T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/421 Esas
KARAR NO: 2019/330
DAVA: Marka Hükümsüzlüğü ile Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması ve Önlenmesi
DAVA TARİHİ: 30/09/2016
KARAR TARİHİ: 10/12/2019
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan marka hükümsüzlüğü ile haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkilinin dünyanın en büyük dökme demir üretici olup --- yıldan bu yana üretilen---- markalı pik atık su borularını birçok ülkede bağlı şirketleri, distribütörleri ve ticari temsilcileri aracılığıyla sattığını, davacının - ülkede bağlı şirketinin,- ülkede web sitesinin, - aşkın ülkede --- ibareli marka tescili bulunduğunu, davacının - nezdinde --------- sayılı marka tescillerinin yer aldığını, davacıya ait --- markasının dünyaca tanınmış olduğunu, --- markasının da sektördeki çevrelerce iyi bilindiğini ve yüksek itibari haiz bulunduğunu, davalı adına tescilli---- sayılı- markalarının müvekkiline ait --- ibareli markalar ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğunu, davalının tescilli markalarının müvekkiline ait markaların tescil kapsamındaki mallar ile aynı ve benzer mallar içerdiğini, davalının ---- adını -- sitesinde kullandığını,--- alan adlı internet sitesine --- erişimin engellenmesine karar verilmesi gerektiğini, davalının davacıya ait --- ürün kataloğunda yer alan renk kombinasyonu, resim, grafik ve metinlerin aynısını ve benzerini--- ürün kataloğunda izinsiz olasrak kullanmasının haksız rekabet teşkil ettiğini, bu nedenlerle davalı adına tescilli --- sayılı --- ibareli markaların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalıya ait - ürün kataloğunda davacıya ait --- ürün kataloğundaki resim grafik, renk kombinasyonu ve metinlerin aynısınının kullanılmasının haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkilinin -yılında -- boru ve tesisat sektörünün önde gelen üç firması tarafından kurulduğunu, ---yılında --- en büyük üç pik boru üreticisinden biri olan -----ürünlerinin --- yek yetkili distribütörü olarak --- - boru pazarına giriş yaptığını, müvekkilinin --- kelimelerinin baş harflerinden oluşan - ibaresini ---sayı ile tescil ettirdiğini, müvekkilinin - markasını -bilinir bir hale getirdiğini, ayrıca ---- olarak ve ayrıca - dışındaki --- ülkede tescil ettirdiğini, ---- markaları arasında karıştırılma ihtimali oluşturan bir benzerlik bulunmadığıı, davacının --- sektöründe - markasıyla değil--- markasıyla bilindiğini, teknik düzenleme ve standartlar uyarınca her üreticinin markasının imal ettiği borular üzerinde yer alması gerektiğini, ancak küçük boyuttaki boru ve ek parçalarda bir çok harften oluşan markaların yazılmasının fiziksel olarak mümkün olmadığını, bu nedenle boru sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin genellikle iki veya üç harften oluşan markaları kullandıklarını, markaların hitap edilen alıcı kitlesinin sektörde uzman mühendislik firmaları olduğu düşünüldüğünde, uygulamada davacı ve davalı markalarının karıştırılmasının imkansız olduğunu, davacı ve davalı katalog kapaklarının birbirinden farklı olduğunu beyanla, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava, davalı adına tescilli ---- ibareli markaların davacıya ait ----ibareli markalar ile iltibas oluşturduğu, davacının ürün kataloğunda yer alan resim grafik, renk kombinasyonu ve metinlerin aynısının davalının ürün kataloğunda kullanıldığı iddiası ile açılan hükümsüzlük davası ile haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesine ilişkindir.
Dosyaya ---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde;--- numaralı --- ibareli markanın -.sınıfta --- tarihinde,
- numaralı-- ibareli markanı-.sınıfta --tarihinde davalı şirket adına tescil edildiği, -numaralı - markasının -.sınıflarda -tarihinde, - numaralı - ibareli markanın ---sınıflarda - tarihinde, - numaralı -- markasının -.sınıfta -- tarihinde, - numaralı - markasının -sınıfta ---- tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, marka uzmanı, grafik tasarım uzmanı ve sektör bilirkişisi tarafından düzenlenen --- tarihli raporda; davalıya ait -- numaralı - ibareli markalar ile davacıya ait - numaralı- ibareli ve - numaralı - ibareli markaların -.sınıfta tescilli oldukları ve kapsadıkları mallar arasında kısmen ayniyet, kısmen benzerlik bulunduğu, davacının ----- markalarının toplumun her kesiminde değilse de ilgili kesimi nezdinde bilinirliği haiz olup, ---- 1.Mükerrer 6.maddesi kapsamında tanınmış marka olduğu, tarafların markalarının hedef müşteri kitlesinin en az bir kısmı tarafından birbiri ile ilişkilendirilebileceği,----- ibareli marka başvurularının davacının---------markalarının tanınmışlığından haksız çıkar sağlama amacıyla MK'nun 2.maddesine aykırı olarak kötü niyetle gerçekleştirilmiş addedilebileceği, davacının ---- ürün kataloğunun davalı - ürün kataloğundan daha önce oluşturulmuş olduğunun kanıtlanması koşuluyla, davalının - ürün kataloğunda davacının ---- ürün kataloğu ile kısmi iltibas yaratarak haksız rekabette bulunmuş sayılabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi heyetine inşaat mühendisi ve makine mühendisi bilirkişinin eklenmesi ile alınan -- tarihli ek raporda; --- ibarelerinin son harfleri farklı olsa da ilk iki harflerinin özdeş olması nedeniyle benzer oldukları, davacı ve davalı kataloglarının kapak sayfalarının grafik tasarım ve renk kompozisyonu itibariyle büyük benzerlik gösterdiği, davacı kataloğundaki -.sayfa ile davalı kataloğundaki -.sayfada yer alan --- ile --- fotoğraflarının birebir aynı olduğu, davacı kataloğundaki ---.sayfa ile davalı kataloğundaki -.sayfadaki uçak gürültüsü, müzik, trafik, saat, kar yağışı ikonlarının da birebir aynı olduğu, davacı kataloğunun -.sayfası ile davalı kataloğunun --.sayfasındaki yangına karşı koruma özelliğini simgelemek üzere yararlanılmış olan görsel kompozisyonun büyük benzerlik gösterdiği, bu benzerlikler nedeniyle davacının--- ürün kataloğunun davalı - ürün kataloğundan daha önce oluşturulmuş olduğunun kanıtlanması koşuluyla davalının - ürün kataloğunda davacının --- ürün kataloğu ile kısmi iltibas yaratacak haksız rekabette bulunmuş sayılabileceği bildirilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi heyetine tesisat konusunda uzman bir makine mühendisi bilirkişi dahil edilmek suretiyle alınan ---- tarihli raporda; gerek davacı gerekse de davalı markalarının tescil edildikleri emtiaların, hitap ettiği alıcı kitlesinin, ortalama alıcısının bahsi geçen emtiaları ya da ürünleri tanıyan dikkat ve seçicilik özelliği bulunan kişiler olmaları gerektiği, her ne kadar her iki markanın temsil ettiği mal ya da hizmet sınıfı aynı ise de ortalama alıcının teknisyen veya mühendis gibi dikkat ve seçiciliği bulunan kişi ya da kişiler olmaları gerektiğinden, ürünlerin ya da malları karıştırılmasının söz konusu olmayacağı, başka bir deyişle taraf markalarının kapsadıkları ürünler bakımdan iltibasa yol açmayacağı, ancak Mahkemece bahsi geçen ürün alıcılarının seçicilik özelliği olmayan sırada tüketiciler olduğunun veya olması gerektiğinin kabul edilmesi durumunda ise ---- tarihli ek bilirkişi raporundaki görüş ve kanaatin yerinde olacağı beyan edilmiştir.
Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 556 sayılı KHK'de markaların karıştırılma ihtimali bulunması hükümsüzlük sebebi olarak sayılmıştır.
Karıştırılma (iltibas) tehlikesi 556 sayılı KHK'nin 8/1-b maddesinde düzenlenmiş olup, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir. Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir
Yapılacak incelemede karıştırılma ---- ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir. Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır. Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.
556 sayılı KHK'de kötü niyetli tescil hükümsüzlük sebebi olarak açıkça sayılmamışsa da, yerleşik Yargıtay kararları ve TMK'nun 2. maddesindeki düzenlemeye göre, bir markanın kötü niyetle tescil edilmesi de hükümsüzlük nedeni olarak kabul edilmiştir.
Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında, toplanan deliller ve bilirkişi raporları ile; davacı ve davalı şirketlerin aynı alanda faaliyet gösterdikleri, davacının markalarında yer alan diğer sözcüklerin tali nitelikte oldukları, markaların esas unsurunun---- ibaresi olduğu, davalının markalarından daha önce tescil edildikleri, her iki taraf markalarının aynı veya benzer sınıftaki mal ve hizmetler için tescilli oldukları, tarafların markalarının üç harften oluştuğu, davalının markalarının yalnızca son harfinin davacının markalarının esas unsuru olan---- ibaresinden farklı olduğu, bu nedenle tarafların markalarının iltibasa neden olacak derecede benzer oldukları, davacının markalarının tanınmış marka olduğu ispatlanamamışsa da, pik boru piyasasında yüksek bilinirliği bulunduğu, aynı alanda faaliyet gösteren-arının esas unsuru olan -ibaresinin - bir anlamının bulunmadığı, davalının markaları olan - ibaresinin de ---bir anlamının olmadığı, bu nedenle davalının markalarının kendiliğinden oluşturulabilecek markalar olmadıkları, her ne kadar davalı tarafça müvekkilinin markalarının ---- ibarelerinin baş harflerinden oluşturulduğunu savunmuşsa da, davacının markaları ile iltibasa neden olacak derecede benzer olan davalı markalarının davacının markasının bilinirliğinden yararlanmak amacıyla kötü niyetli olarak tescil edildiği, tarafların markalarının tescilli oldukları pik boru ürününün daha lüks inşaatlarda kullanılan ürünler olması nedeniyle bilinçli tüketicilere hitap ettiği ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı savunulmuşsa da, inşaat sektöründe her sınıftan insanın faaliyet gösterebildiği, ayrıca inşaat malzemeleri satan iş yerleri için sipariş veren kişilerin tamamının da eğitimli ve yüksek tüketici bilincine sahip uzman kişiler olmasının beklenemeyeceği, bu nedenle markalar arasında iltibas tehlikesinin de bulunduğu, davalının markalarının kötü niyetli tescil ve iltibasa neden olacak derecede benzer olmaları nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği, yine davalının -.--- alan adında davacının markalarının esas unsurunu oluşturan -ibaresi ile benzer olan - ibaresinin kullanılmasının davacının markaları ile karışıklığa neden olabileceği, davalının kötü niyetli marka tescili nedeniyle davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olup, erişimin engellenmesine karar verilmesi gerektiği, davalıya ait --- sayılı - ürün kataloğunda, davacıya ait olan ve davalı kataloğundan daha önce --- yılında basıldığı dosyaya sunulan basımevine ait fatura ile anlaşılan --ürün kataloğundaki----- fotoğraflarının aynı oldukları, davacının kataloğunun -. sayfasındaki uçak gürültüsü, müzik, trafik, saat, kar yağışı ikonları ile davalının kataloğunun-. sayfasındakilerin aynı oldukları, davacının kataloğunun ---. sayfasındaki yangına karşı koruma özelliğini simgelemek amacıyla koyulan görsel kompozisyonun davalının kataloğunun - sayfasındaki ile benzer oldukları, davacının kataloğunun -. sayfasında --- borunun ses yalıtım performansını göstermek üzere---- uygun olarak gerçekleştirilmiş deneyin sonuçlarının sunulduğu grafik tablo ile davalının kataloğunun -. sayfasında yer alan ---borunun ses yalıtım performansını göstermek için ----- uygun olarak gerçekleştirilen deneyin sonuçlarının sunulduğu grafik tablonun renk farklılığı hariç benzer oldukları, bu durumun TTK'nun 55. maddesinde tanımlanan "başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak" şeklinde haksız rekabet oluşturduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davalı adına tescilli --- numaralı-----markalarının HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE,
3-Davalıya ait --- ürün kataloğunda davacıya ait ---ürün kataloğundaki resim, çizim ve görüntülerin aynısının kullanılmasının haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, haksız rekabetin durdurulmasına ve önlenmesine,
4-Davalıya ait üzerinde --- yazılı --- sayılı dava konusu kataloğun toplatılmasına ve karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak sureti ile imhasına,
5-Davalıya ait ---- alan adlı web sitesine ERİŞİMİN ENGELLENMESİNE,
Alınması gereken 44,40 TL harçtan peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 15,20 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı vekiline Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükümsüzlük davası üzerinden takdir olunan 3.931,00 TL vekalet ücreti ile haksız rekabet davası üzerinden takdir olunan 3.931,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 7.862,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 58,40 TL harç, 477,90 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.536,30 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/12/2019