T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/28 Esas
KARAR NO:2024/95
DAVA:Marka (Tecavüzün Giderilmesi İstemli), Marka (Maddi Tazminat İstemli), Marka (Manevi Tazminat İstemli), Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2022
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili Şirkete ait ---- nezdinde tescilli ----- olup Müvekkili Şirketin bu marka adı ile ---- tanındığını, Davalı Şirket tarafından haksız olarak Müvekkil Şirkete ait ------ yapılan; ------- adresinde bulunan-------mağazasında satışa arz edilmesi suretiyle Müvekkil Şirketin marka haklarına tecavüz edildiğini, Davalı Şirketin marka tecavüzü oluşturan fiilleri ile haksız ve hukuka aykırı şekilde ürün pazarlandığı ve reklamının yapıldığı --------dosyasından yapılan delil tespiti dosyasından alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği, Davalı Şirketin haksız eylemleri neticesinde Müvekkil Şirketin büyük zarar gördüğünü,Müvekkili Şirket seçimlik haklarından Sınai Mülkiyet Kanunu 151.maddenin 2. fıkrasın c bendinde sayılan haklarını kullanmakta olduğunu, bu itibarla Müvekkili Şirketti talebi Yoksun Kalınan kazanç talebi olup Mobilya sektöründe emsal Lisans sözleşmesi baz alınarak alınarak Yoksun kalınan karın hesaplanmasını arz ettiklerini belirtmiş ve Davalının Sınai Mülkiyet hakkımızın ihlalini içeren eylemlerin tespitine ve önlenmesine, yukarıda adresleri verilen mağazalarda bulunan taklit ürünlerin toplatılmasına ve bu eylemlerin durdurulması için dava devam ederken ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Müvekkil şirketin uğramış olduğu 150.000 TL maddi,100.000 TL manevi zarar tazminatının davalıdan tahsiline hükmedilmesine, neticeten davanın KABULÜNE, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
ISLAH : Davacı vekili 18/01/2024 tarihli ıslah dilekçesinde ise Dava dilekçesinde 150.000 TL olarak talep etmiş oldukları maddi tazminatın 265.800,42 TL olarak artırılmasını talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı şirketin, Mahkememiz huzurunda ikame ettiği dava ile; tescilli ürünlerinin müvekkili şirkete ait mağazalarda satışa arz edilmek suretiyle marka haklarına tecavüz edildiğini, bu nedenle ihlal içeren eylemlerin tespiti ve önlenmesi ile davacı şirketin uğramış olduğu maddi manevi zararın tazminini iddia ve talep ettiğini, Müvekkili şirketin, -----düğüncü ---- ---- markası adı altında ------------fazla mağazasıyla mobilya üretimi ve satışı konularında faaliyet gösteren, aynı zamanda 12'den fazla ülkeye ihracat gerçekleştiren ve sektörde 23 yılını geride bırakmış köklü bir şirket olduğunu, Davacı şirket adına tescillenen ürünler ile davalı müvekkil şirketin bahsi geçen ürünlerinin aynı olduğu iddiasını kabul etmelerinin mümkün olmadığını, ------- dosyasından alınan Bilirkişi Raporundaki ürünlere ait resimler incelendiğinde de görüleceği üzere; davacı şirketin -------- tescil numaralı koltuk ürünleri müvekkil şirketin benzerlik olduğu iddia edilen ürünleri;----------- açısından tamamen farklı olduğunu, yine, davacı şirketin ------- tescil numaralı koltuk ürünleri ile müvekkil şirketin benzerlik olduğu iddia edilen ürünleri; ---------- ayakları açısından tamamen farklı olduğunu, Davacı şirketin --------- tescil numaralı koltuk ürünleri ile müvekkil şirketin benzerlik olduğu iddia edilen ürünleri; -------açısından tamamen farklı olduğunu, Davacı şirketin -------- konsol ve masa ürünleri ile müvekkil şirketin benzerlik olduğu iddia edilen ürünleri de; müvekkil şirketin konsol ürününde orta kısımda fazladan ayak bulunması, davacı şirkete ait konsolun dolap kapaklarının köşelerinde çizgiler bulunuyor oluşu, müvekkil şirkete ait konsolun kapak kulplarının daha enli oluşu, davacı şirkete ait masa ürünün üst tablasının iki parçadan müvekkile ait masa ürünün ise tek parçadan oluşması, masa ürünlerinin tabla kenarları ve ayaklarının da tasarımlarının farklı oluşu açısından tamamen farklı olduğunu, bir ürünün fonksiyonunu yerine getirebilmesi için sahip olması gereken teknik özelliklerin bir başkası tarafından da kullanılması, bir başka ifadeyle teknik zorunluluktan doğan benzerlikler marka hakkına tecavüz ya da haksız rekabet oluşturmayacağını, davacı şirketin ürünleri biçim, oran, malzeme ve renk özellikleri ile aynı ya da çok benzerleri olarak dava dışı firmalar tarafından hem yurt dışında hem de --------- üretilmekte ve satılmakta olduğunu, davacının tasarımları ile davalı müvekkil şirketin ürünleri arasında çok sayıda farklılıklar bulunmakta olup benzeşen bazı unsurlar, tasarım koruması kapsamında değerlendirilemeyecek harcıalem unsurlar olduğunu, davacı şirkete ait ürünler, haksız şekilde tescil edilmiş harcıalem tasarımlar olmasına rağmen işbu davanın açılmış olması ve ihtiyati tedbir kararı alınması açıkça kötü niyetli bir davranış olduğunu belirtmiş ve haksız davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına Karar verilmesini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının satışa sunduğu mobilya ürünlerinin davacı adına tescilli--------numaralı tasarımların koruma kapsamında kalıp kalmadıkları, benzerlikler mevcutsa bu benzerliklerin teknik zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabette bulunulup bulunulmadığı, davacının bu nedenle maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği, tazminat tutarlarının ne kadar olduğu noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davacının ----- sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, ----- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Davalının ----- numarasıyla kayıtlı görüldüğü, --- tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır. Dosyaya ------- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- tescil numaralı tasarım tescilinin davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.------ tarihli yazısında "Bir işletme veya kuruluşun; bir marka, tasarım faydalı model
veya patent işlemi ile ticaretin doğası gereği kar elde ettiği, bir işletmenin yaptığı satışlardan elde edeceği kar %10 civarında olabileceği; davaya konu olan firma, eğer davaya konu marka ile tüm cirosunu elde etmiş ise, toplam cironun %10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı, davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde etmiş ise tecavüze konu markadan elde ettiği ciro toplam ciroda belirlenerek, tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun %10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş oluşturulmuştur." şeklinde bildirilmiştir. Mahkememizce ------talimat yazılarak davalı tarafın-----tarihleri arasındaki ticari defter ve belgeler incelenmek sureti ile -----bilirkişiden -------- sayılı dosyasına sunulan 21.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait tasarımlar ile benzer olduğuna dair görüş bildirilen ürünlerin satışından elde ettiği cironun hesaplanması konusunda rapor düzenlenmesi istenilmiştir. Bilirkişi rapor içeriğine göre, Davalı Şirketin yasal defter ve belgelerine göre; Davaya konu olmuş ürünlerde toplam: 700.771,94- TL (%8KDV hariç ) toplam tutarında cirosu olduğu,Tespit isteyene ait------ tasarımlar açısından karşı tarafın kullanımının ----- sebebiyle tasarıma tecavüzün gerçekleştiği,Diğer ürünlerin tasarımsal açıdan benzemediği ve farklı olduğu, tespit edilmiştir. " yönünde görüş bildirilmiştir. Mahkememizce ----- dosyasında yapılan delil tespiti raporu ile davacı tarafın incelenen dönemdeki ticari defter ve belgeleri ile davalı tarafın --------- defter ve belgelerine göre hazırlanan bilirkişi raporu da incelenerek davalıya ait ürünlerin davacı adına tescili ----- numaralı tasarımın -----koltuk tasarımları, ----- tasarımları ve -------- benzer olup olmadıkları, davacının bu tasarımla üretip sattığı ürünlerin satışından elde ettiği ciro ve davalının bu dönemde bu ürünlerle ilgili elde ettiği ciroya göre dava tarihindeki lisans bedelinin hakkaniyete uygun bir şekilde tespiti için rapor düzenlenmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyet rapor içeriğine göre; Davacı tarafa ait-------- tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait -------- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait --------numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile BENZER olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait ---numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait -------numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait ----- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile BENZER olarak algılandıkları, Davacı tarafa ------ numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile BENZER olarak algılandıkları, Davacı tarafa ------ numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, Davacı tarafından sunulan 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerin HMK 222 Maddesine göre kendi lehine delil kabul edilebileceği, Davalı tarafından satışı yapılmış olan benzer ürünlere ait 700.771,54 TL satış tutarının toplam maliyetinin Davacı kayıtlarına göre 434.971,12 TL olduğu, Satış Karının toplam 265.800,42 TL olduğu, " yönünde görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 Sayılı SMK'nın 81, 149,150,151. maddeleri
GEREKÇE:Dava davacı taraf adına tescilli -------tasarım hakklarına tecavüzden kaynaklı tecavüzün tespiti, önlenmesi, tecavüz oluşturan ürünlerin toplatılması ile tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır.Davacı taraf davalı tarafın adına tescilli ------tescil numaralı tasarım tescillerine konu ürünlerin birebir aynısını taklite ederek satışa sunmak suretiyle tasarım hakkına tecavüzde bulunduğunu beyan ederek, tecavüzün tespiti, önlenmesi, tecavüz oluşturan ürünlerin toplatılması ile tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Yine SMK'nın 81. Maddesinde tasarım hakkına tecavüz oluşturan haller belirtilmiş, "Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır: a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak....", bu fillerin tasarım hakkına tecavüz oluşturacağı, tecavüzün sabit olması halinde SMK'nın 149. Maddesine göre tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar düzenlenmiş, yine SMK'nın 150 ve 151. Maddesinde hak sahibinin oluşan zararlarının tazmini talep edebileceği belirlenmiştir. Bu hükümler çerçevesinde tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini, men'ini ve ref'ini talep edebileceği, oluşan zararları kapsamında maddi tazminat talebinde bulunabileceği, yine manevi zararı dolaysıyla SMK'nın 149. Maddesi gereği talepte bulunabileceği düzenlenmiştir. Bu tespitten sonra hükümsüz kılınmayan ve ----- kayıtlarına göre halen geçerliliğini koruyan ve koruma altında bulunan tasarım tesciline ilişkin asıl davadaki tecavüz yönündeki talepler değerlendirilmiş; alınan bilirkişi raporunda teknik inceleme ile belirlendiği üzere, davacı tarafa ait ---- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ---- tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ---- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile BENZER olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ------ numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ---- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ---- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile BENZER olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ait ---- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar
bulunmadığı, bu sebep ile BENZER olarak algılandıkları,
davacı tarafa ait ---- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar
bulunduğu, bu sebep ile FARKLI olarak algılandıkları yönündeki tespitlerin davalıya ait ürünlerin yerinde incelenmesi ve tasarım tescillerine ilişkin kayıtların birlikte değerlendirilmesi ile ulaşılan sonuçlar olması ve değerlendirmenin alanında uzman bilirkişilerce yapılması dikkate alındığında doğru belirlemeler olduğu kabul edilmiş ve davacı tarafın ------ tescil numaralı tasarım tesciline konu ürünler yönünden iltibasın ve tasarım hakkına tecavüzün oluştuğunu ispat ettiği kabul edilmiş, bu tasarımlar dışındaki ürünlerin iltibas oluşturmadığı kabul edilerek tasarım hakkına tecavüz yönündeki taleplerin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafın maddi tazminat talepleri de değerlendirilmiş, davalının tasarım hakkına tecavüzde bulunduğunun kısmen az yukarıda ifade edildiği üzere sabit olduğu, davacının bu sebeple maddi tazminat talep hakkının bulunduğu, davacının SMK'nın 151/2-b maddesi gereği net kazanç talebinde bulunduğu dikkate alınarak alınan bilirkişi raporunda dava konusu talep edilen döneme ilişkin davalı tarafın dava konusu tasarım hakkına tecavüz oluşturan --------tescil numaralı tasarım tesciline konu ürünlerinin satışından elde ettiği net kazancın 265.800,42 TL olduğu ve davacının bu miktar yönünden talep hakkının bulunduğu kabul edilerek maddi tazminat talebinin bu miktar üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, SMK'nın 149/1-ç. Maddesine göre sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan tarafın manevi tazminat talep edebileceğinin düzenlendiği, dava konusu somut olayda az yukarıda ifade edildiği üzere davalının tasarım hakkına tecavüzde bulunduğunun sabit olduğu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, hakkın ihlal sayısı, ihlalin devam ettiği gibi hususlar dikkate alındığında 40.000,00-TL manevi tazminatın yerinde olduğu kabul edilerek manevi tazminat talebinin de kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1- Davalının, davacı tarafa ait --------- numaralı tasarım tesciline konu ürünler ile iltibas oluşturacak benzerlikte ürünleri satışa sunması dolaysıyla davacı tarafın tasarım hakkına tecavüz ettiğinin TESPİTİ İLE, TECAVÜZÜN ÖNLENMESİNE,
Tecavüz oluşturan taklit ürünlerin TOPLATILMASINA,
2-Davacı tarafın maddi tazminat talebinin kabulü ile 265.800,42-TL maddi tazminat alacağının davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3- Davacı tarafın manevi tazminat talebinin kabulü ile, 40.000,00-TL manevi tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-Davacı tarafın------------ numaralı tasarım tescillerinden kaynaklı davacı talepleri yönünden davanın REDDİNE,
5-Alınması gereken 20.889,23 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL ve ıslah/tamamlama harcı olarak alınan 2.049,42 TL olmak üzere toplam 2.130,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.759,11 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maddi marka hakkına tecavüz davası üzerinden takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maddi tazminat davası üzerinden takdir olunan 41.870,06 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince manevi tazminat davası üzerinden takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden tecavüzün tespiti ve önlenmesi, tecavüz konusu ürünlerin toplatılması talepleri yönünden red edilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası üzerinden takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat talepleri yönünden red edilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat davası üzerinden takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
11-Davacı tarafından yapılan 92,20 TL ilk dava masrafı, 10.000,00 TL bilirkişi gideri, 250,57 TL TL tebligat ve müzekkere-posta gideri olmak üzere toplam 10.342,77 TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranına göre, (%80 kabul) 8.265,94 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
12-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
13-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/03/2024