T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/238 Esas
KARAR NO: 2021/91
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/05/2014
KARAR TARİHİ: 29/04/2021
Davacı vekili tarafından ---- dosyasından davalı aleyhine açılan tazminat (FSEK'ten kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılama sonucunda;
İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; Müvekkilinin, yazarı ------- isimli eseri tercüme ederek ---çevirdiğini, dava konusu--------- işleme eserin mali ve manevi haklarının eseri ----- tercüme eden müvekkiline ait olduğunu, davalıların, müvekkilinin mali ve manevi haklarına sahip olduğu----------- tercüme eserinin, hiçbir hak ve yetkileri olmaksızın ve müvekkilinden hiçbir izin ---- arz ettiklerini, dava konusu ---- -------------- müvekkilinin çevirmen olarak isminin bulunduğunu, dilekçeleri ekinde iddialarını kanıtlayan ve davalılarca basılıp çoğaltılan satışa arz edilen dava konusu -------sunulduğunu,--- yapılan araştırmada-------------olduğunun görüldüğünü, dilekçeleri ekinde ----------sunulduğunu, dolayısıyla FSEK madde 66 çerçevesinde kurucuların davalı olarak gösterildiğini, davalıların, müvekkilinin çeviri eserini şu an itibariyle de internet üzerinden satışa arz ettiklerini, dava konusu çeviri üzerindeki bütün hakların müvekkiline ait olduğunu, davalıların iş bu çeviri eserinin hiçbir izin almaksızın, çoğaltıp, yayımlayarak umuma arz etmesinin ve herhangi bir şekilde ------- konusu yapmasının ---- işleme eser sahibi müvekkilinin mali ve manevi haklarına tecavüz teşkil ettiğini, davalıların müvekkilinin mali ve manevi haklarına sahip olduğu---------------- çevirinin izinsiz ve haksız olarak bastığını, çoğaltıp satışa arz etmesi ile haksız rekabet ortamı yaratıldığını, bu çerçevede müvekkilinin ----------- manevi haklarının da ihlal edildiğini, davalılar hakkında çeviri eserin hukuka aykırı ve izinsiz baskı yapılarak satışa arz edilmesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini için fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıların hukuka aykırı fiilleri sebebiyle müvekkilinin uğradığı net zararın, ------ ayrı tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle;------uğradığı zararın üç katı tutarında ve------ tazminata mahsuben, şimdilik --------manevi tazminatın, haksız fiil tarihinden itibaren, maddi tazminat için işleyecek en yüksek ticari faiz, manevi tazminat için ise işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, devam eden tecavüzün ref'i ve muhtemel tecavüzün men'ine dair ihtiyati tedbir kararı verilerek davalıların eseri çoğaltmasının, yaymasının, satmasının önlenmesine, davalılar tarafından yasaya aykırı çoğaltılmış nüshaların yayımının ve satışının ülke genelinde durdurulmasına ve mevcutların toplatılmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama sonucunda hükmün, FSEK ve MK'nun 24. maddesi uyarınca ------- masrafları davalılara ait olmak üzere yayınlanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı -----dosyaya sunulan cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkilinin yerleşim yerinin----- yerinin ise ----- olduğunu, davanın davalılardan birisinin yerleşim yerinde açılması gerektiğini, Mahkemenin yetkisiz olduğunu, öncelikle bu konuda karar verilmesini , müvekkilinin -----olduğunu, eski eşi olan ----- evliliği sırasında verdiği vekaletname ile kendisini şirkete ortak yaptığını, ---kötüye kullandığını, müvekkili hakkında aynı konuda--------- soruşturmasında ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini,------- hakkında müvekkilinin suç duyurusunda bulunacağını, dava konusu olay doğru kabul edilse bilr müvekkilinin bu konulardan haberdar olmadığını, hiç bir kusuru bulunmadığını belirterek, müvekkili hakkında açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmamışlardır.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava, davacının çevirisini yaptığı eserin davalılar tarafından izinsiz olarak basılıp satıldığı iddiasıyla açılan tecavüzün önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Dosyaya ---------- markasının ------- adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirketlere ait---- dosya içine getirtilmiş, -------- yazıları ve ekte sunulan ---------- davalı -----tarihinde tescil edildiği, ----- tarihinde tasfiye kapanışı yapan ve kaydı silinen şirketin kurucu ve son ortaklarının davalılar ------- tarihinden itibaren şirketi ----- davalılardan ----temsil ve ilzama yetkili kılındığı, ------ ---- tescil tarihli------- firmasının kurucu ve son ortaklarının ---------- olduğu, yetkililerinin; kuruluş tarihinden itibaren ------ temsil ve imzaya yetkili olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Davalı ---------- ve husumet itirazında bulunduğundan öncelikle usule ilişkin bu itirazları incelenmiştir.
Dava haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası niteliğinde olup, davacının yerleşim yeri Mahkememizin yargı sınırları içinde olduğundan ve HMK'nun 16/1. maddesi uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkili olduğundan, yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı --------- ortaklarından ----- tarihte yetkilisi olup, şirketin haksız fiil niteliğindeki eylemlerinden sorumlu olduğundan husumet itirazının da reddine karar verilmiştir.
Davaya konu ------dosyaya sunulmuş,------dava konusu kitap için bandrol talebiyle ilgili belgeler istenilmiş, verilen cevapla bandrol talep eden ve alan şirketin----olduğu ve bandrol numaraları ve ----alındığı bildirilmiş, dosyaya sunulan ------ numarasının bu şirket tarafından alındığı tespit edilmiştir.
Davalı ----- silindiği anlaşıldığından, davacı vekiline şirketin yeniden ihyası için dava açmak üzere süre verilmiş, davacının açtığı -----------kararı ile şirketin ihyasına ve tasfiye memuru olarak ---- atanmasına karar verilmiş, karar ---- tarihinde kesinleşmekle, şirketi temsilen ------- gerekli tebligatlar yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden ------- bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ----------- tarihli heyet raporunda özetle; dava konusu----- sahibinin davacı----- olduğunu, davalıların davacıya ait işlenme eseri izin almaksızın, basıp, çoğaltıp satışa arz ettiklerini ve böylece davacının mali haklarını ihlal ettiklerini, bu nedenle davacının en fazla toplam ------- bedel talebinde bulunabileceğini, manevi tazminat talebi bakımından davacının maruz kaldığı manevi zararı açıklayıp ispat etmesi gerektiğini, ama bu açıdan takdirin Mahkemeye ait olduğunu beyan etmişlerdir.
Tarafların rapora itiraz etmeleri üzerine;------ bilirkişi incelemesi yaptırılmış, -------------tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; tarafların itiraz dilekçelerinin kök raporlarında herhangi bir değişiklik yapılmasını gerektirmediği sonucuna vardıklarını beyan etmişlerdir.
Davacı vekilinin ----- tarihli ıslah dilekçesinde; Mahkememizin ---- dosyası ile davalıların hukuka aykırı filleri nedeniyle müvekkilin uğradığı maddi ve manevi zararın tazmini için FSEK 68. ve 70. maddeleri çerçevesinde fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla ------ tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talepli tazminat davası açıldığını, Dosyaya ibraz edilen ------ tarihli bilirkişi raporunda maddi zararın giderilmesi için talep edebileceğimiz miktar ----- olarak hesaplandığını, iş bu sebeple -----olarak açtıkları maddi tazminat taleplerini ---- artırarak, maddi tazminat taleplerine ilişkin olan davalarını fazlaya dair talep ve dava haklarını saklı tutarak toplam ---- olarak ıslah ettiklerini bildirmiştir.
Dosyaya sunulan------isimli kitap incelendiğinde, yazarın-------olduğu------ markasının yer aldığı, ayrıca ikinci sayfasında ------ ibaresine yer verildiği görülmüştür.
Alınan bilirkişi raporları ile, davacının---- -----tercüme ederek FSEK'nun 6/1-1. bendinde tanımlanan işlenme bir eser meydana getirdiği, bu eserin mali ve manevi haklarının davacıya ait olduğu anlaşılmıştır. FSEK'nun 52. maddesi uyarınca mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şekil şartıdır. Davalılar davacı ile mali hakların devrine dair bir sözleşme imzaladıklarını kanıtlayamamışlar, ancak davacının hak sahibi olduğu işlenme eserin davalı şirketler tarafından basıldığı ve satışa sunulduğu tespit edilmiştir. Davalı şirketler ve davalı şirketlerin ortakları olan ve şirketin haksız eylemlerinden sorumlu bulunan diğer davalıların, bu şekilde davacının FSEK'nun 14. maddesinde tanımlanan umuma arz etme manevi hakkını, 22. maddede tanımlanan çoğaltma ve 23. maddesinde tanımlanan yayma mali haklarını ihlal ettikleri, bu nedenle davacının FSEK'nun 68. maddesi uyarınca mali haklarına yapılan tecavüz nedeniyle telif bedelinin üç katı kadar tazminat talep edebileceği, alınan bilirkişi raporu ile bu bedelin ----olduğunun tespit ediliği, davacının ıslah dilekçesi ile talep ettiği ----- tazminatın telif bedelinin üç katı kadar olmakla, kabulüne karar verilmesi gerektiği, yine davacının FSEK'nun 70. maddesi uyarınca manevi tazminat da talep edebileceği, basılan kitap sayısı, davalıların kusur derecesi ve mali durumlarına göre ------ manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı, her ne kadar hükmün ilanı da talep edilmişse de, telif tazminatına hükmedilmekle, taraflar arasında farazi bir sözleşme ilişkisi kurulmuş sayılacağından, hükmün ilanına karar verilemeyeceği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
FSEK'nun 68.maddesi uyarınca ---- telif bedelinin üç katı kadar --------manevi tazminatın -------- tarihinden itibaren en yüksek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya ilişkin ------- manevi tazminat talebinin REDDİNE,
Kararın gazetede ilanına yer olmadığına,
Alınması gereken 888,03 TL harçtan peşin alınan 222,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 665,13 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı vekiline maddi tazminat davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı vekiline manevi tazminat davasının kabul edilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davalılar ---------vekililerine manevi tazminat davasının reddedilen kısmı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalılara ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 222,90 TL peşin harç (ıslah harcı dahil) ve 25,20 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 248,10 TL harç giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 578,00 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.578,00 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranına göre, (%61) 2.182,58 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye (%39) 1.395,42 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/04/2021