T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/288 Esas
KARAR NO:2024/140
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2022
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin eser sahibi olduğu bilgisayar programlarının 5846 sayılı FSEK ‘e aykırı olarak davalı tarafından izinsiz çoğaltıldığını, bulundurulduğunu ve kullanılması yoluyla telif hakkını ihlal etmesi neticesinde, eser sahibine yönelik tecavüzün kaldırılması, zarar ve ziyanın tespiti ve tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 7.424 Avro’nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığını talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Müvekkili --------- sektörün önde gelen mimarlık ofislerinden birine sahip olup basiretli bir tacir olarak lisanssız bilgisayar yazılımı kullanmasının mümkün olmadığını, tespit edilen yazılımların müvekkilin kontrolü dışında yüklenmiş olup hiçbir şekilde kullanılmadığını, programların kullanıldığını kanıtlar nitelikte hiçbir delilin olmadığını, müvekkili -------- şirketinin sahibi olup imza attığı projeler birçok ulusal televizyon yayınında ve yazılı basında yer aldığını, müvekkile ait işletmede iki adet bilgisayarda ---------- adlı bilgisayar yazılımı tespit edilmişse de bu yazılımların çoğaltılması ve işyerindeki bilgisayarlara yüklenmesi filleriyle müvekkilin hiçbir şekilde ilgisi yoktur, bu işlemler müvekkilin bilgisi, onayı veya yönlendirmesi dahilinde gerçekleşmediğini, davaya konu bilgisayar yazılımının hiçbir şekilde kullanılmadığı hususu ------- sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporuyla da kanıtlanabileceğini, delil tespit dosyası kapsamında müvekkile ait şirketteki bilgisayarlarda ----- kullanılarak üretilmiş hiçbir proje tespit edilmemiş, bilgisayarlardan bu program kullanılarak üretilen bir çalışma dosyası örneği alınmadığını, yaklaşık bir buçuk sene önce müvekkile ait iş yerinde çalışan bir işçi davaya konu bilgisayar yazılımını iki bilgisayara yüklemiş olduğunu, müvekkilinin bu durumla ilgisi yoktur ve bu işlem müvekkilin bilgisi dahilinde gerçekleşmediğini, bilgisayar programını yükleyen şahıs daha sonra yurt dışına taşınmıştır ve şu anda müvekkile ait şirkette çalışmadığını, müvekkili tarafından kullanılan başkaca lisanslı programlar vardır, ancak dava konusu----------- program bunlardan biri olmadığını, davaya konu program müvekkilin yaptığı işle ilgili bir bilgisayar yazılımı olsa dahi müvekkilin kullandığı nitelikte bir program olmadığını, müvekkilinin davacı şirketin mali haklarına tecavüz ettiğini hiçbir şekilde kabul etmemekle beraber, eğer tecavüz gerçekleşmiş olsaydı da davaya konu --------- adındaki bilgisayar programının rayiç bedeli bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerektiğini, zira dava konusu yazılım eski bir sürüm olduğunu, bununla birlikte rayiç bedelin Türk lirası olarak hesabında programların yüklendiği tarihteki kur baz alınması gerektiğini, programlardan birinin 29.04.2021 tarihinde, diğeri 28.05.2021 tarihinde müvekkilden habersiz olarak yüklenmiş, daha sonra hiç kullanılmamış olduğunu, bu sebeple davayı hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte tazminat hesabında belirlenecek tutarın, fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı değil, bilgisayar programlarının yüklendiği tarihteki, yani haksız fiil (ihlal) tarihindeki TL karşılığının baz alınması gerektiğini, müvekkilinin dava konusu yazılımın çoğaltılması ve bilgisayarlara yüklenmesinde kusurunun olmadığını, yazılımın kullanılmadığını ve müvekkilin kontrolü dışında yüklenmiş olduğunu, mahkeme aksi kanaatte ise de tazminat hesabında somut olayın özellikleri göz önüne alınması gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafa ait yazılımın lisansız olarak davalı tarafça kullanılıp kullanılmadığı, bu kullanım dolayısıyla davalının tazminat ödeme yükümlülüğü altında bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Ticaret sicil kaydı yazı cevabı ile davacı şirkete ait herhangi bir kayıt bulunamadığı bildirilmiştir. Mahkememizin-------- isimli işletmede inceleme yapılmıştır. Anılan dosyadaki işyerinin davalı tarafın adresi olduğu görülmektedir. Dosyaya mübrez rapordan anılan adreste davalı tarafça ----- ticari sürümünün--- tarihinde iki ayrı bilgisayara kurulmuş olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu talep ve iddialar yönünden marka - patent vekili, yazılım uzmanı ve muhasip üyeden oluşan heyet raporunda özetle; tespit edilen ------ yazılımlarının demo/öğrenci sürümü olmadığı, tespit edilen yazılımlara ilişkin dosya kapsamında lisans faturası/belgesi vb. olmadığı, dosyaya sunulan ve---- unvanlı şirkete kesilen faturanın Tek bir bilgisayar için yaklaşık ---- bedelle kesildiği, dosyaya mübrez, ----- Raporda davalı tarafça ----- tarihinde iki ayrı bilgisayara kurulmuş olduğunun tespit edildiği,------- sürümlerinin piyasaya çıkış tarihlerine bakıldığında; tespit tarihinde ------satışta olduğu, bu nedenle, ---- yılında yeni olarak piyasada satışa------ yazılımın bedelinin 2021 yılındaki tespite göre takdiren %15 bir indirimle 3155,20 Avro olarak belirlenebileceği iki ayrı bilgisayar için bu bedelin toplam 6310,40 Avro ticari değerinin olabileceğine dair görüş bildirmişlerdir. Fatura örnekleri sunulduktan sonra ek rapor aldırılmış olup alınan raporda özetle; dosyaya sunulan faturalarda her yıl piyasaya yeni çıkan yazılım versiyonlarının fiyatlarında küçük miktarda değişiklik olduğu görülmüş olup tarafımızca hesaplanan rayiç bedelin kök raporda da yer aldığı şekilde her bir yazılım için 3.155,20 Euro olmak üzere toplam 6.310,40 Euro olarak belirlenebileceğine dair görüş bildirmişlerdir.
Davacı vekilinin ıslah dilekçesinde özetle; ıslah talebimizin kabulüne karar verilerek 14.000-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan tahsilinin kabulüne karar verilmesini, dilekçede belirtilen (7.424-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki TL Karşılığı) bedelin tespit tarihi olan 22.09.2022'den itibaren işleyecek, işbu ıslah dilekçesi ile yükseltmekte olunan tutarın(6.576-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı) ise 14.02.2024 tarihinden itibaren işleyecek, ----- uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı ile davalıdan tahsilinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
5846 Sayılı FSEK 2, 19, 21,22,52,68. maddeleri
GEREKÇE:Dava, davacıya ait ----- yazılımın davalı tarafça izinsiz şekilde kullanılması nedeniyle FSEK 68.madde gereğince talep edilen tazminat davasıdır. Davacı taraf davalı tarafın lisans hakkı sahibi olduğu--------- yazılım programının davalılarca izinsiz olarak indirilmek suretiyle FSEK 22. Maddeden kaynaklı çoğaltma hakkının ihlal edildiğini iddia ederek tazminat talebinde bulunmuştur. Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, ----- ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan------ tespite konu olan ----- yazılım programının ---- tarihli tespit sırasında kurulu olduğunun tespit edildiği, yine incelenen -------------- cezalandırılmasına karar verildiği, böylece davalı şirketin, davacıya ait eserden kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan bilgisayarlarda bulunması, bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun işle ilgisi bulunmayan herhangi bir personelin münferit eylemi yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden FSEK'in 66. maddesi uyarınca davalı şirketin doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı, davacının, sorumluluğu bulunan davalıdan malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği, az yukarıda açıklandığı üzere --------yazılımın tespit tarihindeki iskontolu değerinin dava tarihinde iki adet bilgisayar için toplam ----- olduğu, yazılım bedelinin 3 katının ise ------ olduğu, programın telif ücretinin FSEK'in 68.maddesi uyarınca üç katı kadar miktar yönünden davacı tarafın talep hakkı bulunduğu, ancak davacı tarafın talebinin 14.000,00 EURO olduğu gözetildiğinde taleple bağlı kalınarak 14.000,00 EURO'nun 7.424,00 Euro'luk kısmına dava tarihinden 6.576,00 Euro'luk kısmına ıslah tarihi olan 14.02.2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde ------- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalı ŞİRKETTEN alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KABULÜ İLE;
1-6.310,40 Euro telif tazminatının FSEK 68.maddde uyarınca 3 katı kadar olan 18.931,20 Euro alacak bbedelinden taleple bağlı kalınarak belirlenen 14.000,00 Euro, tazminatın 7.424,00 Euro'luk kısmına dava tarihinden 6.576,00 Euro'luk kısmına ıslah tarihi olan 14.02.2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde --------------- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 30.889.78 TL harçtan peşin alınan toplam 6.223.70 TL harcın mahsubu ile bakiye 24.666,08 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan toplam, 6.223.70 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 92,20 TL ilk dava masrafı, 211,00 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 9.000,00 TL bilirkişi ücreti ve Mahkememizin 2022/150 D.iş sayılı dosyasında yapılan 2.130,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 11.433,20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/05/2024