T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/162 Esas
KARAR NO:2024/28
DAVA: Menfi Tespit (Faydalı model tesciline tecavüz oluşmadığından kaynaklı menfi tespit davasıdır.)
DAVA TARİHİ: 05/07/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili ----------biri olup, ---- aldığı ---- çerçevesinde ----------- mağazalarını işlettiğini, müvekkil-------anlaşması yaparak ------- perakende sektörüne önemli bir dünya markasını kazandırmış olduğunu, müvekkilinin mağazalarında binlerce çeşit ürünü tüketicilere sunduğunu, müvekkilin bu ürünlerinden birinin de------- isimli ağırlıklı battaniye ürünü olduğunu, müvekkilinin, davalı yanın müvekkiline ve avukatlık bürosuna gönderdiği e-postalar ve--------- numaralı delil tespiti sonucu davalının ------ sayılı faydalı modelinden haberdar olduğunu ve davalının haksız lisans taleplerine karşılık, ---------- faydalı modeline tecavüz etmediğinin tespiti için iş bu menfi tespit davasını açmış olduklarını, müvekkilinin ---------- faydalı modele tecavüz etmediğinin gösterilmesi amacıyla davalıya ait faydalı modelin tek bağımsız istemi olan 1. istemi unsurlarına ayrılarak tablo halinde sunulduğunu ve akabinde bu unsurların --------- ürünün unsurları ile detaylı karşılaştırılmasının yapıldığını, bu karşılaştırmanın yapılması patent ve faydalı model hukukunun temelinde yer alan bir zorunluluk olduğunu, ---------- unsurları bulunmamakta olduğunu, davalıya ait faydalı modelde insan sağlığına yararlı taşlar yer almasına rağmen, müvekkilinin satışını yaptığı üründe ---------------- kullanıldığını, davalının patenti yedi katmandan oluşmasına rağmen müvekkilinin ürünün 5 katmandan oluştuğunu belirterek, davalıya ait faydalı modelin hükümsüzlüğüne, müvekkilinin ürünün davalının faydalı modeline tecavüz etmediğinin tespitine, davada verilecek karar kesinleşinceye kadar davalıya ait ------ sayılı faydalı modelin müvekkile karşı ileri sürülmesinin tedbiren önlenmesine, üçüncü kişilere devrinin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, SMK madde 154 uyarınca müvekkile ait ------- faydalı modele tecavüz etmediğinin tespit edilmesini, Davalı yanın ----- faydalı modeline ait işlem dosyasının araştırma, inceleme raporlarını ve bunlar sonucunda faydalı model hakkında yapılan değişiklikleri içerecek şekilde ------ celbedilmesini, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin davalı yan üzerine bırakılmasını
DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Dosyada davacının ---------- sayılı faydalı modele ilişkin bir hükümsüzlük istemi bulunmamakta olduğunu, davacının hükümsüzlük istemi olmamasına rağmen, itiraza konu 06/07/2022 taihli ihtiyati tedbir kararının gerekçesinde "davalıya ait faydalı modelin hükümsüzlüğüne," yazılarak taleple bağlılık ilkesi aşılarak ----------- sayılı faydalı model dava konusu olmamasına rağmen üçüncü kişilere devri engeller mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmiş olduğunu ve diğer taraftan davacının tecavüzün vaki olmadığının tespiti talebi doğrultusunda dosyada herhangi bir teknik bilirkişi raporu olmamasına rağmen 30.000,00 TL karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olduğunu, marka ve patent hukukuna ilişkin davalarda da, ilk derece mahkemeleri tarafından istikrarlı bir şekilde, dosyada herhangi bir uzman görüşü yahut bilirkişi raporu olmadan ihtiyati tedbir kararları verilmemekte olduğunu, nitekim uyuşmazlıkların esasının genelde teknik incelemeyle aydınlığa kavuşmakta olup, HMK'nın 266. maddesi uyarınca çözümünün hukuk dışında teknik bilgiyi gerektirmekte olduğunu, davacının taleplerinin teknik bir bilgi ve incelemeyi gerektirmesine rağmen herhangi bir bilirkişi incelemesi yaptırılmadan, davacının soyut beyanlarıyla ihtiyati tedbir kararı verildiğini, üstelik davacı tarafın dava dilekçesinde------ dosyadan bahsettiğini, işbu davayı açmasının gerekçesi olarak anılan dosyada yaptırılan delil tespiti dosyasını gösterdiğini, yine davacı tarafından sunulan mail yazışmalarında, ------- numaralı dosyada bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda tecavüzün vaki olduğunun tespit edildiğinin yazılı olduğunu, davacıdan sadır olan tüm bu bilgilere rağmen, mahkeme tarafından -------------- numaralı dosya incelenmeden, dosyada bulunan tecavüzün vaki olduğuna ilişkin bilirkişi raporunun görmezden gelindiğini ve aleyhe dayanaksız bir şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olduğunu, davacının bir hükümsüzlük talebi olmamasına rağmen, sanki hükümsüzlük talebi varmışçasına dava konusu olmayan ---------- sayılı faydalı model üzerine üçüncü kişilere devri engeller mahiyette ihtiyati tedbir kararı konulduğunu, müvekkili adına tescilli faydalı model belgesini ve buradan kaynaklı haklarını devretmek gibi bir düşüncesi olmamasına rağmen, söz konusu sicilin açık kaynaklardan ulaşılabilecek durumda olup, hali hazırda müvekkilinin faydalı model belgesine dayanarak üçüncü kişi firmalarla akdettiği sözleşmeleri tehlikeye atmakta olduğunu, müvekkilinin dava dışı firmalarla lisans sözleşmeleri mevcut olup, bu durumun dava dışı üçüncü firmalar nezdinde tedirginliğe sebep olduğunu ve aradaki güven ilişkisini sarsmakta olduğunu, tüm bu milyonlarca liralık tehlikeye ve riske rağmen somut olayın özellikleri düşünülmeksizin ve orantısız bir şekilde 30.000,00 TL teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verildiğini, müvekkilinin faydalı modelindeki tüm unsurların ----------ürününde bulunmadığı, bunlardan birinin dahi bulunmaması halinde tecavüzden bahsedilemeyeceğini, buna dayanak olarak da tarafı bulunmadığı bir dosyada alınan bilirkişi raporunu dayanak gösterildiğini, anılan bilirkişi raporunun sadece makina mühendisi bir kişi tarafından kaleme alınmış olup, bilirkişi raporunda ise tekstil uzmanı bir bilirkişi ve marka vekili bir hukukçunun yer aldığını, davacının dayandığı bilirkişi raporunda müvekkiline ait ürünün fiziksel olarak incelenmemiş, ----- Değişik İş numaralı dosyada alınan bilirkişi raporunda ise hem davacının hem de müvekkilinin ürünü fiziki olarak incelenmiş olduğunu, davacı taraf her ne kadar, müvekkilin faydalı model istemlerinde yer alan unsurların, davacı müvekkilinin ürünü ------ üründe bulunmadığından bahsetmişse de --------- Değişik İş numaralı dosyadan alınan bilirkişi raporunda isabetle belirtildiği üzere tecavüz unsurunun, müvekkilinin ürününde kullanılan tekniğin aynen kullanılması olduğunu, davacı tarafın müvekkilinin faydalı model unsurunda yer alan yeniliği şifalı taşlara indirgemeye çalışıyorsa da, ağırlığın--------------- sağlanması amaçlandığını, müvekkilinin ürünü yalnızca doğal taşlı olmasıyla yenilik unsurunu içermemekte olup, aynı amaca hizmet ettiği açık olan --------- üretilmiş parçalarla yorganın ağırlaştırılmasının da, buluştaki istemin öngördüğü işlev ile eş işlevi aynı yolu izleyerek gösterdiği ve aynı teknik sonucu yarattığından tecavüz bulunduğunun kabulünün gerektiğini, müvekkilinin adına faydalı modelde tescilli unsurlardan en önemlilerinden birisi ağırlığın yorgan üzerindeki hücreler marifetiyle homojen bir şekilde yayıldığını, davacı tarafın ürününde de aynı tekniğin kullanıldığını ve müvekkilinin ürününün kötü bir şekilde taklit edildiğini belirterek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, mahkeme aksi kanaatte ise davacının ticari hacmi ve davacı şirketin büyüklüğü ile ihtiyati tedbir konulan faydalı model belgesine dayalı müvekkil şirketin pek çok akdinin bulunması ve bu ihtiyati tedbir kararının anılan akitleri tehdit etmesi dava dışı üçüncü kişiler nezdinde müvekkile olan inancı ve ticari güveni ağır bir şekilde zedelemesine ve şirketin ticari itibarına ciddi zarar vermesine rağmen orantısız ve haksız bir şekilde belirlenen 30.000,00 TL Tutarındaki teminatın en az 1.000.000,00 TL olarak belirlenmesine bu yolla ihtiyati tedbir kararında belirlenen teminata karşı itirazın dikkate alınarak teminatın yeniden belirlenmesine karar verilmesini bilirkişi raporu gereği davacının müvekkilin sinai mülkiyet haklarına tecavüz ettiği sabit olduğundan davanın reddine, davacıya karşı, tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kaldırılması ile bundan kaynalı maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle karşı dava açmak üzere tarafımızca ---------- arabuluculuğa başvurduğumuzdan ve 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesinin 15. fıkrasında ve İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin 17. fıkrasında arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede, zamanaşımının duracağı ve hak düşürücü sürenin işlemeyeceği belirtildiğinden son tutanağın düzenlenme tarihine kadar karşı dava açmak için tarafımıza süre verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücreti masraflarının davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK: Davacıya ait ----- markalı ürünün davalı adına tescilli ------ tescil numaralı faydalı modelin koruma kapsamında kalıp kalmadığı, davalının faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz edip etmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.Davacının-------- numarasıyla kayıtlı görüldüğü, 10/03/2003 tarihinde tescil edildiği, son tescil tarihinin 01/04/2022 olduğu anlaşılmıştır.Davalının ---- ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü,13/07/2018 tarihinde tescil edildiği, son tescil tarihinin 22/01/2021 olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya ------- getirtilmiş olup, incelendiğinde; Buluş başlığının, -----olduğu,-------- içeriği:En az bir dış kumaş katmanı -------- sahip, bahsedilen dış ----- arasında konumlandırılmış ---- ---- olup, özelliği; bahsedilen katmanlar arasında konumlandırılmış üzerinde insan sağlığına faydalı----- içerdiği anlaşılmıştır. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyet rapor içeriğine göre; Davacıya ----- marka ibareli ürünün davalıya ait ----- belgesinin ------istemindeki tüm unsurları içermemesi sebebiyle --- belgesinin koruma kapsamında kalmadığı tespit edildiği anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 sayılı SMK'nın 154. Maddesi.
GEREKÇE:Dava, davacı tarafa ait yorgan ürününün davalı adına tescilli ----- numaralı faydalı model yönünden tecavüz oluşturmadığından bahisle menfi tespit davasıdır.
Davacı taraf; ----- sayılı ------------ bulunmamakta olduğunu, davalıya ait faydalı modelde insan sağlığına yararlı taşlar yer almasına rağmen, müvekkilinin satışını yaptığı üründe -------- kullanıldığını, davalının patenti yedi katmandan oluşmasına rağmen müvekkilinin ürünün --------------oluştuğunu belirterek, müvekkilinin ürünün davalının faydalı modeline tecavüz etmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.6769 sayılı SMK'nın 154. Maddesine göre "Menfaati olan herkes, ----------- giriştiği veya girişeceği ticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda, hak sahibinden görüşlerini bildirmesini talep edebilir. Bu talebin tebliğinden itibaren bir ay içinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi tarafından kabul edilmemesi hâlinde, menfaat sahibi, hak sahibine karşı fiillerinin tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesi talebiyle dava açabilir. Bildirimin yapılmış olması, açılacak davada dava şartı olarak aranmaz. Bu dava, kendisine karşı tecavüz davası açılmış bir kişi tarafından açılamaz." hükmü düzenlenmiştir. Bu hüküm gereği faydalı model yönünden---------- giriştiği veya girişeceği ticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda menfi tespit talebini içerir dava ikame edebileceği düzenlenmiş, ancak bu davanın açılmasının öncelikle hakkı korunan tarafın görüşünün sorulması üzerine verilen olumsuz cevap verilmesi ya da cevabın talep eden tarafça kabul edilmesi halinde ikame edileceği şartına bağlanmıştır. Bu açıklamalar karşısında davacı tarafça kendisine ait ---------- ürününün davalı tarafa adına tescilli --------- altında bulunan ürün yönünden tecavüz oluşturmadığının tespitinin talep edildiği, bu talebin SMK'nın 154. Maddesinde belirtilen menfi tespit talebinde bulunulabilmesi için öncelikle tescil sahibi kimseye noter aracılığıyla bir ihtarname gönderilerek tescil sahibinin görüşünün alınması gerektiği şartına bağlandığı, dava konusu somut uyuşmazlıkta davacı tarafın aleyhine tespit talep edilen ---------------sayılı dosyası ile haberdar olduğu, bu ıttıla sonrası davalı tarafa başvuru yaparak görüşünü sorduğuna dair bir delilin dosyada mevcut olmadığı dikkate alındığında dava şartı niteliğindeki bu yasal gerekliliğe riayet edilmeksizin davanın ikame edildiği, bu durumun -------- ilamında da dava şartı olarak kabul edildiği kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 427,60 TL karar harcından başlangıçta yatırılan 80,70 TL'nin mahsubu ile 346,90 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafça sarfedilen 71,25 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024