitini, kitap dağıtım merkezlerine müzekkere yazılarak eserin satış adetinin, satış fiyatının ve satış tarihlerinin sorulmasını talep ettiklerini, 07/06/2019 tarihli Sözleşme’nin “İhlal ve Fesih” başlıklı 8’inci maddesi “İşbu sözleşmenin akdinden sonra tarafların yapacağı ihlaller, ihlali yapan tarafın kaşı tarafa 50.000,00 (Ellibin bin) Türk Lirası cezai şart ödemesini doğurur. Taraflar bu meblağın yüksek olduğunu iddia edemez.” hükmünü haiz olduğunu, detaylı olarak açıklandığı ve yazılacak müzekkereler neticesinde tespit olunacağı üzere, davalının telif ücreti ödemelerine ilişkin yalan beyanda bulunduğunu, telif ücretini eksik olarak ve Sözleşme'de belirlenen süreden çok sonra ödediğini, davacı tarafından eserin mali haklarının devredilmesi ve bunun karşılığında davalı tarafından telif ücreti ödenmesinin, taraflar arasındaki Sözleşme'nin esaslı unsurları olduğunun açık olduğunu, davacının yükümlülüklerine yerine getirmesine rağmen davalının, asli yükümlülüğü olan telif ücreti ödemesini eksik ve/veya hiç yapmadığını ve ödediği telif ücretini ise süresinde ödemediğini, bu durumun ise Sözleşme'nin ihlaline ve tarafların mutabakatı ile kararlaştırılan cezai şart bedelinin ödenmesine sebebiyet verdiğinin açık olduğunu, mezkur Sözleşme'nin "Yayınevinin Hak ve Sorumlulukları" başlıklı 5F maddesi uyarınca davalının ----- ve bandrol evraklarını dağıtım öncesi davacıya sunmakla yükümlü olduğunu, ancak Sözleşme'nin imza tarihinden bu yana, davacıya herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, davalının bu yükümlülüğünü de yerine getirmediğini beyanla, davanın kabulüne, bakiye telif ücreti 6.300,00 TL’nin 18/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Sözleşmeye aykırılık nedeniyle Sözleşmenin 8. maddesinde belirlenen 50.000,00-TL cezai şart bedelinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.---- Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ----- Karar sayılı kararı ile davanın eser sahibi hakları devrine ilişkin sözleşme gereği, telif ücreti ve cezai şart isteminden kaynaklandığı gerkeçsiyle görevsizlik kararı verilerek, dosya Mahkememize gönderilmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğunu, davalının davacıya hiç bir borcunun bulunmadığını, yalnızca davacının delilleri incelendiğinde dahi bu durumun ortaya çıkacağını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava, davalının ----- isimli eserle ilgili imzaladığı 07/06/2019 tarihli Eser Sahibinin Haklarının Devrine İlişkin Sözleşme hükümlerinin gereğini yerine getirmediği, davacının telif ücretinin ödenemediği iddiasıyla açılan telf ücreti ve cezai şarta ilişkin alacak davasıdır.Davalıya ait ticaret sicil kayıtları dosya içine getirtilip incelendiğinde; davalı ----- sicil numarası ile 01/07/2021 tarihinde tescil edildiği, yönetim kurulu üyesinin -----olduğu tespit edilmiştir.Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan vergi levhaları incelendiğinde davalı -----vergi kimlik numarasının ..., sözleşme altında bulunan-----ise vergi kimlik numarasının ----olduğu, yine davalı vekili tarafından dosyaya sunulan ticaret sicil kaydına göre ----- şahıs işletmesinin----Ticaret Siciline ------sicil numarası ile 13/04/2018 tarihinde tescil edildiği tespit edilmiştir.----- Telif Hakları Genel Müdürlüğü'nün 29/06/2022 tarihli ----- sayılı Belge Talebi konulu müzekkere cevabı gelmiş olup incelemesinde; ----- ile ... arasında Eser Sahibi Haklarının Devrine İlişkin Sözleşme imzalandığı ve------tarafından süreli olmayan yayınlar için bandrol talep formu ve taahhütnamesi ile talepte bulunulduğu, ilgili evraklar içerisinde ticaret sicil kaydında ----- sicil numaralı ------ firma isimli firmanın bilgilerine rastlandığı görülmüştür.Toplanan deliller, davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşme örneği, ----- gelen bandrol talep evrakı ve ekindeki -----ile ... arasında Eser Sahibi Haklarının Devrine İlişkin Sözleşme örneği ve tüm dosya kapsamı ile, davacının davaya konu olan-----isimli eseriyle ilgili 07/06/2019 tarihli sözleşmeyi şahıs şirketi olan ----- ile imzaladığı, davalı ----- sözleşme tarihinden sonra tescil edildiği, ----- davalı şirketin ortağı ve temsilcisi olsa dahi şirketin ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğu,------ imzaladığı sözleşme ile davalı şirketin borç altına girmeyeceği, bu nedenle davalı şirketten taraf olmadığı sözleşmeye dayanılarak talepte bulunulamayacağı, davalı şirketin taraf ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.HMK'nun 114/1-d maddesinde tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartı olarak sayılmış, HMK'nun 115/2.maddesinde de Mahkemenin, dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davanın usulden reddine karar vereceği düzenlenmiştir. Davalının taraf ehliyetine sahip olmadığı anlaşılmakla, davanın 114/1-d ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın HMK'nun 114/1-d ve 115/2.maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
Alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'yegelir kaydına,Davalı vekiline telif ücreti davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 6.300,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,Davalı vekiline cezai şart bedeli davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Davalı tarafından yapılan yargılıma gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.