T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/161 Esas
KARAR NO:2024/14
DAVA: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ:01/07/2022
KARAR TARİHİ:10/01/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili çocuk oyuncu ---- davalı---- yılında çekilen ---------aldığını, müvekkilinin oyunculuk faaliyetlerinin yürütülmesinde yardım ve aracılık faaliyetleri için kast ajansı olarak yetkilendirilen davalı ------------ arasında müvekkilinin haklarına ilişkin olarak imzalanmış sözleşmenin bir suretinin müvekkiline teslim edilmediğini buna ilişkin taleplerinin de sonuçsuz kaldığını, dolayısıyla dayanak olarak müvekkilinin elinde yalnızca ---- tarihli, ---------- tarafından imzalanmış olan muvafakatname bulunduğunu, bu muvafakatname içeriğinde reklamın sadece ---- süre ile sadece yurt içinde yayınlanmasına muvafakat edilmesine rağmen, reklamın yaklaşık --- yıldır izin alınmaksızın ve telif hakkı ödenmeksizin ----------- hesaplarında yayınlandığını, yurt dışına yarışmalara gönderildiğini, bu durumun Mahkemenin -------dosyasında alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini beyanla ilgili--------- ve sair --------- yayınlanmasının yargılama süresince tedbiren durdurulmasına karar verilmesini yargılama sonucunda davacının telif haklarına karşılık bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek tutarın işlemiş ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline, ilgili reklam filminin ------ hesaplarında ve sair platformlarda yayınlanmasının yargılama süresince tedbiren durdurulmasına, nihai olarak da tamamen yayından kaldırılmasına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: ------- tarihli ıslah dilekçesinde ise müvekkilinin telif haklarının ihlal edilmesi nedeniyle ---- maddi tazminatın davalılardan tahsiline, kararın ------ ilanına, ----- ihtiyati tedbir teminatının iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP:Davalı--------vekili cevap dilekçesinde özetle, haksız olarak açılmış davanın öncelikle zorunlu arabuluculuk sürecininişletilmemesi, yetkisizlik, görevsizlik, zamanaşımı, talep ve talep tutarının belirsiz olması ve dava dilekçesinde bulunması gereken asgari unsurları barındırmamasından bahisle usulden reddine,
Müvekkili Şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise; muvafakatnamenin varlığından, karşılık
ücretinin ödenmiş olmasından, ilgili ---- kullanımlarının muvafakatnamede bahsi geçen süreler içerisinde yer almasından ve ilgili kullanımların hukuka aykırılık teşkil etmemesinden bahisle esastan reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı------vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının davalı -----yapımcılığında ----- çekilen ----- bazı sahnelerinde rol aldığını, Davacının dosyaya sunmuş olduğu -------- sayılı ihtarnamesinde; davacının oyunculuk faaliyetlerini yönetmesi için ------tarihinde sözleşme imzalamış olduğu ve bu şirketin reklam yapımcısı---- davacı ------ imzaladığının tespit edildiğini, Davacı tarafın beyanlarına göre; bu reklam anlaşması sürecinde; davacı ---- velisi----- tarafından reklam yapımcısı ----------başlıklı belge imzalamak suretiyle teslim edildiğini, bu muvafakatname ile küçük oyuncu (davacı) ------------haklarını geniş olarak aynı kanunun m.80/5 hükmü uyarınca bedel mukabilinde 1 (bir) yıl süre ile yapımcı firmaya devrettiğini ilgili muvafakatnamede; davacı-oyuncu ------aldığı bedel mukabilinde; icrası nedeniyle sahip olduğu hakları bilgisayar ve internet ortamında kullanmaya, ------- iletme hakkını kullanmaya, reklam filminden kaynaklı fotoğrafların, ses ve görüntünün kullanım haklarını yapımcı şirkete devrettiği açıkça belirtildiğini, ayrıca Mahkemeye delil olarak sunulmuş olan teknik raporun tespit isteyen davacı tarafın mağduriyetini varlığını veya varsa mağduriyet boyutunu ortaya koyan bir veri içermediği açıkça görülmekte olup, raporun müvekkil aleyhinde olan/olabilecek değerlendirmelerini kabul etmediğiklerini de beyanla, rücu ve tazminat haklarımız saklı olmak kaydı ile, ------- dair nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, İhtiyati tedbire dair talebin mevcut delil durumu ve ileride telafisi imkansız zararlara yol açma ihtimali nedenleri ile reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ----vekili cevap dilekçesinde özetle, öncelikle davacının zorunlu arabuluculuğa başvurması gerektiğini, 6100 sayılı TTK m.5/A kapsamında dava şartı olarak belirlenen bu şart yerine getirilmeksizin davacı tarafından açılan işbu davanın, HMK m. 115/2 gereği dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle de davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile davacının kast ajansı arasında akdedilen ve dilekçe ekinde sundukları ----- başlıklı Sözleşme gerekse çocuğun velisi olan ----- tarafından imzalanmış ----------müvekkili şirkete reklam filminin yayınlanması konusunda yetki verildiği düşünüldüğünde, davacının iddia ettiği gibi reklam filminin izinsiz ve telif hakları ödenmeksizin yayınlanmasının söz konusu olmadığını, dava konusu reklam filmi ile ilgili olarak müvekkili şirketin,------- yapımcılığını üstlendiğini, söz konusu reklam filmi ile ilgili davacıya ait tüm mali ve manevi hakların sözleşmede belirlenen süre ve mecralar ile ------ geçerli olacak şekilde müvekkili şirket tarafından devralındığından bahisle, öncelikle zorunlu arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, nihayetinde davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı--------- vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin huzurdaki davada pasif dava husumeti olmadığını, Müvekkili şirketin dava konusu reklam filminin sahibi, yapımcısı veya yayınlayıcısı olmadığını, Davacının reklam filmi için yapımcıya muvafakatname verdiği ve müvekkili şirketin de sadece bu muvafakatname kapsamında ve ajans olarak davacıyı temsil yetkisi çerçevesinde yapımcı ile reklam filmi sözleşmesi imzaladığını, Zaten dava dilekçesinde de bu hususun açıkça ikrar edildiğini, reklam filminin sözleşmede ve muvafakatnamede yazılı süreden daha uzun bir süre kullanılmasının müvekkili şirketin bir kusuru olmadığı gibi, bu nedenle müvekkili şirkete dava açılmasının açıkça haksız, kötüniyetli ve hukuka aykırı olduğunu beyanla, davacının HMK 329/1-2 gereği yasal vekalet ücretine ve disiplin para cezasına mahkum edilmesine, müvekkili şirketin taraf ehliyetine (pasif husumet) sahip olmadığından, davanın HMK madde 114/1.d ve HMK madde 115 gereği dava şartı eksikliğinden reddine, dava konusu reklam filminin sahibi, yapımcısı veya yayınlayıcısı olmadığından davanın esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ------ oyuncu olarak rol aldığı---- yapımcılığında--------- kaynaklanan komşu haklarını davalılara yalnızca 1 yıllığına ve yurt içinde gösterilmesi şartıyla devredip etmediği, buna rağmen 1 yıllık süre dolduktan sonra da ----------- yurt dışında yayınlanıp yayınlanmadığı, bu şekilde davacının FSEK'ten kaynaklanan mali haklarına tecavüz edilip edilmediği, davacının maddi tazminat talep edip edemeyeceği, tazminat tutarının ne kadar olacağı, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davalılara husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, davalı ---- davalı ----- davacıyı temsilen sözleşme yapma yetkisinin bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davalı ----- numarasıyla kayıtlı görüldüğü, --- tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır.
Davalı ----- kayıtlı görüldüğü, --- tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır. Davalı---------numarasıyla kayıtlı görüldüğü, ----- tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır. Davalı ----- --- kayıtlı görüldüğü,---- tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; ----- Tarihli kök raporda;-------------- videonun;Halihazırda yayında olduğu,----- olduğu, Videonun izlenme sayısının -------- olduğu tespit edilmiştir.-------- adresinde yapılan incelemede;
• Hesapta---- adresinde yer alan ---tarihli paylaşımda;
Paylaşımda yer alan videonun halihazırda yayında olduğu,Videonun--------- hesabından ------- tarihinde paylaşılmış olduğu,Paylaşımın görüntülenme sayısının ---- olduğu tespit edilmiştir.
• Hesapta --------------- paylaşımda;Paylaşımın halihazırda yayında olduğu,Davaya konu videoya ait bir karenin resminin yer aldığı,Videonun ---------hesabından ------ tarihinde paylaşılmış olduğu,
Paylaşımın görüntülenme sayısının 556 olduğu tespit edilmiştir.
• Hesapta----------- paylaşımda;Paylaşımın halihazırda yayında olduğu,Davaya konu videoya ait bir karenin resminin yer aldığı,Paylaşımın -------- adlı ----- hesabından ----- tarihinde yapıldığı,
Paylaşımın görüntülenme sayısının ----olduğu tespit edilmiştir.
• Hesapta-------------- tarihli paylaşımda;
Paylaşımın halihazırda yayın olduğu,
Paylaşımda dava konusu videonun yer aldığı,
Videonun -----------tarihinde paylaşılmış olduğu,
Paylaşımın görüntülenme sayısının -------- olduğu tespit edilmiştir.----- adresinde yapılan incelemede;
• Hesapta ----------- tarihli paylaşımda;Paylaşımın halihazırda yayın olduğu,Davaya konu videoya ait bir karenin resminin yer aldığı,Paylaşımın-------- tarihinde yapılmış olduğu,
Paylaşımın beğeni sayısının ------olduğu tespit edilmiştir.
• Hesapta------------- tarihli paylaşımda;
Paylaşımın halihazırda yayın olduğu,
Davaya konu videoya ait bir karenin resminin yer aldığı,
Paylaşımın ---------tarihinde yapılmış olduğu,
Paylaşımın beğeni sayısının ----- olduğu tespit edilmiştir.
• ----- adresinde yer alan --- tarihli paylaşımda;
Paylaşımın halihazırda yayın olduğu,
Davaya konu videoya ait bir karenin resminin yer aldığı,Paylaşımın ----------- yapıldığı,
Paylaşımın beğeni sayısının ----- olduğu tespit edilmiştir.
• --------- tarihli paylaşımda;Paylaşımın halihazırda yayın olduğu,Paylaşımda dava konusu videonun yer aldığı,Videonun ---------tarihinde paylaşılmış olduğu,
Paylaşımın görüntülenme sayısının ------------ olduğu,
• Davaya konu fikir ve sanat ürününün, FSEK kapsamında sinema eseri olarak kabul edilebileceği,
• Davacının icracı sanatçı sıfatıyla FSEK 80’inci maddede yer alan haklara sahip olduğu,
• Dosya kapsamında yer alan --- tarihli devir beyanı ile icracı sanatçının haklarını ------ devrettiği,
• Dosya kapsamında yer alan---------- tarihli iş anlaşması kapsamında sözleşmeye konu içeriklerin ancak 1 (bir) yıl süre ile kullanılabileceği, ek sözleşme yapılmaması durumunda 1 (bir) yıldan sonra kullanımın mümkün olmadığı,
• Dosyaya sunulan muvafakatname ile sözleşme içeriğine ve Heyetimizde bulunan Bilişim uzmanımızın yaptığı tespitlere göre davacı çocuk oyuncu ----- davalı--------- kullanım süresi bittiği halde 3 yıldır kullanımına devam edildiği ve davacının bu kullanımdan dolayı tazminat talep edebileceği,
• Tazminatın ise sektörel uygulamalar dikkate alındığında davacının yıllık 10.500 TL+KDV, 3 yıllık kullanım dikkate alındığında ise 31.500 TL + KDV maddi tazminat talep edebileceği" yönünde görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun 1/B, 11,12, 52, 68, 80/1 maddeleri.
GEREKÇE:Dava, davacının oyuncu olarak görev aldığı reklam filminin davalılar tarafından izinsiz olarak ve sözleşmeye aykırı şekilde kullanıldığından bahisle FSEK'ten kaynaklı haklarının ihlal edildiği iddiasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır.Davacı taraf davalı şirketlerden------ diğer davalı taraf olan --- çekilen reklam Yanlarında ol diye ----------- filminde oyuncu olarak rol aldığını, bu ------ anlaşması ve ------- tarihli hak devri çerçevesinde yayınlanması gereken süre ve mecralardan sonra ve farklı mecralarda yayınlanması dolaysıyla FSEK'ten kaynaklı haklarının ihlal edildiğini ve bu sebeple oluşan maddi ve manevi zararının tazminini talep ve dava etmiştir.
Davacı taraf davalılar ----- yapılan iş anlaşması isimli 1 yıl süreli anlaşma dolayısıyla, diğer davalı --- sahibi ve yayıncısı olması dolaysıyla,----- oyuncu aracılık hizmetleri dolayısıyla oluşan sorumluluk dolayısıyla dava ve talepte bulunmuştur. Bu talepler dikkate alınarak öncelikle davalıların dava konusu ihlal yönünden yapılan değerlendirmede, davacının iş anlaşmasını davalı ----- yaptığı, bu sebeple davalı ------ davacının ihlal edilen hakları yönünden sorumlu olacağı, diğer davalı --------mali hakkı kullanan ve dolayısıyla devralan olduğu dikkate alındığında SMK'nın 54. Maddesi gereği sorumlu olacağı kabul edilmiştir. Diğer davalılar ------ çekimi sırasında oyuncu temini ve reklam çeken şirket ile reklamın çekildiği şirket arasında aracılık yaptıkları, yine bu dönem için davalı -------- imzalandığı, bir yıllık sürenin sonunda yapılan ihlal dolaysıyla -----sorumluluğunun olmayacağı, yine ------ hizmeti sunduğu vesorumluluğunun bu sözleşme kapsamında olacağı ve bir yıllık süre sonrasındaki ihlallerden davalının sorumluluğunun bulunduğuna dair bir delilin de mevcut olmadığı dikkate alınarak bu davalılar yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Bu tespitlerden sonra, alınan bilirkişi raporu, davalı ------ yayınlanan görüntüler ve tüm dosya kapsamı ile, davaya konu olan ve davalı------- içerir tanıtımına ilişkin -------- FSEK'nun 5/1. maddesi uyarınca sinema eseri olduğu, davacının bu reklam filminde oyuncu olarak yer aldığı, davacı ile davalı -------tarihli iş anlaşması başlıklı oyunculuk sözleşmesine göre, davacının FSEK 80. maddesi çerçevesinde icracı sanatçı sıfatıyla reklam filminde komşu hak sahibi olup, aktif dava ehliyeti bulunduğu, reklamı yapılan davalı ----------- sözleşme ve reklam ----tarafı olmaları ve ihlali gerçekleştiren tarafın--- dikkate alındığında hu iki şirketin davacı tarafa karşı oyunculuk bedelinden sorumlu oldukları, FSEK'nun 52. maddesi uyarınca mali haklara dair sözleşmelerin ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olduğu, dosyada mevcut 28.09.2019 tarihli sözleşme incelendiğinde, icracı sanatçının haklarını ------- devrettiği, dosya kapsamında yer alan ------- tarihli iş anlaşması kapsamında sözleşmeye konu içeriklerin ancak bir yıl süre ile kullanılabileceği, ek sözleşme yapılmaması durumunda bir yıldan sonra kullanımın mümkün olmadığı, Bilişim Uzmanı bilirkişi tarafından raporda tespit edildiği üzere davacı------ davalı ------- bir yıllık kullanım süresi bittiği halde 3 yıldır kullanımına devam edildiğinin tespiti karşısında davacının FSEK'ten kaynaklanan mali haklarından işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakları ile manevi haklarından umuma arz, eserde değişiklik yapılmasını men etmek haklarını ihlal edildiği sabit olmuştur. Bu tespit karşısında davacı tarafın dava konusu ----- filminin davalı ------ platformlardaki yayınlarının durdurulmasına, yayından kaldırılmasını talep hakkının bulunduğu kabul edilmiştir. Bu tespitten sonra davacı tarafın maddi tazminat talebi değerlendirilmiş; bilirkişiler tarafından tespit edilen 60.000,00 TL telif ücretinin reklam filminin niteliğine, davacının oyuncu olarak verdiği emeğe, reklam filminin izlenme sayısına, ekonomik koşullara göre makul olduğu, davacının FSEK'nun 68. maddesi uyarınca her bir yayınlanma için 60.000,00 TL olmak üzere telif ücretinin 3 katı 180.000,00 TL maddi tazminat talebinin yerinde olduğu kabul edilmiş, ve davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİ İLE,
1-60.000,00 TL İzinsiz kullanım dolayısıyla oluşan tazminatının FSEK 68.maddde uyarınca 3 katı kadar 180.000,00- TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar -------- müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara verilmesine, Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-Dava konusu -------- davalı ------ yayınlarının durdurulmasına, yayından kaldırılmasına,
3-Davanın Davalı ------- yönünden Pasif Husumet yokluğundan reddine,
4-Davanın davalı ----- yönünden Pasif Husumet yokluğundan reddine,
5-Alınması gereken 12.295,80 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL tamamlama harcı olarak yatırılan 853,87 TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 10.234,55 TL olmak üzere toplam 11.169,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.126,68 TL harcın davalılar --------- müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafça yatırılan toplam 11.169,12 TL harcın davalılar ------------ müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya ödenmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden FSEK kapsamından yayınların durdurulması ve kaldırılmasına yönelik talepleri yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalılar ------------ müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminata yönelik talepleri yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 28.800,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalılar --------- müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
9-Davalılar ---------- kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminatın reddedilen kısmı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 71.702,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalılar ------ verilmesine,
10- Davalı--------- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalı -----verilmesine,
11-Davalı -------------- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalı ------------ verilmesine,
12- Davacı tarafından yapılan 92,20 TL ilk dava masrafı, 6.000,00 TL bilirkişi gideri, 697,75 TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.446,20 TL tespit dosyası gideri olmak üzere toplam 8.236,15 TL yargılama giderinden, kabul ve red oranına göre(%28), 2.283,24 TL'nin davalılar -------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
13-Davalı -------------- tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile anılan davalıya verilmesine,
14-Diğer Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
15-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,
Dair davacılar vekili ile davalılar vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/01/2024