T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/50 Esas
KARAR NO:2024/219
DAVA:Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ:18/03/2016
KARAR TARİHİ:24/09/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin uzun yıllardan beri veteriner hekimliği ve hayvan sağlığı ürünlerinin üreticisi konumunda bulunduğunu; müvekkilinin----- numaralı ruhsatı ile ------ markalı veteriner ------ içeriğine sahip----------olduğunu; müvekkilinin bahsi edilen ürünü -------sınıfta tescil ettirdiğini ve -------- ürünün tüm fikri mülkiyet haklarının maliki olduğunu; ürünün müvekkili firma tarafından ------- yılından beri aynı ambalaj ile piyasaya sunulduğunu; davalı firmanın ise müvekkiline ait ürün ambalajını birebir taklit ederek, tescilli olmayan --------- isimli -------- içeren beslenme takviyesi içerikli ürünü piyasaya sürdüğünü; davalının müvekkilinin ürününü iltibas ölçüsünü de aşacak şekilde, markanın yazım karakteri ve ürünün ambalajını birebir kopyalamak suretiyle, piyasaya arz ettiğini için müvekkili ile haksız rekabet içerisine girdiğini ve davalının müvekkilinin marka itibarını zedeleyerek haksız kazanç temin ettiğini; dava konusu ambalajların ortalama tüketici nezdinde karıştırabileceğini ve aynı ürün olduğu izlenimini uyandırabileceğini; bu durumun müvekkilinin ticari zararını arttırdığını belirterek, davalı -------markasının müvekkilinin fikri mülkiyet haklarına tecavüz ettiğinin ve davalı ürününün haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, davalının haksız tüm fiillerinin men’ine, tecavüz fiilinde kullanılan araçların imhasına, müvekkili lehine şimdilik 1.000,00TL maddi tazminata, 1.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, davalı fiilinin ve mahkeme kararının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı iddiasına konu ---markasının ------ tescil no ile dava dışı üçüncü bir şirket adına --------sınıfta kayıtlı olduğunu; davacının hak sahipliğinin ve dava ehliyetinin bulunmadığını; davacı markası ile müvekkili ürünü arasında ismen benzerlik bulunmadığını; davacının haksız rekabet ve markaya tecavüz iddialarının gerçeği yansıtmadığını; davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu nedenle davanın görev bakımından reddinin gerektiğini; dava konusu ürünün basit tüketim ürünü olmadığını, veteriner hekimlerce reçete veya tavsiye edildiğini; müvekkilinin ürünü ile davacı markasının isimlerinin isim, telaffuz ve yazım açısından bariz bir şekilde farklılık bulunduğunu; ürün ambalajlarındaki renk tonlarının farklılık arz ettiğini ve ürünlerin isimleri ile aranan ürünler olduğunu, bu nedenle iltibastan söz edilemeyeceğini, davacının zarar iddiasının gerçek dışı olduğunu ve sözde zararın müvekkili ile ilgili bulunmadığını, davacının tekel oluşturma amacı ile dava açtığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:
Davacının ----- isimli ürünün ambalajının iltibas yratacak şekilde davalı tarafından ------ isimli ürünün ambalajiında kullanılıp kullanılmdığı bu şekilde davacının marka hakkına tevcavüz edilip edilmediği haksız rekabet olup olmadığı davacının maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Mahkememizden verilen ----- sayılı kararı 'nin ------ sayılı kararı ile esastan reddine karar verilmiş olup, davalı vekilinin temyiz talebi sonucunda verilen ------- karar sayılı Onama kararı neticesinde "İlk derece mahkemesince, davalı eyleminin davacının tescilsiz ambalaj tasarımına tecavüz ederek haksız rekabet oluşturduğu kabulü üzerinden hüküm kurulmuş ise de; davaya mesnet davacı ambalaj tasarımının-------- yılından beri davalının kullanımına benzer bulunan renk ve şekil kombinasyonu ile benzerlik gösterip göstermediği hususunda bir değerlendirme yapılmamıştır. Başka bir deyişle davacı delilleri olarak sunulan mesnet tasarıma konu ilaç ruhsatının ambalaj tasarımına ilişkin bilgi vermediği gözetilmeksizin davacının bu tasarıma ilişkin önceye dayalı kullanımının varlığı kabulü üzerinden eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru olmamıştır." denilerek bozulmuştur.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun--- bozma ilamına uyulmak suretiyle yargılamaya ---- Esas numarası üzerinden devam edilmiştir. Davalı şirket yetkilisi ------- durumada tekrarla, kendisine göstermiş olduğu şirkete ait----------konusu ambalajın davacı tarafa ait bakosel ürün ambalajından yem katkı maddesi olarak üretilip satılan haliyle tasarımının ilaç olarak davacı tasarımının yem katkı maddesi olarak müvekkiline ait şirketin tasarımının daha önce olduğuna dair, şerefi namusu ve kutsal saydığı tüm değerler üzerine yemin ettiğini beyan etmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:556 Sayılı Kanunun 6,9,61. Maddeleri ile TTK'nın 54 vd. Maddeleri.
GEREKÇE:Dava; Marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile tecavüzün durdurulması, tecavüz konusu ürünlere el konulması, toplatılması ve imhası ile hükmün yayınlanması davasıdır.Mahkememizce -------- Sayılı kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılamada Mahkememizce "Davacının tescilli markası ile davalının markasının görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olmadığının tespit edildiği anlaşılmakla, markaya tecavüzün tespiti ve önlenmesine ilişkin davanın reddine, haksız rekabet yönünden yapılan değerlendirmede, davacı markası ve davalı ürününün sınıfsal benzerliği dışında davalının ürün ambalajının yeşil ve turuncu renk ile tasarlandığı, turuncu renkli ve beyaz renkli şekillerin konumlandırıldığı ürün üzerindeki alanın,---- markası ile------ markasının ----- yazılarak altında ------------- ibaresine yer verilen kısmınkonumlandırıldığı alanın yüksek derecede benzerlik teşkil ettiği ve ürün ambalajları arasında iltibas tehlikesinin bulunduğu, ambalajların yüksek düzeyde benzer olması karşısında bilinçli tüketici kitlesi--------- yönünden dahi iltibas riski yarattığı,kaldı ki tüketici hayvan sahiplerinin de ------- ürünü veterinerlerinden isterken karıştırabilecekleri, TTK 55.madde de; "dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar başlığı altında düzenlenen başkasının malları , iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak" şeklinde düzenlenen haksız rekabet eyleminin gerçekleştirildiği gözönüne alınarak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının, davacının ürün ambalaj ve tasarımının benzerini -------ürün ambalajını kullanmak suretiyle, haksız rekabet ettiğinin tespitine, haksız rekabetin men' ine, ortadan kaldırılmasına, ürün ambalajlarının toplatılarak ürünler iade edildikten sonra ambalajlara el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına karar verilmiş, bu kararın istinaf edilmesi sonrası ------- ilamı ile ilk derece Mahkemesi tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, bu kararın davalı tarafça Temyiz edilmesi üzerine ------ İlk derece mahkemesince, davalı eyleminin davacının tescilsiz ambalaj tasarımına tecavüz ederek haksız rekabet oluşturduğu kabulü üzerinden hüküm kurulmuş ise de; davaya mesnet davacı ambalaj tasarımının -------yılından beri davalının kullanımına benzer bulunan renk ve şekil kombinasyonu ile benzerlik gösterip göstermediği hususunda bir değerlendirme yapılmamıştır. Başka bir deyişle davacı delilleri olarak sunulan mesnet tasarıma konu ilaç ruhsatının ambalaj tasarımına ilişkin bilgi vermediği gözetilmeksizin davacının bu tasarıma ilişkin önceye dayalı kullanımının varlığı kabulü üzerinden eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru olmamıştır" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiş ve bozma kararı üzerine dosya Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Bozma sonrasında yapılan yargılamada; Dava konusu uyuşmazğın, davacının ------ isimli ürünün ambalajının iltibas yaratacak şekilde davalı tarafından "depojel" isimli ürünün ambalajında kullanılıp kullanılmadığı, bu şekilde davacının marka hakkına tevcavüz edilip edilmediği, haksız rekabet olup olmadığı, davacının maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceğine ilişkin olduğu sabittir. Öncelikle davacı tarafın marka hakkına tecavüz talepleri yönünden taraflar arasındaki uyuşmazlık değerlendirilmiş, bozma kararı öncesinde alınan ----- tarihli bilirkişi raporunda belirlendiği üzere; davalının markasal olarak kullandığı ----- markası arasında benzerlik bulunmadığı, -------- uyarınca marka hakkına tecavüzden söz edilemeyeceği, bu haliyle davacının tescilli markası ile davalının markasının görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olmadığının tespit edildiği anlaşılmakla, markaya tecavüzün tespiti ve önlenmesine ilişkin davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın haksız rekabet yönündeki talepleri de değerlendirilmiş, bozma kararı öncesinde alınan raporlarda davacı markasının tescilli olduğu emtialar ve davalı ürününün ---------tespit edildiği, ürünün hitap ettiği müşteri kitlesinin bilinçli tüketiciler------ olduğu kabul edilse dahi ürünlerin ambalajlarındaki benzerlik nedeniyle bilinçli tüketicilerde dahi karışıklığa yol açabileceğinin, söz konusu ürünlerin aynı işletmeye ait olduğu hususunda kanıya kapılabilmelerinin mümkün olduğu, davacı markası ve davalı ürününün sınıfsal benzerliği dışında davalının ürün ambalajının yeşil ve turuncu renk ile tasarlandığı, turuncu renkli ve beyaz renkli şekillerin konumlandırıldığı ürün üzerindeki alanın,----- markasının ------yazılarak altında ------- ibaresine yer verilen kısmın konumlandırıldığı alanın yüksek derecede benzerlik teşkil ettiği ve ürün ambalajları arasında iltibas tehlikesinin bulunduğu, ambalajların yüksek düzeyde benzer olması karşısında bilinçli tüketici kitlesi ------- yönünden dahi iltibas riski yarattığı ve bu durumun TTK 55.madde de; "dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar başlığı altında düzenlenen başkasının malları , iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak" şeklinde düzenlenen haksız rekabet eyleminin gerçekleşeceği sabittir. Ancak haksız rekabetin varlığının tespiti açısından davacı tarafın anılan tasarım yönünden davalı tarafın kullanımlarından öncesine dayalı kullanımları yönünden ispat yükünün bulunacağı da açıktır. Bu durum Yargıtay bozma ilamında da açıkça belirtilmiştir. Bu açıklama sonrasında öncelikli kullanım yönünden ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, Bozma öncesinde davacı tarafın öncelikli kullanım yönünden dosyaya ispata yeterli bir delil ibraz etmediği, bozma ilamı sonrasında davalı tarafın yeni delil ibrazına muvafakat etmediği dikkate alındığında davacı tarafın dayandığı yemin delili de gözetilerek davacı tarafça yemin deliline dayanılması karşısında davalı tarafa yemin yönünde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, davalı şirket yetkilisi 22.09.2024 tarihli celsede davalı tarafın tasarımının kendi ürünlerinden sonra kullanılmaya başlandığına dair yemin etmesi üzerine davacı tarafın haksız rekabetin oluştuğu hususunda da ispat yükünü yerine getiremediği kabul edilmiş ve haksız rekabet talepleri yönünden de davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın REDDİNE,
1-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli markaya tecavüz istemi yönünden 427,60 TL, haksız rekabetin men' i yönünden 427,60 TL ve maddi - manevi tazminat yönünden 136,62 TL olmak üzere toplam 991,80 TL harçtan peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 962,60 TL harcın harcın davacıdan tahsiline,
2-Davalı yararına "marka hakkına tecavüz talepleri yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
3-Davalı yararına "haksız rekabetin men' i yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
3-Davalı yararına "maddi tazminat yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.000,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
4-Davalı yararına "manevi tazminat yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.000,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Kullanılmayan gider avanslarından karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde Temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/09/2024