T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/4
KARAR NO: 2020/92
DAVA: Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/01/2018
KARAR TARİHİ: 30/06/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------- satışı yapmak üzere ticaret yaşamına adım atan müvekkili firmanın -------unvanı ile sektöre ve müşterilerine hizmet verdiğini, müvekkili firmanın faaliyet alanı içerisinde ------çalışmaları yaptırtarak yeni ve tamamen -------------oluşturan ve oluşturduğu bu tasarımları adına tescil ettiren bir firma olduğunu, müvekkilinin -------------- tescil numaralı yemek tabağı deseninin 554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerine göre koruma altına alındığını, bahsi geçen müvekkiline ait tescilli tasarımın karşı tarafça müvekkilinden habersiz olarak satışının yapıldığının ve ticari amaçlarla kullanıldığının öğrenildiğini, bunun üzerine İstanbul Anadolu -----.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin -----sayılı dosyası ile davalı iş yerinde tespit işlemi yapıldığını, bu tespit neticesi hazırlanan ve sunulan 27/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda sayın bilirkişi tarafından özetle; müvekkili firmaya ait ----- tescil numarası ile tescil edilmiş---- tasarımının benzerlerinin aleyhine tespit istenen firmanın ticari iş yerinde sergilenmek ve satılmak üzere bulundurulduğun görüldüğünü, aleyhine tespit istenen firmanın iş yerinde bulunan ürünlerin --- tescil numaralı tasarıma bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer tasarımlar olduğu, tasarımcının tasarım özgürlüğü olduğu halde tescilli tasarımı model alarak benzer ürün yaptığı, bu benzerliğin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibasa neden olacak nitelikte benzer olduğunun belirtildiği, davalı tarafın müvekkiline ------- sayılı tasarımın aynısını taklit ederek üretim ve satış yaptığının tespit işlemi ve bilirkişi incelemesi ile sabit olduğunu, davalı tarafın tespite konu fiilleri aynı zamanda TTK'nun 54. vd maddeleri gereği haksız rekabet teşkil ettiğini belirterek; müvekkiline ait --- sayılı tasarımının taklidi olan ve davalı firma tarafından piyasaya sunulan ürünlere, tanıtım evraklarına, broşürlerine davalı firmanın yukarıda yer alan adresinde ve tespit edilecek diğer adreslerde el konulmasına ve toplanması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkiline ait--- sayılı tescilli tasarımdan doğan haklarına ve haksız rekabet hükümleri uyarınca korunan ürünlere karşı yapılan tecavüzün durdurulmasına, haksız tecavüzün önlenmesine ve bu suretle tecavüzün giderilmesine, davalı tarafın müvekkilinin ---sayılı tescil numarası ile korunan -----haklarına karşı haksız eylemlerinden ve tecavüzlerinden dolayı 554 Sayılı KHK'nın 52/a maddesinde belirtilen "tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, tasarım hakkı sahibinin tasarımı kullanması ile elde edebileceği muhtemel gelire göre", fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 554 sayılı KHK uyarınca marka hakkına tecavüzün ve TTK uyarınca haksız rekabet fiilinin önlenmesine ilişkin kararın ---- gazetelerden birinde ilan ettirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap dilekçesi sunmamışlar, davalılar vekili duruşmalardaki beyanında, tasarı haklarına tecavüz etmediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava konusu uyuşmazlık; davacıya ait --- numaralı -----tasarımına davalıların tecavüz ettikleri iddiasıyla açılan sınai mülkiyet haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ile maddi ve tazminat davasıdır.
Davacıya ait endüstriyel tasarım tescil belgesinin örneği dosyamız içine getirtilmiş, incelendiğinde; --- numaralı endüstriyel tasarım belgesinin---- tasarımı olduğu, 01/03/2016 tarihinde yapılan başvuru sonucunda aynı tarihte davacı adına tescil edildiği, halen koruma süresinin devam ettiği tespit edilmiştir.
Dosyamız içerisine alınan İstanbul Anadolu----. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin---- sayılı dosyasının incelemesinden; tespit isteyen------aleyhine tespit talebinde bulunduğu, tespit konusunun davacının ---- ilişkin olduğu, dosya içerisine alınan---- tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; ------- numaralı tasarım tescili ile aleyhinde tespit istenen tarafa --- arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları" tespit ve görüşlerine yer verildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden deliller sunulduktan sonra dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, dosyamız içerisine alınan --- bilirkişi raporunun incelenmesinden; " karşılaştırılan ------ tasarımlarının biçimleri,-------- farklılaştığı ve ayırt edicilik kazandığı, karşılaştırılan tasarımların her ikisinin de, kenarları ------ uygulandığı, her iki tasarımda da ------, davacı tarafa --------------- bir desenden oluştuğu, davalı tarafa -----üzerinde,----- sınırında ----- desen,----- orta kısmınında bulunan ----- yer aldığı,---- üzerinde bulunan ------------çizgi arasında kendisini tekrar eden başlangıç ve bitişinde nokta olan----- oluşturulduğu, he---- üzerinde bulunan------desenini------- biçiminde bir araya gelmesiyle oluştuğu, yapılan değerlendirmeye göre, davacı tarafa ----- numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafın ise --------ayları arası satışlarına göre %9,05 - %9,47 oranlarında zarar ettiği, davalıların satmış olduğu ürün adedinden daha fazla satış yapmış olsa dahi, zarar edeceği, ancak davalı tarafın dosyaya kesin süre verilmesine rağmen defter dışında herhangi bir belge sunmadığı ve tasarımın değerlendirilmesinde davacı tarafa ait --- numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürünün, bilgilenmiş kullanıcı tarafından benzer olarak algılandıkları da dikkate alındığında; BK.51 maddesine göre tazminat miktarının Mahkemece belirlenmesi gerektiği" tespit ve görüşlerine yer verilmiştir.
Davacının alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalara itiraz etmesi üzerine yeniden bilirkişilerden ek raporu alınmasına karar verilmiş ve dosyamız içerisine alınan 04.09.2019 tarihli ek bilirkişi raporunun incelenmesinde ise; "davalı ----- defterlerinde, satışların--- hesap no.su ile ------ hesap no.su ile "%18 lik----------- altında kayıt altına alındığı, davaya konu ürünler ile ilgili herhangi bir ad veya kod belirlemesinin yapılmadığı,---- defterlerinden tüm ürünleri----- envanter defterinden (envanter defterlerinden dönemsel bazda hesaplama yapmak mümkün bulunmamaktadır),----kâr ettiği, ancak davaya konu ürünün stok kartı ve faturaların incelenmesi neticesinde davalı firmaların davaya konu üründen ---- ayına kadar kaç adet sattığının tespit edilebileceği" tespit ve görüşlerine yer verilmiştir.
SMK'nun 55. maddesinde tasarım "ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin ---- gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü" olarak tanımlanmış, bu kanun uyarınca tescil edilmiş olması halinde tasarımın tescilli tasarım olarak korunacağı düzenlenmiştir. Yine SMK'nun 56. maddesinde, tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı, 58. maddesinde ise tasarım sahibinin, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabileceği düzenlenmiştir. SMK'nun 81. maddesinde de tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için önerilerde bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak tasarım hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.
Davalılardan ------ tarihinde yapılan delil tespitinde, üretimini yaptıkları---- üzerlerindeki----davacıya ait tescilli ------- numaralı ---- edilemeyecek kadar benzer olduğunun ve bu ürünlerin diğer----Tarafından satışının yapıldığının tespit edildiği, alınan bilirkişi raporları ile davacıya ait tasarım ile davalılar tarafından satışı ve üretimi yapılan---- üzerindeki tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, davaya konu olan tasarımlar ----- olup, SMK'nun 58/2. maddesi uyarınca tasarımların koruma kapsamının değerlendirilmesi sırasında, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesinin de dikkate alınması gerektiği, ----- deseni için tasarımcıların seçenek özgürlüğünün oldukça geniş olduğu, davacının kendine özgü, ayırt ediciliği yüksek tasarımının davalılar tarafından birebir kullanıldığı, davalıların bu eylemlerinin davacıya ait tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, davacının SMK'nun 149. maddesi uyarınca tecavüzün tespitini, önlenmesini ve maddi ve manevi tazminat talep edebileceği, davalı tarafça tazminat hesaplanması için gerekli delil ve belgeler tam olarak sunulmadığından ve davaya konu olan ürünle ilgili satış miktarı kesin olarak tespit edilemediğinden, maddi tazminat tutarının TBK'nun 50. maddesi uyarınca mahkemece takdir edilmesinin uygun olacağı, muhasip bilirkişinin yaptığı incelemelere göre dava dilekçesinde talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE,
Davalıların davacı adına tescilli ------ numaralı tasarımın koruma kapsamında kalan ürünlerin satışını yapmak suretiyle gerçekleştirdikleri ENDÜSTRİYEL TASARIMA TECAVÜZLERİNİN VE HAKSIZ REKABETLERİNİN DURDURULMASINA, ÖNLENMESİNE, TECAVÜZÜN GİDERİLMESİNE,
5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Kararın kesinleşmesinden sonra hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan----- masrafı davalıdan alınmak suretiyle ilanına,
2- 341,55 TL karar ve ilam harcı tayini ile peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 310,15 TL harcın davalıdan tahsiline,
3- Davacı yararına "tecavüz ve haksız rekabet yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan ---- vekalet ücreti takdiri ile davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
Davacı yararına "maddi tazminat yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan ---- vekalet ücreti takdiri ile davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 31,40 TL başvurma harcı,31,40 TL peşin harç, 4,60 TL vekalet harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 200,70 TL tebligat, müzekkere masrafı olmak üzere toplam 2.268,10 TL ile Mahkememizin ---- Değişik iş sayılı dosyasında yapıldığı anlaşılan 31,40 TL başvurma harcı, 51,70 TL peşin harç, 4,60 TL vekalet harcı, 221,80 TL keşif harcı, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti 22,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 1.331,50 TL olmak üzere her iki dosyanın toplam yargılama gideri olan 3.599,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar tesisine yer olmadığına,
Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı