T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2017/78 Esas
KARAR NO: 2020/240
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/05/2017
KARAR TARİHİ: 08/12/2020
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılama sonucunda;
İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkilinin alanında tanınmış bir marka ve------ olduğunu, ülkemizde hali hazırda faaliyetlerine----------altında devam ettiğini, yerli ve yabancı birçok kişiye ------- ve bu konularda profesyonel danışmanlık hizmeti verdiğini, müvekkilinin tasarımlarından biri olan --- eseri ve ona istinaden tasarlanan diğer --- davalı ... tarafından kendisinin izni olmaksızın yaygın şekilde hukuka aykırı bir şekilde kullanıldığını, bu tasarımlarla ilgili ------- başvurusunun yapıldığını, ---------- kullanıldığını, davalının düzenlediği ---- tanıtımlarında kullanıldığını, taraflar arasında bu tasarımların davalı için hazırlanması konusunda anlaşma yapıldığını, ancak davalının ortağından ayrıldıktan sonra tasarım bedellerini ödemediğini, bunun üzerine tasarımları kullanmaması ve her türlü mecradan kaldırmasının davalıya ihtar edildiği halde kullanmaya devam ettiğini, kapatılan İstanbul Anadolu ---. FSHHM'nin---.İş sayılı dosyası ile bu durumun tespit edildiğini belirterek, belirsiz alacak davası olarak FSEK'nun 68. maddesi uyarınca üç kat olarak şimdilik 20.000,00 TL maddi ve FSEK'nun 70. maddesi uyarınca 5.000,00 TL manevi tazminatın ihlalin başladığı tarihten iştibaren işleyecek yasal temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalıya usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı halde davaya cevap vermemiş ve davalı vekili daha sonra duruşmalara katılarak, davayı kabul etmediklerini beyan etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava, davacının eserinin izinsiz kullanıldığı iddiasıyla FSEK'nun 68. ve 70. maddeleri uyarınca açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Dosyaya ----- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; davalı ... tarafından ----sınıf için tescili için marka başvurusu yapıldığı, ücreti yatırılmadığından hükümsüz hale geldiği görülmüştür.
Dosya içine getirtilen İstanbul Anadolu -----sayılı tespit dosyasında---- hazırlamış olduğu ---- tarihli raporunda özetle; Tespit isteyenin dilekçesinde belirttiği---- yapılan incelemede, tespit konusu ----içerikli tasarımların bulunduğunun tespit edildiğini, tespit isteyen dilekçesinde ayrıca --- nezdinde tespit konusu içeriğe veya tasarıma ait karşı tarafça yapıldığı bildirilen tescil başvurusunun tespitini ve ekran görüntüsünün alınmasını istediğinin anlaşıldığını,----- tarihinde başvurduğunun tespit edildiğini, ancak dosya muhteviyatı içinde tespit konusu ------içerikli tasarımların tespit isteyen tarafından üretildiğini, ilk ortaya çıkaran ve hak sahibinin tespit isteyen olduğuna dair herhangi bir belge veya delile rastlanmadığını beyan etmiştir.
Taraflar delillerini sunduktan sonra dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ------tarihli raporda özetle; Mahkememizin ----- tarihli celsesindeki kararına uygun olarak; heyetlerince ---- davacıya ait çalışma bilgisayarı ve cep telefonu; dava konusu tasarımların ve taraflar arasındaki yazışmalar doğrultusunda incelendiğini, çalışma bilgisayarında yapılan incelemeler doğrultusunda dava konusu ----- tasarımlarının uygulanmış olduğu --------- çalışmalara ait çalışma dosyalarının davacıya ait bilgisayarda bulunduklarının tespit edildiğini, bilgisayarda yapılan incelemede dava konusu ----- tarihinde dava konusu ------ kullanıldığı çalışmaların davacı tarafından davalıya mail olarak gönderilmiş olduklarının belirlendiğini,---- sitesindeki -----------bulunan kişilerin giydikleri---- kullanılmış olduklarını ve bu kişilerden birinin davalı taraf olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafın hazırlamış olduğu --------çalışma dosyalarının davacının bilgisayarında bulunduklarını ve gönderilen -- incelendiğinde bu çalışmaların davalı--ile uygulama amaçlı olarak paylaşıldıklarının tespit edildiğini, dava dosyası kapsamında bu çalışmaların uygulandığına dair bir delil görülmemekle birlikte, söz konusu olan ----- en azından birinin gerçekleştiği göz önüne alındığında; bu öğelerin olasılıkla uygulanmış olduğunun kanaatine varıldığını, davacının çalışma bilgisayarı ve cep telefonunda yapılan incelemelerde davalı ve davacı arasındaki------ile yapılmış çeşitli yazışmalar görüldüğünü, incelendiğinde; dava konusu tasarım çalışmaları için --- tarihinde görüşülmüş olduğunu, --------ve uygulanmış olduğu grafik çalışmalara ait----tarihinde mail yolu ile davalıya gönderilmiş olduğunu, 17/12/2016 tarihine kadar çeşitli ----çalışmalarının hazırlanarak-- davalı ile paylaşıldığını, 17/12/2016 tarihi itibarı ile taraflar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle davacı tarafından bu ---- kullanımlarının izninin kaldırılmış olduğunu, davalıya mail olarak bildirilmiş olduğunun tespit edildiğini, dava konusu -------tarafından --- tarihinde meydana getirilmiş olduğunu, davalının marka başvurusundaki------- birebir aynı olma derecesinde benzer olduğunu, dava konusu -------- olarak kullanılan ----- zaman tarihi ile --- olduklarını-- ile -- olan --- davacının çalışma bilgisayarında tespit edildiğini, dava konusu --- dava dilekçesinde bildirilen sosyal medya hesaplarında, ---------- adresinde kullanılmış olduğunu, davacının dava konusu çalışmaların kullanımına ilişkin izni 17/12/2016 tarihi ile kaldırmış olduğunu, dava konusu çalışmalar için firma dışından çalışan bir tasarımcı için saat başı ücretin 45,00 Türk Lirası olduğuna dair görüş bildirmişlerdir.
Davacı vekilinin kök rapora itiraz etmesi üzerine, aynı bilirkişi heyetinden ek rapor istenilmiş, bilirkişi heyetinin 30/05/2019 tarihli ek raporunda özetle; davaya ----- tasarımcısının hususiyetini taşıdığını ve estetik bir değere sahip olduğunu, davacını davalı ile 23/08/2016 tarihinde görüştüğü, 17/12/2016 tarihine kadar çeşitli ---- çalışmaları hazırlanarak davalıya gönderildiği, bu durumda davacının 115 gün boyunca söz konusu proje için çalıştığı, kök raporlarında varılan dava konusu çalışmalar için firma dışından çalışan bir tasarımcı için tasarımcının tecrübesine göre saat başı ücretin 45,00 Türk Lirası olduğu görüşünün değişmediği, dava konusu tasarımlar için ----olduğuna dair kanaatlerinin değişmemiş olduğunu beyan etmişlerdir.
Davacı vekilinin ----- tarihli duruşmada sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde; 5846 sayılı Kanun m. 68/1 uyarınca talep edilen tazminatı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 60.000,00 TL'ye yükselttiklerini belirterek, bu tutarın ihlalin başladığı tarihten itibaren işleyecek yasal temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan deliller, taraflar arasındaki --- ortamındaki yazışmalar, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile, davacı ile davalı arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, ancak davaya konu olan ---- tasarımlarının davalının siparişi üzerine davacı tarafından tasarlandığı, bu tasarımların FSEK'nun 2. ve 4. maddelerinde tanımlanan eser niteliğinde olduğu, bu eserlerin davacı tarafından yaratıldığının davacıya ait bilgisayardaki kayıtlar ile tespit edildiği, davalıya gönderilen bu tasarımların davalı tarafça düzenlenen etkinliklerde kullanıldığı, ----- tasarımın davalı tarafından ---- tescil edilmek istendiği, davacının bu çalışmalarının karşılığının davalı tarafça ödenmemesi nedeniyle davacının davalıya gönderdiği 17/12/2016 ----- ile bu eserleri kullanmamasının istenildiği, davalının temerrüdünün bu tarihte gerçekleştiği, davacı eser sahipliğinden kaynaklanan çoğaltma hakkına dayalı olarak FSEK 68/1. maddesi uyarınca tazminat talebinde bulunmuş ise de, davaya konu eserlerin taraflar arasındaki sözleşme nedeniyle bizzat davacı tarafından davalı tarafa verildiği ve davalı tarafından sözleşme kapsamında kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda, davalının iddiaya konu eserleri hukuka uygun şekilde elde ederek şahsi menfaat temini için kullanması şeklinde gerçekleşen eylem yönünden 5846 sayılı FSEK 22. maddesi uyarınca izinsiz çoğaltma hakkının ihlal edildiğinin söylenemeyeceği, tazminat olarak sadece FSEK 70/2. maddesi uyarınca eserlerin rayiç bedeline hükmedilmesi gerektiği, alınan bilirkişi raporu ile rayiç bedel 41.400,00 TL olarak tespit edilmişse de, raporda belirtilen ---- tamamının davalıya ait proje için çalışıldığına dair görüşün hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu nedenle 41.400,00 TL rayiç bedelin fahiş olduğu, ancak davacı tarafça bedel artırım dilekçesi ile FSEK'nun 68. maddesi uyarınca telif bedelinin üç katı kadar 60.000,00 TL alacağın 19/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte talep edildiği, buna göre talep edilen telif bedelinin 20.000,00 TL olduğu, davacı tarafça talep edilen 20.000,00 TL telif bedelinin dava konusu eserler için hakkaniyete uygun olduğu , yalnızca eserlerin telif bedeli olan 20.000,00 TL'ye hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacı ayrıca manevi tazminat da talep etmiştir. Davacının dava konusu eserler üzerinde manevi hakları mevcutsa da, manevi haklar----- ----, adın belirtilmesi ---------- değişiklik yapılmasını men etmek şeklinde 14, 15 ve 16. maddede sınırlı olarak sayılmış olup, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalının eserleri kullanması nedeniyle söz konusu hakların ihlalinin söz konusu olmadığı anlaşılmakla, manevi tazminat talebinin de reddiyle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
Davacı tarafça oluşturulan --- için 20.000,00 TL telif bedelinin 19.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya ilişkin 40.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin REDDİNE,
Alınması gereken 1.366,20 TL harçtan peşin alınan 1.110,04 TL harcın mahsubu ile bakiye 256,16 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı vekiline maddi tazminatın kabul edilen kısmı yönünden -----gereğince takdir olunan 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davalı vekiline maddi tazminatın reddedilen kısmı yönünden ----- gereğince takdir olunan 6.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Davalı vekiline manevi tazminatın reddedilen kısmı yönünden ----- gereğince takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yatırılan 1.110,04 TL peşin harç ve 31,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.141,44 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
İstanbul Anadolu ----- İş sayılı dosyasında davacı tarafından yatırılan 83,10 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
İstanbul Anadolu -------sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan 772,00 TL tespit giderinden davanın kabul ve red oranına göre, (%31) 239,32 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye (%69) 532,68 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından yapılan 298,90 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.298,90 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre, (%31) 1.022,65 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye (%69) 2.276,25 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.