T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/264 Esas
KARAR NO:2024/87
DAVA: Menfi Tespit (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/07/2023
KARAR TARİHİ: 21/03/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket, ----- ailesine katıldığını, O dönemde ------ tarafından işletilen ----, şu anda davalı ----olarak ticari hayatına devam ettiğini, -------- yılında müvekkil şirket ile lisans sözleşmesi imzalanırken müvekkil şirkete ------ bedeli olarak eğitim ücretinden % 5, reklam bedeli olarak % 1 olmak üzere eğitim ücreti gelirlerinden toplamda % 6 komisyon alınacağı söylenmiş, lisans sözleşmesi de bu anlaşmaya göre düzenlendiğini, sözleşme içeriği incelendiğinde; okulun eğitim dışı ayrı bir organizasyonu olan ------- de pay alınacağına dair bir madde bulunmadığını, Yine taraflar arasında akdedilen sözleşme içeriğinde---- de pay alınacağı şeklinde yorumlanabilecek bir madde de bulunmadığını, buna rağmen; müvekkili şirketin eğitim hayatına başladığı ---- eğitim-öğretim yılında, sözleşme imzalandıktan bir süre sonra müvekkil şirkete : ----- denildiğini, Müvekkili şirket tarafından bu haksız talep kabul edilmeyince gerek -----tehdidi, gerekse ------- kadar süren ekonomik krizi nedeniyle müvekkil şirketten haksız yere talep edilen yemek gelirleri payına ilişkin sorun, ötelenmek zorunda kalındığını beyanla, fazlaya ilişkin her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafça müvekkili şirketten talep edilen yemek ücretine ilişkin miktar bakımından borçlu olmadığının tespitine, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, ---- önce ----sahibi ve işleteni konumunda olan, eğitim sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olup ------ tarafından işletilen eğitim öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğü kampüs ya da okullar ile şirkete ait hak-alacaklar ve fikri sınai haklar işletme devri sözleşmesi ile Müvekkili şirkete devredildiğini, mahkemenin görevine itiraz ettiklerini, ilgili davanın lisas sözleşmesinden kaynaklanmakta olup fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde açılması gerekmekteyken davacı tarafından hatalı bir şekilde görevsiz asliye ticaret mahkemesinde ikame edildiğini, bu kapsamda ilgili davanın mahkemenizce görevsizlik nedeniyle usulden reddi gerektiğini, toplam cironun yemek bedeli dahil edilerek hesaplanması sözleşme gereği olduğunu, yemek ücreti de dahil edilerek hesaplanan kayıt ücreti üzerinden sözleşme bedeli ödenmesi ahde vefa ilkesi gereği olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın öncelikle görevsizliğe ilişkin itirazlarımız doğrultusunda usulden reddine; davanın müvekkil kurum açısından esastan reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında düzenlenen lisans sözleşmesi gereği gelir paylaşımında öğrenci kayıt ücretlerinin yemek ücretine dahil olup olmadığı, davalı tarafa bu bedeller yönünden yapılan ödemeler sebebiyle davacı tarafın davalı taraftan alacak talep hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Mahkememiz dosyası ---- açılmış olup; ----sayılı ilamında verilen görevsizlik kararı ile dosya mahkememize tevzi edilmiştir. Davacı tarafa ait ticaret sicil kaydı getirtilmiş olup dosya arasına alınmıştır.
GEREKÇE:Dava, lisans sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit davasıdır. Davacı taraf, davalı ile akdedilen --------yılında taraflar arasında imzalanan sözleşmede franchise bedeli olarak eğitim ücretinden -----, reklam bedeli olarak --- olmak üzere eğitim ücreti gelirlerinden toplamda ---- alınacağı, lisans sözleşmesine göre okulun eğitim dışı ayrı bir organizasyonu olan ------ de pay alınacağına dair bir madde bulunmadığı, bu nedenle yemek ücreti eklenmek suretiyle yapılan kesintinin hukuka aykırı olduğu iddiası ile menfi tespit talebinde bulunmuştur.Taraflar arasındaki uyuşmazlık dikkate alındığında uyuşmazlığın çözümünün tarafların ortak kabulünde olan ---- tarihli lisans sözleşmesine göre çözümlenmesi gerektiği açıktır. Bu tespitten sonra taraflar arasındaki lisans sözleşmesi incelendiğinde; sözleşmenin davacı ve dava dışı pay devri yapan -------düzenlendiği, sözleşmenin 5.2.2. Maddesinde eğitim ücreti tanımlanmış, bu maddeye göre "Yukarıda tanımlanan Tavsiye Kayıt Ücreti'ne yemek dahil olup kıyafet, servis, kırtasiye ve benzeri masraflar dahil değildir, bu ücret münhasıran eğitim hizmeti bedeli olarak tespit edilmiştir." eğitim bedeli belirlenmiştir. Bu hüküm dikkate alındığında eğitim bedeline, tavsiye kayıt ücreti'ne yemek ücretinin dahil olduğu açıklanmıştır. Yine sözleşmenin 6.2. Maddesinde her yıl lisans alan tarafça lisans verene lisans yıllık lisans bedeli ödeneceği kararlaştırılmış, bu lisans bedelinin 6.2.1. Maddesinde "Sözleşme'ye konu okulun yıllık cirosunun % 5+KDV': ile yıllık cirosunun % 1+KDV'si oranındaki ---------- toplamı olan % 6'lık kısım toplam sözleşme bedelini teşkil edecektir. Yıllık ciro ise; ilgili eğitim-öğretim yılının 31 Ekim günü itibarıyla, kayıtlı öğrenci ücretleri toplamıdır." şeklinde lisans bedeli ödeneceği kararlaştırılmıştır. Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde öğrenci ücretlerine tavsiye kayıt ücreti'ne yemek ücretinin dahil olduğu, lisans bedelinin de öğrenci ücreti toplamı üzerinden ödeneceği kararlaştırıldığına göre sözleşmeye göre ödenecek lisans bedeline yemek ücretinin de dahil olduğu, davacı tarafın menfi tespit talebinin de ödenecek lisans bedeline yemek ücretinin dahil olmadığı alep ve iddiası olduğu gözetildiğinde davacı tarafın talebinin sözleşme hükümleri gereği yerinde olmadığı kabul edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 427,60 TL karar harçtan peşin alınan 6.238,29 TL harçtan mahsubu ile 5.810,69 fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 56.793,89 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/03/2024