T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/166 Esas
KARAR NO: 2021/110
DAVA: Markaya Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması ve Kaldırılması ile Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 19/04/2018
KARAR TARİHİ: 03/06/2021
Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve kaldırılması ile maddi ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
İSTEM / Davacılar vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili--------- markalarının sahibi olduğunu, söz konusu markaların müvekkilleri tarafından uzun yıllardır kullanıldığını, müvekkillerinin kullanımına bağlı olarak ------------- markalarının ayırt edici hale geldiğini, davalı firma tarafından müvekkili şirket adına tescilli markaların hukuka aykırı bir biçimde kullanıldığını, davalı firma yetkilisi tarafından delil tespiti sırasında söz konusu kullanımların hukuka uygun olduğuna yönelik savunmada bulunulduğunu, bahse konu savunmaya dayanak olarak ------ ibareli markanın gösterildiğini, davalı firma kullanımlarının ilgili marka tescilini aşan bir nitelikte olduğunu, davalı firmanın müvekkili şirket adına tescilli markaların tanınmışlığından ve ticari itibarından haksız olarak yararlandığını belirterek davacı firma eylemlerinin müvekkillerinin sahibi olduğu--------- haklarına, tescilli ticaret unvanına, işletme adına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasına, kaldırılmasına, tecavüz ve haksız rekabetin işlenmesinde ---- ve malların imhasına, belirsiz alacak olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla - uyarınca hesaplanacak --- maddi ve --- manevi tazminatın dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirkete ait marka ile davacı firmalara ait markaların benzer olmadığını, müvekkili firmanın kullandığı markanın dava dışı ---- ait olduğunu, müvekkili firmanın dava dışı ------- aldığını, davacı şirket tarafından ----- karşı dava açıldığını, anılan davanın halen derdest olduğunu, davacı şirketlerin müvekkili firmanın başarısına -----çalıştığını, davacı şirketin haksız kazanç elde etmek istediğini, müvekkili tarafından kullanılan işaret ile davacı şirkete ait işaretler arasında iltibas tehlikesi bulunmadığını, müvekkili ---- bulunan ------- kamuya mal olmuş kişiler olduğunu, söz konusu ----- insanlarına şirket envanterlerinde yer verilmesinin davacı şirketin tekelinde olmadığını, müvekkili şirket tarafından verilen --- tarafından yanlış basıldığını, söz konusu -----müvekkili şirketçe kullanılmadığını, müvekkili şirketin---- ibarelerini kullandığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava, davacı şirket adına tescilli ve diğer davacılar tarafından kullanılan markaların ve davacı şirketlerin ticaret unvanında yer alan ----- ibaresinin davalı tarafça aynı faaliyet alanında iltibas yaratacak şekilde kullanılması sebebiyle meydana geldiği iddia edilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve kaldırılması ile maddi ve manevi tazminata ilişkindir.
-Dosyaya----- adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
Yargılama devam ederken davacı----- devredilmiş, --- uyarınca davada taraf değişikliği yapılarak, markaların yeni sahibi ----sıfatıyla davaya devam etmiştir.
----- temlik sözleşmesi de dosyaya sunulmuş, incelendiğinde,----- tescil numaralı markalarla ilgili devir tarihinden önce doğan haklar da dahil, tüm hak ve alacakların ---- temlik edildiği tespit edilmiştir.
Yine ---- kayıtları incelendiğinde;-----adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından dosyaya sunulan lisans sözleşmesi incelendiğinde; sözleşme ile dava dışı ---- verildiği, lisans sözleşmesine konu olan markanın dava dışı ------ tarihinde imzalanan sözleşmenin-------- yılını kapsadığı görülmüştür.
Davacılar tarafından davalı aleyhine Mahkememizin---- dosyasında talep edilen delil tespitine müteakip alınan bilirkişi raporunda; tespit isteyen tarafa ait ---- unsurlu ve ibarelerden oluşan---- durumda olduğu ve koruma altına alındığı, karşı taraf adresinde yapılan tespitte okulun ----------- ---- kullanıldığı, bu ------ tespit isteyen tarafa ait tescilli --------- farklı olarak -------- eklendiği, bu eklemenin bir farklılık oluşturmadığı, aynı sektörde yer alan iki firmanın tüketicisinin bu farkı anlamasının zor olduğu, -----tespit isteyen taraf markalarında olduğu ----- yaratacak derecede kullanıldığı, ---- kullanılan markaların marka tescil belgesinde kullanılan ---- kullanıldığı, bu şekilde kullanılan tescilli markanın tespit isteyen taraf markalarına iltibas oluşturmayacağı fakat --- içerisinde ---- taraf markası tescil edildiği şekilde değil tespit isteyen taraf marka ve işaretlerine benzer ---- iltibas yaratacak şekilde kullanıldığı, karşı tarafa ait işyerinde yapılan tespitte ----- ibaresinin öne çıkarılarak kullanıldığı, bu şekilde kullanımın karşı tarafa ait markalara iltibas yaratacak derecede benzer olduğu belirtilmiştir.
Dava konusu ---- Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişiler -----tarihli raporda; davalı şirketin, dava dışı--- akdettiği lisans sözleşmesinden kaynaklı olarak, dava dışı---- kullanma hakkına sahip olduğu, davalının------- kullanımları gerçekleştirdiği, bu kullanım şekillerine bakıldığında, davalının marka kullanımlarının, ---- hakkının kapsamında kalmadığının açıkça görüldüğü, dolayısıyla davalının tescilli marka hakkına dayalı kullanım savunmasında bulunamayacağı, davalının fiili marka kullanımlarının, davacı adına tescilli -----markalarla iltibasa sebebiyet verdiği, bu nedenle söz konusu kullanımların ---- oluşturduğu, davacının maddi tazminat istemini,--- şeklindeki tazminat hesaplama yöntemine dayandırdığı, davalı şirketin inceleme dönemi olan -- tarihleri arasında faaliyetlerinden toplamda ---- zarar ettiğinin saptandığı, inceleme konusu dönemlerde davalının herhangi bir kazancı tespit edilemediğinden --- hükmüne göre tazminat hesabı yapılamadığı, fakat ----- göre hakkaniyete uygun bir maddi tazminat belirlenmesi yoluna gidilmesinin gerekip gerekmediğinin takdirinin Mahkemeye ait olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, aynı bilirkişi heyeti----- raporda; maddi tazminat hesaplaması davacı vekilinin kök rapora itirazları doğrultusunda değişken maliyetler ve sabit maliyetler bakımından ayrım yapılarak incelendiğinde, davalı tarafın gelirlerinin tümünün dava konu markaya ait hizmet gelirlerinden oluştuğu, bu sebeple yalnızca değişken maliyetlerin gelirden düşülmesi ile kazanç hesaplanmasına gidilemeyeceği, sabit giderlerinde bu hizmet gelirini elde etmek için yapıldığı, dolayısıyla toplam maliyetin/ satılan hizmet maliyetinin ---- gerektiği, bu şekilde yapılan hesaplamayla dahi davalı tarafın inceleme yapılan dönemler dikkate alındığında faaliyet giderleri düşülmeksizin ---- edildiği, davalı tarafça dava konusu markadan zarar elde edildiğinden ------ fıkrasına göre hakkaniyete uygun bir maddi tazminat belirlenmesi yoluna gidilmesinin gerekip gerekmediğinin takdirinin Mahkemeye ait olduğu, marka hakkına tecavüz oluşturan bir markanın----- dayalı olarak kullanılmasının, marka hakkına tecavüz iddiasının ----- alana karşı ileri sürülmesine engel olmadığı, davalı şirketin ----- dayalı olarak kullanım hakkının bulunduğu ----- olduğu, söz konusu karşılaştırma uyarınca davalı şirketin lisansa dayalı kullanım savunmasına itibar edilemeyeceği, bu itibarla kök rapordaki görüşlerde değişikliği gerektiren bir hususa rastlanmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
------- marka sahibinin izni olmaksızın, tescilli olan marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal ve hizmetlerle aynı veya benzer mal ve hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması marka hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır. ------ maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.
------ ise başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almanın, dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışların haksız rekabet olduğu belirtilmiştir.
Bu yasal düzenlemeler ---- somut olay incelendiğinde, davacılardan-------- unsurunu içeren markalarının da tescilli olduğu, diğer davacıların da ---- haklarına sahip oldukları, ayrıca davacı şirketlerin---- işletme adlarında ----- esas unsur olarak yer aldığı, davalının eğitim ve öğretim hizmeti sunduğu iş yerinde yapılan delil tespiti ile davalıya ait-------, ayrıca alt bölümde davacıların hak sahibi oldukları markalar ile iltibas yaratacak derecede benzer olan ----- görselinin de yer aldığı, her ne kadar davalının kullandığı ------ eklemenin markaları farklılaştırmadığının tespit edildiği, davalının faaliyet alanın davacı şirketlerle aynı olup, markaların eğitim ve öğretim hizmetleri için kullanıldığı, aynı sektörde yer alan iki firmanın tüketicisinin bu farkı anlamasının zor olduğu, yazı karakteri ve rengin tespit isteyen taraf markalarında olduğu gibi ------ ------ kullanılan tanıtıcı unsurlar üzerinde de markalar iltibas yaratacak derecede kullanıldığı, ---- ve ----- davalının---- kullanım hakkı olduğunu savunduğu----- edildiği şekilde değil, davacı adına tescilli marka ve işaretlerine benzer---- iltibas yaratacak şekilde kullanıldığı, davalının bu kullanımının davacı şirkete ait ------ işareti esas unsurlu markaları ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğu tespit edilmiştir.
Davalının ----- hakkı sahibi olduğu markayı tescilli olduğu şekilden farklı kullandığından, ----- markanın hükümsüzlüğü için açılan davanın sonucunun beklenmesi talebi reddedilmiştir.
Davalı taraf bu kullanımının, dava dışı ----- markasının tescilli olması nedeniyle tecavüz teşkil etmediğini savunmuştur. ---- tescil numaralı marka ---- markasını tescilli olduğu şekilde kullanmadığı, markasal kullanımında ----- neden olacak derecede benzer bir görsel kullandığı, davalının kullandığı ----- yer alan görselden biraz farklı olsa da, markaların hitap ettiği ortalama tüketicinin davalının bu kullanımını davacılara ait markalar ile karıştırabileceği, küçük farklılıkların bu duruma engel olamayacağı, davalının bazı eğitim dökümanlarında davacıların markalarında yer alan ----- kullandığı, davalının bu kullanımları ile davacıların markalarına yaklaşmaya çalıştığı, bu durumun davacıların hak sahibi oldukları markalara, işletme adlarına, ticaret unvanlarına tecavüz teşkil ettiği, eylemin aynı zamanda haksız rekabet olduğu, davacıların maddi ve manevi tazminat talep edebilecekleri, davacı tarafça ----maddesi uyarınca talep edebileceği tazminatın tespiti için tecavüzün başladığı --- tarihi arasınaki dönemde davalının elde ettiği gelirin tespiti için yapılan incelemede--- zarar ettiği tespit edilmişse de,----- uyarınca maddi tazminatın Mhakememizce takdir edilmesi gerektiği, davacı şirkete ait markaların tescilli oldukları süre, yaygın şekilde kullanılıyor olmaları ve eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında belli bir tanınmışlık derecesine ulaşmış olmaları da dikkate alınarak talep edilen ----maddi tazminatın olaya uygun olduğu, davacıların markalarının bilinirliğine, kullanıldıkları süreye, tarafların ticari büyüklüklerine, davalının kusur derecesine ve tecavüzün devam ettiği süreye göre --- manevi tazminatın da hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KABULÜNE,
Davalının---- hak sahibi olduğu----------- yer aldığı markaları ile iltibas yaratacak şekilde marka kullanmak suretiyle davacıların marka haklarına, tescilli ticaret unvanlarına, işletme adlarına TECAVÜZ ETTİĞİNİN VE HAKSIZ REKABETTE BULUNDUĞUNUN TESPİTİNE,
Tecavüzlerin ve haksız rekabetin DURDURULMASINA VE KALDIRILMASINA,
Tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden marka kullanımlarının yer aldığı davalıya ait araçların ve malların TOPLATILMASINA, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle İMHASINA,
--- maddi ve ---- manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Alınması gereken 1.366,20 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Davacılar vekiline markaya tecavüz ve haksız rekabet davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Davacılar vekiline maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Davacılar vekiline manevi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Davacılar tarafından yapılan 341,55 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı, 132,10 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.509,55 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Davacılar tarafından Mahkememizin ---- sayılı dosyasında yapılan-------davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, çıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/06/2021