T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/161
KARAR NO: 2024/117
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/08/2023
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin 1961 yılından bu yana sanayi ve ticaret alanında faaliyet gösteren, güçlü markaları ile hızlı büyüyen ve piyasaya yenilikçi çözümler sunan global bir şirket olduğunu, vekil eden şirketin ürün gruplarından olan, “-----” seri isimli ürünleri tüketici nezdinde kısa sürede tanınmışlığa ulaşan ve büyük bir beğeni toplayan ürünler olup, piyasaya sunulma tarihinden bu yana vekil eden şirketin tüketici nezdinde en çok tercih edilen ürün serilerinden biri olduğunu, vekil eden adına korunan ----- seri isimli ürününe ilişkin Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım tescil belgeleri - ----- numaralı ve----- numaralı çoklu tasarım tescil belgelerinin Sayın Mahkemece Türk Patent ve Marka Kurumu Tasarım Daire Başkanlığından celp edilmesini talep etiklerini, vekil eden şirketin ilgili birimleri tarafından, yukarıda yer verilen vekil eden adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil ile korunmakta olan ----- tasarımlarının ve başkaca tescilli tasarımlarının aynılarının iş bu dava dışı ------ Şirketi tarafından izinsiz kopyalanarak üretildiği, satışa sunulmakta olduğu, ticaret mevkiine konulduğu, anılan tasarımlarının haksız ve hukuka aykırı şekilde kopyalanarak benzerlerinin satışa sunulması sureti ile, vekil edenin tasarım tescillerinden doğan haklarının ihlal edildiği ile vekil edenin itibarından ve tanımışlığından faydalanılması suretiyle hukuka aykırı menfaat temin edilmeye çalışıldığının tespit edildiğini, bu kapsamda vekil edence davalı ---- münferiden müdür olduğu ----- Şirketi aleyhine taraflarında ------ Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyası üzerinden ihtiyati tedbir talepli olarak delil tespiti işlemi uygulandığını, dosya kapsamına sunulu 24/06/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; iş bu dava konusu olan vekil eden adına tescilli ----- serisi ürünlere ilişkin ---- numaralı meşrubat bardağı ürünlerine ilişkin tasarım tescili ile ve------ numaralı kase ürünlerine ilişkin tasarım tesciline tecavüz teşkil eden ürünlerin satışa sunulduğunun tespit edildiğini, ------ Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ----- -sayılı dosyasına sunulu bilirkişi heyet raporu ile tespit isteyen tarafa ait ------- (---) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen ----- kodlu ürün ve ----- ( numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tespit isteyen. tarafa ait ----- (----) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen ----- kodlu ürün ve ----- numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, tespit isteyen tarafa ait ------ numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen---- kodlu ürün ve ----- numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları; tespit isteyen tarafa ait -----) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen ----- kodlu ürün ve ---- numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları hususları tespit ve rapor ettiğini belirtmiş, tüm bu nedenlerle davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde -----numarası ile tescilli olan çoklu tasarım belgesinin tüm tasarımlar bakımından 6769 sayılı SMK’nın 77. vd. maddeleri uyarınca hükümsüz kılınmasına ve TÜRKPATENT tasarımlar sicilinden terkinine karar verilmesi talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı taraf cevap dilekçesini sunmamıştır.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafa ait ----- tescli numaralı çoklu tasarımın tüm tasarımlar yönünden hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 06/03/2019 tarihinde davacı adına, ------- tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın ise 09/07/2020 tarihinde davalı adına tescil edildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafa ait tasarım tescilinin hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda rapor aldırılmış olup alınan heyet raporunda özetle; davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen 09.07.2020 başvuru tarihli -----numaralı tasarım tescilleri ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan davacı tarafa ait 13.11.2018 başvuru tarihli ----- ve 06.03.2019 başvuru tarihli ------ numaralı tasarım tescilleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ----numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 09.07.2020 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığına dair görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 77. Maddesinde (1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:
c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.
SMK'nın 56/1 maddesinde, (1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.
(4) Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Hükümleri düzenlenmiştir.
GEREKÇE:
Dava davalı tarafa ait tasarım tescilinin yenilik unsuru bulunmadığından bahisle SMK'nın 77. Maddesine göre tasarım hükümsüzlüğü davasıdır.Davacı tarafça, davalı taraf adına tescilli bulunan ------ numaralı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsuru bulunmadığı ve kötü niyetli tescil edildiği gerekçesi ile hükümsüzlük talebinde bulunmuştur.TPMK kayıtları incelendiğinde, ----- tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 09/07/2020 tarihinde davalı adına tescillidir.
Sınai Mülkiyet Kanunun 77. maddesinde tasarımların hükümsüzlük halleri belirtilmiştir. Buna göre, bu Kanunun 56. ve 57. maddelerinde belirtilen şartlara sahip olmadığı ispat edilen tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilebilir. Kanunun 56. maddesinde yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların belge verilerek korunacağı, birleşik ürünün parçasının tasarımının birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olması, parçanın görünür durumda olan özelliklerinin, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılaması halinde korunacağı belirtilmiştir.Kanunun 56/4. maddesinde yenilik unsuru, 56/5. maddesinde ise ayırt edicilik unsuru tanımlanmıştır. Buna göre, tescilli tasarım için bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması için, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim tescilli tasarım için, başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş, herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği, ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacağı belirtilmiştir.Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında dava konusu tasarımın yenilik unsurunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi için TPMK kayıtları, alınan rapor ve ürünlerin numunelerinin de incelendiği raporda; davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen 09.07.2020 başvuru tarihli ------ numaralı tasarım tescilleri ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan davacı tarafa ait 13.11.2018 başvuru tarihli ----- ve 06.03.2019 başvuru tarihli ------ numaralı tasarım tescilleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, -----numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 09.07.2020 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, bu haliyle davalı tarafa adına tescilli ----- tescil numaralı tasarımın başvuru tarihi olan 09/07/2020 tarihinden daha önce kamuya sunuldukları bu haliyle davalı tarafa ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına sahip olmadığı yönündeki tespitler ile incelenen ürün görsellerinde ürünlerin geometrik biçimlerinin, yüzey özelliklerinin, tasarıma karakterini kazandıran yüzey üzerindeki desenlerin gerek biçimleri gerekl yüzeye yerleşimleri dikkate alındığında aynı formda, benzer motifler içerdiği dikkate alındığında SMK'nın 77 ve 56. Maddesi gereği hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KABULÜ ile
1-Davalı adına tescilli ----- tescil numaralı tasarım tescilinin----- numaralı tasarım tescillerinin yenilik ve ayırt edicilik niteliği bulunmadığından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davalı vekiline Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.317,75 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.