T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/140
KARAR NO : 2025/241
DAVA : Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ : 12/07/2023
KARAR TARİHİ : 02/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ------ ile davalı yayınevi arasında 01.01.2022 ve 29.06.2022 tarihlerinde kitap basım yayın dağıtım sözleşmeleri imzalandığını, 01.01.2022 tarihli sözleşme ile müvekkili şirket müdürü ve aynı zamanda yazar ... ait -----isimli kitabın ilk baskısının, 18.05.2022 tarihli mutabakat ile aynı kitabın ikinci baskısının, 29.06.2022 tarihli sözleşme ile 3-14. baskılarının ve yine 29.06.2022 tarihli başka bir sözleşme ile ise aynı yazara ait "-----" kitaplarının davalı ... Kitapevi tarafından basılıp yayınlanması ve sözleşme şartları dahilinde dağıtımı için anlaşma sağlandığını, 01.01.2022 tarihli sözleşme ile; ilk baskının 2100 adet olacağını, sonraki baskılar için ayrıca sözleşme yapmadıkça yayınevinin yazardan habersiz basım yapamayacağını, basımdan 1000 adet kitabın yayınevinin anlaşmalı olduğu kitap firmaları üzerinden satışa sunulacağı, bu dağıtım firmaları aracılığı ile satışı yapılan kitaplardan yazara herhangi bir ödeme yapılmayacağı ve tüm hakları ile yayınevine ait olduğu, basımdan kalan diğer 1000 adet kitabın ise sözleşmede açıkça isimleri yazılı online satış platformlarından satışa sunulacağı, yapılacak her bir kitap satışından 63,00 TL'nin yazara ödeneceği, basımdan kalan 100 adet kitabın ise bedelsiz olarak yazara teslim edileceği, Sözleşme tutarının ise KDV dahil 18.880,00 TL olacağını, 18.05.2022 tarihli mutabakat ile; ----- isimli kitabın ikinci baskısının 5.000 adet olacağı, Yazarın sözleşme bedeli olarak KDV dahil 48.144,00 TL ödeme yapacağı, basımdan 2.000 adet kitabın yazara ücretsiz verileceği, 2000 kitabın 500 adedinin yazara teslim edildiği, 500 tanesinin teslim edilmek üzere satış dağıtımından ayrılarak kaldırılacağı, 500 kitabın yazar tarafından yayın evine hibe edildiği, 500 kitabın ise yayınevine 20.000,00 TL karşılığı satıldığını, yayınevinin 20.000,00 TL kitap ücretini 30.09.2022 tarihine kadar ödemeyi taahhüt ettiğini, 29.06.2022 tarihli sözleşme ile; " -----" isimli kitabın 3. İle 14. baskılarına ait 12.000 adet kitabın basım, satış, dağıtım ve ödeme esasları düzenlenmiş, her baskının 1.000 adet olacağı, Yazarın her baskı için 20.000,00 TL telif ücreti alacağı, 3. ve 4. baskılardaki 2.000 adet kitabın yalnızca ------- adresi ve yazarın eğitim programları üzerinden satılacağı, kitap etiket fiyatının 3. ve 4. Baskılar için 299,00 TL, diğer baskılar için ise 176,00 TL olacağını, 29.06.2022 tarihli sözleşme ile; "------ " isimli kitabın 1. ve 2. baskılarına ait toplam 5.000 adet kitabın basım, satış, dağıtım ve ödeme esasları düzenlenmiş, yayınevinin her bir kitap için 25 TL olmak üzere toplam 125.000,00 TL'yi 3'er aylık dilimler halinde en geç 9 ayda yazara ödeyeceği, kitap etiket fiyatının ilk çıkışta 70,00 TL olacağı, 140,00 TL'yi geçmeyeceğinin kararlaştırılmış olduğunu, müvekkili tarafından sözleşmelerin tek taraflı olarak haklı sebeple feshedilmiş olduğunu, bunun sebebinin ise Sözleşmeler uyarınca müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirmekteyken davalı yayınevinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini geç yerine getirmesi, hiç yerine getirmemesi, iletişim kanallarının engellenmesi veya hiç kullanılmaması olduğunu, bu sebeple müvekkiline sözleşmeyi 12.08.2022 tarihinde tek taraflı feshetmiş olduğunu, müvekkilin bu genel problemlerin yanında sözleşmeyi feshetme sebeplerinden ilkinin, 29.06.2022 tarihli sözleşme ile her 1.000 adetlik basımı müteakip 45 gün içerisinde 20.000 TL telif bedelinin müvekkile ödenmesi kararlaştırılmışken davalının bu yükümlülüğe riayet etmemesi olduğunu, davacıyı sözleşmeyi feshe iten ikinci ve en önemli sebebin ise, davalı yayınevinin sözleşme ile her bir basım için müvekkilin yazılı onayının alması gerektiği halde, ------isimli kitabın 3-14. baskılarını ve ----- isimli kitabın iki baskısını kapsayacak şekilde toplu bandrol alımı yapması ve bunun için Kültür Bakanlığı'na sunulması gereken Mali Hakların Kullanımına İlişkin İzin Belgesi'ni(EK-6) müvekkilin imzasını taklit etmek suretiyle ibraz etmiş olması olduğu, bu duruma ilişkin olarak şikayetlerinin derdest olarak --- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ----- sayılı soruşturma dosyası ile yürütülmekte olduğunu, sözleşmenin tek taraflı feshine ilişkin olarak davalı yayınevine gönderilen fesihname ile; yayınevi tarafından fesih tarihine dek 1-5. baskılardan toplam 7.000 adet kitap basılması sebebiyle basımı yapılmayan ancak önceden toplu halde usulsüz yolla alınan bandrollerin iadesini, Sözleşmeler ile müvekkile verileceği taahhüt edilen kitapların teslim edilmesini, her bir baskıdan doğan telif bedellerinin yazara ödenmesini, basımı yapılan kitapların, yayınevi tarafından satışı yapılan veya yapılacak olanlarından her bir kitap için yazara ödenmesi gereken 63 TL üzerinden hesaplanma yapılarak ödenmesi gerektiğinin bildirilmiş olduğunu, fesih bildiriminin gönderilmesini müteakip tarafların karşılıklı olarak mutabakat tekliflerinde bulunmuşlarsa da anlaşmaya varılamamış olduğunu, sözleşme gereği yayınevinin maddi yükümlülük ve taahhütlerini yerine getirmemiş olduğunu, fesihname metninden de görüleceği üzere müvekkiline teslim edilen kitapların bir kısmının teslim edilmemiş, her bir basım için ödenmesi gereken telif bedelleri ödenmemiş olduğunu, bu sebeple; 3. baskından müvekkile teslim edilmesi gereken 1.000 adet kitaptan teslim edilmeyen 629 adet kitabın satışından müvekkile ödenmesi gereken telif bedeli için düzenlenen, itiraz edilmeyip ödemesi yapılmayan fatura alacağının ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- Sayılı dosyası ile, 2. baskıdan müvekkile teslim edilmesi gereken 500 adet kitaptan teslim edilmeyen 260 adet kitabın fesih tarihindeki satış fiyatı karşılığı üzerinden hesaplanarak düzenlenen, itiraz edilmeyip ödemesi yapılmayan fatura alacağının --- İcra Müdürlüğü'nün -----. Sayılı dosyası ile, 2. Baskı mutabakatı ile kararlaştırılan 20.000 TL telif bedeli için düzenlenen, itiraz edilmeyip ödemesi yapılmaya fatura alacağı için ----. İcra Müdürlüğü'nün ------Sayılı dosyası ile, 3-14. baskılar için müvekkilin hakedişi olan 240.000 TL telif bedeli için düzenlenen , itiraz edilmeyip ödemesi yapılmayan fatura alacağı için ----. İcra Müdürlüğü'nün ----- Sayılı dosyası ile icra takibine konulmuş ve davalı borçlu yayın evinin itirazları üzerine açılmış itirazın iptali davaları halen derdest olarak görülmekte olduğunu, davalı yayınevinin, stoğunda bulunan kitapları sözleşme ile belirlenen bedellerin altında satışını yaparak müvekkilin itibarını zedelemekte, kitabın piyasa değerini düşürmekte olduğunu, 29.06.2022 tarihli sözleşme hükümlerinde de görüleceği üzere 3. ve 4. baskı kitap etiket fiyatlarının 299 TL, diğer baskıların etiket fiyatının ise 176 TL olarak belirlenmiş olduğunu, buna rağmen davalı yayınevinin, stoğunda bulunan yazara ait kitap bedellerini kararlaştırılan etiket fiyatlarından oldukça düşük bedellerle satışa sunmakta olduğunu, ekte sunulan ekran görüntülerine bakıldığında davalı yayınevinin online kitap satış sayfalarında müvekkile ait kitapları 132 TL, 147 TL, 119 TL, 128.5 TL gibi oldukça düşük rakamlarla satışa sunduğunu, ve hatta evvelki tarihlerde davalının yazarın kitaplarını 96 TL'ye kadar düşen bedellerle satış yaptığının bilinmekte olduğunu, mahkemenizce görevlendirilecek bilirkişi vasıtasıyla davalı şirket kayıtlarının ve satış geçmişinin incelenmesi ile bu durum detaylı olarak tespit edilebilecek olduğunu, davalı yayınevinin bu tutumunun, sözleşmeye aykırılık teşkil etmekle birlikte müvekkilin ülke çapında bilinen ve tanınan gazeteci yazar kişiliğini, prestijini olumsuz yönde doğrudan hedef almakta olduğunu; fiyat politikasına dikkat edilmeyerek kitabın piyasa değerinin düşünülmekte olduğunu, bu durumun müvekkilin telafi edilmesi mümkün olmayan bir itibar kaybı yaşamasına sebebiyet vermekte olduğunu, manevi tazminat talep ettiklerini, davalı tarafın bandrol yükümlülüklerini de ihlal etmekte olduğunu, davalı Yayınevinin imza taklidi yaparak bandrol aldığını, taraflar arasında "------" isimli kitap için imzalanan 01.01.2022 tarihli sözleşme ile 1.baskının 2.100 adet, 18.05.2022 tarihli mutabakat ile 2. baskının 5.000 adet, 29.06.2022 tarihli sözleşme ile her bir baskı 1.000 adet kitap olmak üzere toplam 12.000 adet kitabın basımının yapılacağının kararlaştırılmış olduğunu, ------ " isimli eser için ise 29.06.2023 tarihinde imzalanan sözleşme ile her bir baskı 2.500 adet kitap olmak üzere iki baskı ile toplam 5.000 adet kitabın basımının yapılacağının kararlaştırılmış olduğunu, ancak davalının bandrol yükümlülüklerine riayet etmediğini, müvekkili tarafından davalının basımını yapmadığı kitapların bandrollerini satın aldığı öğrenildiğinden, konu hakkında bilgi almak ve ihbarda bulunmak üzere Kültür Ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Müdürlüğü'ne yapılan başvuruya(EK-8) istinaden verilen cevabi yazıda-----isimli eser için 27.12.2021 tarihli izin belgesi ile 2.100 adet, 18.05.2021 tarihli izin belgesi ile 5.000 adet, 29.06.2023 tarihli izin belgesi ile 12.250 adet, ----- isimli eser için ise 29.06.2022 tarihli izin belgesi ile 5.000 adet bandrol alımı için başvuruda bulunulduğunun bildirilmiş olduğunu, davalı yayınevi ile yapılan yazışmalarda, ----- isimli kitap için 7.000 adet baskı yapıldığı, 5.000 adet kitabın ise baskının yapılmadığı; ------isimli kitap için ise hiç baskı yapılmadığının müvekkiline bildirilmiş olduğunu, davalı yayınevinin beyanlarının doğru olduğu kabul edildiğinde, ------ kitabı için fazladan alınan 5.250 adet bandrol, " -----" kitabı için alınan 5.000 adet bandrolün kullanılmadığının ve yayınevi uhdesinde tutulduğunun anlaşılmakta olduğunu, müvekkilinin kendi kitapları için satın alınan bandrollere hiçbir şekilde erişilmemekte olduğunu, kitap bandrollerinin talep edilen eserler için özel olarak basıldığını bilindiğini, davalının kötü niyetli bu hareketinin usulsüz kullanımda bulunabileceği şüphesini de uyandırmakta olduğunu, bu sebeple Kültür Bakanlığı'na yapılan başvuru ile bandrollerin iadesi, iadesi mümkün değilse de imhasının istenilmiş olduğunu, başvuru üzerine müvekkile gönderilen cevabi yazı ile, "temin edilen bandrollerin eser sahibine iadesinin hukuken ve fiilen mümkün olmadığı ancak yargı kararı ile toplatma kararı alınabileceğinin” bildirilmiş olduğu, -----isimli kitap için yayınevine temin edilen ------alınan 12.250 adet bandrolden kullanılmayanlar ile yine ----- isimli kitap için yayınevine temin edilen ------seri aralığındaki 5.000 adet bandrolün davalı yayınevinden toplatılmasını talep ettiklerini, Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 6/3. Maddesi ile bandrol başvurusunda çoğaltım adedinden eksik veya fazla sayıda bandrol talebinde bulunulamayacağı düzenlendiği halde yayınevinin basmadığı kitapların bandrollerini stok olarak almış olduğunu, üstelik bu alım izni için de müvekkilinin imzasını taklit etmiş olduğunu, sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren yayınevi tarafından yeni bir baskı yapılmayacağından, iade edilmeyen bandrollerin başkaca kitaplarda kullanılması ihtimali açıkça FSEK 81. madde uyarınca müvekkilin haklarına tecavüz anlamına geleceği gibi ayrıca yine aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca bandrol yükümlülüğüne aykırı bir şekilde bir eseri çoğaltıp satışa arz eden, satan, dağıtması sebebi ile yayınevi sahibinin cezalandırılması gerektiği, ---Merkezi'ne müzekkere yazılarak davalı tarafa ait iş yerinde, matbaada ve depoda denetleme yapılmasını, çoğaltılan kitap ve alınan bandrollerin kıyaslanarak fazla alındığı ve haksız yere uhdesinde tutulduğu tespit edilen bandrollere el konulmasını talep ettiklerini, müvekkilinin sözleşmenin feshinden doğan kazanç kaybı olduğunu, yukarıda detaylı olarak izah ettiğimiz üzere, davalı tarafın sözleşmeye aykırı hareket ederek sözleşmenin feshine sebep olmasaydı; müvekkilinin, basımı planlanan her bir kitabı için kazanç elde edecek olduğunu, davalı yayınevine ulaşılamadığından kazanç kaybının yapılamamakta olduğunu, bilirkişi görevlendirerek davalı yayınevi kayıtlarının incelenmesini, fesih tarihi itibariyle yayınevi tarafından müvekkilin eserlerinden kaç adet kitabın basılmış olduğunun, basılı kitapların hangi platformlardan ne kadara satıldığının, hali hazırda kaç adet stok kitap bulunduğunun, sözleşme feshedilmeseydi müvekkilin yayınevi tarafından satışı yapılacak kitaplardan ne kadar kazanç elde edeceğinin hesaplanmasını talep etmekte olduklarını, ayrıca müvekkilinin, davalı ile sözleşmeyi feshetmesinin ardından kitabının basımlarının devamı için başka yayın evleri arayışına girilmesi, arada geçen sürede artan basım maliyetleri, müvekkilin kitapları için davalı tarafından stok alınan ancak müvekkile iade edilmeyen bandroller sebebi ile yeniden bandrol alınması gerektiğinden ayrıca maddi olarak da zarara uğramış olduğunu, müvekkilinin davalı yayınevinin sözleşmeye aykırı kusurlu hareketleri sebebi ile imzalanan sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmek zorunda kalmış olduğunu, davalının sözleşmenin feshine sebep olan ve sonrasında da devam etmekte olan kötü niyetli hareketleri sebebi ile müvekkil adına manevi tazminat ile maddi zarar ve mahrum kaldığı kazanç kaybının hesaplanarak davalı taraftan tazmin edilmesini talep ettiklerini, ----- Merkezi'ne müzekkere yazılarak davalıya ait işyeri, matbaa ve depoların denetlenmesini; çoğaltılan kitap ve kullanılan bandrol sayısının kıyaslanarak " ----" ve " ------" seri aralığındaki kullanılmayan bandrollere tedbiren el konulmasını, müvekkilinin sahip olduğu eserlere yönelik tecavüzün men ve ref'ine, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; maddi tazminat olarak; müvekkilin sözleşmenin feshi nedeniyle yoksun kaldığı kazanç için şimdilik 25.000 TL'nin fesih tarihinden ödemenin yapılacağı güne dek işleyecek en yüksek faizi ile, fesih nedeniyle kitapların basımının devamı için kaybedilen zaman zarfında artan basım, dağıtım maliyetleri ve yeniden alınmak zorunda kalınan bandroller için şimdilik 10.000 TL'nin fesih tarihinden ödemenin yapılacağı güne dek işleyecek en yüksek faizi ile, manevi tazminat olarak ise şimdilik 500.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, kararın ilgililere tebliğ ve ilan edilmesine, müvekkile ait eserlerin basım yayın ve dağıtımında davalının yetkili olmadığına, tek yetkili satıcının ----- olduğuna, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça mahkemeye sunulan dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların tamamen haksız, hukuksuz ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili ile davacı ------Şirketi temsilcisi müdürü ve yazar ... arasında davacı tarafça kaleme alınan------ isimli eserin basımı, dağıtımı, satışı amacıyla çeşitli sözleşmeler, mutabakatlar ve mali hakların kullanılmasına ilişkin izin belgelerinin imzalanmış olduğunu, 01.01.2022 tarihinde imzalanan ilk sözleşmeyle; eserin 2100 adet basılacağı, KDV dahil baskı masrafının (18.880 TL) davacı yazar tarafından karşılanacağı, 100 adetin davacı yazara ücretsiz teslim edileceği, 1000 adetin çeşitli sitelerde ------ satışa sunulacağı bu sitelerde satılan her adet eser için yazara 63 TL ücret ödeneceği, diğer 1000 adet eserin ise kitap dağıtım firmalarında satışa sunulacağı ve gelirin tamamen yayınevine ait olacağının kararlaştırılmış olduğunu, 27.12.2021 tarihli Mali Hakların Kullanılmasına İlişkin Düzenlenen İzin Belgesi ile; Yayıncılar Fedarasyonundan (-----) 5.000 adet bandrol alım izin belgesi imzalanmış olduğunu, (EK-2-27.12.2021 Tarihli Mali Hakların Kullanılmasına İlişkin Düzenlenen İzin Belgesi) gelinen aşamada iş bu sözleşme ile belirlenen hükümlerin tek tek yerine getirilmiş ve 01.01.2022 tarihli sözleşmeye istinaden mutabakat metni düzenlenmiş olduğunu, düzenlenen mutabakat ile taraflar arasında muaccel veya müeccel herhangi bir alacak verecek ilişkisinin kalmadığının tespit ve tescil edilmiş olduğunu, yine 18.05.2022 tarihinde 01.01.2022 tarihli sözleşmeye istinaden "------" isimli eserin 5.000 adet çoğaltılması konusunda tarafların mutabık kalmış olduklarını, bu sebeple de Mali Hakların Kullanılmasına İlişkin İzin Belgesi ve Mutabakat metninin düzenlenmiş olduğunu, 18.05.2022 tarihli Mali Hakların Kullanılmasına İlişkin Düzenlenen İzin Belgesi ile; Yayıncılar Federasyonundan (-----) 5.000 adet bandrol alım izin belgesi imzalanmış olduğunu, mutabakat metniyle; ikinci baskının 5.000 adet olacağı, kitabın hazırlanması için yazarın yayınevine 48.144,00 TL ödeme yaptığı, basılan kitaplardan 2.000 tanesinin de yazara ücretsiz verileceği, 2.000 kitaptan 500 tanesinin yazara teslim edildiği, 500 tanesinin yazara verilmek üzere satış dağıtımdan kaldırılıp ayrıldığı, 500 kitabı yazarın yayınevine hibe ettiği, kalan 500 kitabın ise 20.000 TL karşılığı yayınevine satıldığı, yayınevinin 20.000 TL kitap ücretini 30.09.2022 tarihine kadar yazara ödemeyi taahhüt ettiği imza altına alındığını, her ne kadar 18.05.2022 tarihinde 01.01.2022 tarihli sözleşmeye istinaden 5.000 adet bandrol alımına ve 5.000 adet kitap basımına ilişkin Mali Hakların Kullanım İzin Belgesi ve Mutabakat Metni düzenlenmiş ise de aşağıda belirtilen 29.06.2022 tarihli 12.000 adet kitap basım Sözleşmenin ve 12.250 adet Mali Hakların Kullanılmasına İlişkin Düzenlenen İzin Belgesinin imzalanmasına karar verilince iş bu 5.000 adet bandrol alım ve kitap basım sözleşmesi doğal olarak son bulmuş olduğunu, 29.06.2022 tarihinde imzalanan yeni bir sözleşme ile; 3. baskıdan başlanılarak 14. baskıya kadar her baskıda 1000 adet olacak şekilde 12.000 baskı yapılacağı, basılan her 1000 adet kitabın satılmasından sonra telif ücreti olarak yazara net 20.000 TL ödeneceği, ilk 2.000 baskının yani 3. ve 4. baskının sadece ------ adresi ve yazarın eğitim programları üzerinden satılacağı, 3. ve 4. baskılar için (ilk 2000) eserin etiket fiyatının 299 TL olacağı, diğer baskıların 176 TL olacağı kararlaştırılmış olduğunu, 29.06.2022 tarihli Mali Hakların Kullanılmasına İlişkin Düzenlenen İzin Belgesi ile; Yayıncılar Fedarasyonundan(----) 12.250 adet bandrol alım izin belgesi imzalanmış olduğunu, davacı tarafça dava dilekçesinde sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği iddia edilmiş ise de; Davacı tarafın bu iddiaları asılsız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin sürekli sözleşme çerçevesinde hareket ederek baskı kalıplarını hazırlamış, kâğıt alımını yapmış, kâğıtları baskıya uygun şekilde kesmiş, editörlük işlemlerini kusursuz yerine getirmiş, bandrolleri almış, bir kısım eserin basımı dağıtımı ve satım işlemlerini gerçekleştirmiş olduğunu, Yani sözleşme şartlarını müvekkili tarafından eksiksiz yerine getirilmiş olduğunu, Ancak davacı tarafın mesai mefhumu gözetmeksizin çalışan müvekkil ve çalışanlarını sürekli yersiz gerekçelerle tatil ve gece geç vakitlerde arayarak rahatsız etmiş olduğunu, Bununla da yetinmeyip sosyal platformlarda müvekkili ve çalışanlarını karalamış, sahte bandrol ve imza kullanıldığını, korsan kitap basıldığını, güvenilmemesi gerektiğini, dolandırıcı olduklarını iddia etmiş olduğunu, Sosyal platformlarda sürekli hakaret edip iftira atan, Kültür Bakanlığına şikayet eden, kitap basım yayın evlerine ve okuyuculara aleyhte karalamalar yapan davacı tarafın mesnetsiz ithamlarla ticari itibarı zedeleyerek satışa da engel olmuş olduğunu, -Sosyal Platformlarda Yapılan Paylaşımlara ekte yer verdiklerini, bütün bu haksız hukuksuz ithamlar yetmezmiş gibi bir de müvekkile mail yolu ile usule aykırı ihtar çekmiş olduğunu, haksız taleplerde bulunmuş ve sözleşmeyi feshetmiş olduğunu, müvekkil tarafından fesih bildirimine, feshin iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olmadığını, taleplerin haksız ve hukuksuz olduğu ve gerekli edim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi gerektiğini ifade edilerek cevap vermiş olduğunu, davacı tarafça her 1.000 adet baskının her biri için ayrı ayrı 20.000 TL telif bedeli ödenmesi gerektiği iddia edilmiş olsa da, Ek'te sunulan tutanaklardan ve ihtara verilen cevap dilekçesinde açıkça izah edildiği üzere yazar ne yayın evinin hak edişlerini ne de peyder pey teslim almış olduğu kitapların ücretini ödememiş olduğunu, Yazar henüz teslim almış olduğu kitapların borcunu dahi ödemeden sosyal platformlarda sürekli hakaret edip iftira atmış olduğunu, Kültür Bakanlığına haksız yere şikayet etmiş olduğunu, kitap basım yayın evlerine ve okuyuculara aleyhte karalamalar yapmış olduğunu ve mesnetsiz ithamlarla ticari itibarı zedeleyerek satışa engel olmuş olduğunu, Dolayısıyla ödeme edim yükümlülüğünü yerine getirmekten imtina eden, sosyal platformlarda iftira atıp satışa engel olarak yüzlerce kitabın depoda çürümesine sebep olan davacının telif bedelini talep etmesinin akla, mantığa ve ticari ahlaka aykırı olduğunu, Kaldı ki; sözleşme tek taraflı haksız ve hukuksuz fesh edilmiş ve 29/06/2022 tarihli sözleşmede sözleşmenin feshi halinde tüm telif haklarının saklı tutulacağını belirtilmemiş olduğunu, davacı taraf dava dilekçesinde "Müvekkili sözleşmeyi feshe iten ikinci ve en önemli sebebin ise, davalı yayın evinin sözleşme ile her bir basım için müvekkilin yazılı onayının alınması gerektiği halde, ---- isimli kitabın 3-14. Baskılarını ve --- isimli kitabın iki baskısını kapsayacak şekilde toplu bandrol alımı yapması ve bunun için Kültür Bakanlığı'na sunulması gereken Mali Hakların Kullanımına İlişkin İzin Belgesi'ni müvekkilin imzasını taklit etmek suretiyle ibraz etmesi olduğunu, Bu duruma ilişkin olarak şikayetimiz üzerine derdest olarak --- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ------Sayılı soruşturma dosyası yürütülmekte olduğunu, şeklinde sahte imza ile bandrol satın almadan dolayı şikayette bunu olduğunun iddia edilmiş olduğunu, Bu iddiaların asılsız, mesnetsiz ve iftira içermekte olduğunu, Tarafımızca da savcılık dosyasına müdahil olunmuş ve gerekli savunmaların yapılmış olduğunu, ayrıca karşılıklı şikayette bulunulmuş olduğunu, yapılan soruşturma sonucu usulsüz herhangi bir işlemin bulunmadığının tespit ve tescil edilecek olduğunu, davacı tarafça, müvekkile bildirilen fesihnameye ilişkin, feshin iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğu, taleplerin haksız ve hukuksuz olduğu ve gerekli edim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gerektiği ileri sürülerek cevap verilmiş olduğu, davacı taraf dava dilekçesinde "Fesihname metninden de görüleceği üzere müvekkile teslim edilen kitapların bir kısmının teslim edilmemiş, her bir basım için ödenmesi gereken telif bedellerinin ödenmemiş olduğunu, Bunun üzerine ödenmesi gereken telif bedeli için düzenlenen , itiraz edilmeyip ödemesi yapılmayan fatura alacakları için;----- İcra Müdürlüğü'nün ------. İcra Müdürlüğü'nün -----. İcra Müdürlüğü'nün -----İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı dosyalar ile icra takibine konulmuş ve itirazın iptali davaları halen derdest olarak görülmekte ise de, faturalara karşı 6 gün içerisinde yani 23/08/2022 tarihinde----- Noterliğinden ------ seri numaralı ihtarname çekilerek faturaların kabul edilmediği, iptal edilmesi gerektiğinin açıkça bildirilmiş olduğu, yine açılan iptal davalarında her ne kadar faturaya itirazın kendilerine tebliğ edilmediği bu sebeple fatura içeriğinin kabul edildiği ileri sürülmüş ise de, Türk Ticaret Kanununda faturaya itirazın tebliğ zorunluluğumuz bulunmamakta olduğu, TTK'da sadece kesilen faturaya 8 gün içerisinde itiraz edilmesi gerektiği, Kaldı ki itiraz edilmese dahi sadece ispat külfetinin yer değiştireceği ve yine her türlü itirazın ileri sürülebileceği , Bu sebeple müvekkil tarafından süresinde hem noter aracılığı ile hemde diğer yollarla (Sistem üzerinden, mail üzerinden vs) itiraz edilmiş bununla da yetinilmeyip ispat külfeti davacı taraf üzerinde olmasına rağmen haklılığımızı ispat edecek savunma ve argümanlarımız dosyaya ibraz edilmiş olduğu, Dolayısıyla usul ve yasaya açıkça aykırı davacı taraf iddialarının dikkate alınmamasının gerektiği, ----- Noterliği ----- Seri Numaralı İhtarnamesinin, Tebliğ Mazbatası ve Sistem Üzerinden Yapılan İptal Başvurusunun ekli olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde, davalının sözleşmeye aykırı fiyat politikası izleyerek kitapların düşük fiyattan satıldığını, bu sebeple davacının itibar kaybına sebep olunduğunu iddia ettiğinı, bu iddiaların haksız ve mesnetsiz olduğunu, Müvekkil yayınevinin yazara ait kitap satışını her zaman sözleşme çerçevesinde gerçekleştirmiş olduğunu, Ancak kitap dağıtım firmalarının yayınevinden kitapları sözleşmede belirtilen etiket fiyatı üzerinden %50 iskonto ile satın almış olduklarını, Buna göre etiket fiyatı her ne kadar sözleşmede belirtildiği gibi olsa da farklı iskontolar uygulayarak kitabın satışını yapmış olduklarını, Yani yazarın iddia ettiği gibi farklı etiket fiyatlarının uygulanmakta olduğunu, farklı iskontolar uygulanmakta olduğunu, ekran görüntüleri sunulan fiyat farklarının bundan ileri gelmekte olduğunu,----- üçüncü şahıs veya şirketlerin satış politikalarına etki edemeyeceğini müdahil olamayacağını, davacı tarafça sunulan ekran görüntülerini etiket fiyatı olmadığını bunların mahkemeyi yanıltmak amacıyla sunulduğunu, davacı taraf dava dilekçesinde sözleşmeye aykırı bir şekilde usulsüz bandrol alındığını, kullanılmayan bandrollerin iade edilmediği ve iade edilmesi gerektiğini, iddia etmiş ise de bu iddiaların da haksız ve mesnetsiz olduğunu, taraflar arasında sözleşme ve yazışmalara istinaden daha önce hiç basımı yapılmayan ----- adlı esere ait bandrollerin ----- aracılığıyla imha edildiğinden bu konuyla ilgili iddiaların haksız ve hukuksuz olduğunun tartışmasız olduğunu,.(EK-13 ------ Bandrol İmha Tutanağı) Basılmayan ama stokta tutulan 5.250 adet bandrole yazarın ulaşmasının söz konusu olmadığını, Çünkü bu bandrollerin davacı tarafça imzalanan ve dosyaya ibraz edilen sözleşmeler ile haklarının tamamen yayınevine devredilmiş olmasından ötürü bandrol talebinin haksız ve hukuksuz olduğunu, diğer yandan bandrol alımına yönelik sahte imza kullanılarak herhangi bir bandrol teslim alınmasının söz konusu olmadığını, bir an için doğru olduğu düşünülse dahi tüm yetkilerin sözleşmeyle yayınevine devredilmiş olduğunu sahte imza atılmasına gerek olmadığını, davacı yazarın imzalarını da çalakalem atmış olduğunu, bilirkişinin bu durumu tespit edebilecek olduğunu, bandroller dışında üretilen veya temin edilen bandrol bulunduğunun davacı tarafça ispat edilmesinin gerektiğini, bu durumun yaklaşık ispatladığı ispatlanmamış olduğunu, ihtiyati tedbir taleplerinin haksız olduğunu, davacı yazarın korsan kitap, usulsuz bandrol kullanım şikayetlerine istinaden İl Emniyet Müdürlüğü tarafından görevlendirilen memurlar’ın müvekkil yayınevini denetime gelmiş ve tüm kitapları kontrol ederek herhangi bir usulsüzlük bulunmadığına dair rapor tanzim etmiş olduğunu,(emniyet müdürlüğüne müzekkere yazılarak tutulan raporun dosyaya celbini talep hep ettiklerini, davacı taraf, sözleşmeye aykırı davranıldığını bu sebeple maddi ve manevi zarara uğranıldığı iddia etmiş ise de, iddiaların haksız ve hukuksuz olduğunu, müvekkilinin sürekli sözleşme çerçevesinde hareket ederek baskı kalıplarını hazırlamış, kâğıt alımını yapmış, kâğıtları baskıya uygun şekilde kesmiş, editörlük işlemlerini kusursuz yerine getirmiş, bandrolleri almış, bir kısım eserin basımı dağıtımı ve satım işlemlerini gerçekleştirmiş olduğunu, sözleşme şartlarının müvekkil tarafından eksiksiz yerine getirilmiş olduğunu, Ancak davacı tarafın mesai mefhumu gözetmeksizin çalışan müvekkil ve çalışanlarını sürekli yersiz gerekçelerle tatil ve gece geç vakitlerde arayarak rahatsız etmiş olduğunu, Bununla da yetinmeyip sosyal platformlarda müvekkili ve çalışanlarını karalamış, sahte bandrol ve imza kullanıldığını, korsan kitap basıldığını, güvenilmemesi gerektiğini, dolandırıcı olduklarını iddia etmiş olduğunu, Sosyal platformlarda sürekli hakaret edip iftira atan, Kültür Bakanlığına şikayet eden, kitap basım yayın evlerine ve okuyuculara aleyhte karalamalar yapan davacı tarafın mesnetsiz ithamlarla ticari itibarı zedeleyerek satışa da engel olmuş olduğunu, Davacı yazarın bütün bu hukuksuzluğu yetmezmiş gibi bir de kalkıp maddi ve manevi tazminat talep etmesinin akıl alır gibi olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında düzenlendiği iddia edilen 01/01/2022 ve 29/06/2022 tarihli sözleşmelerin davacı tarafça feshinin haklı olup olmadığı, davacı tarafın maddi ve manevi tazminat talep hakkının bulunup bulunmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
-----Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ------ Esas sayılı dosyası uyap üzerinden dosyamız arasına celb edilmiştir.----İcra Müdürlüğünün ---- Esas sayılı dosyası uyap üzerinden dosyamız arasına celb edilmiştir.
Davacının ----- Ticaret Sicil Müdürlüğünün 18.07.2023 tarihli yazı cevabıyla ------ ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, son tescilinin tarihinin 11.05.2023 olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların delilleri ve dijital materyaller ve bandrol kayıtları incelenmek suretiyle taraflar arasındaki sözleşmeler gereği davacı tarafın eserden kaynaklı haklarının sözleşme çerçevesinde davalının yüklendiği edimleri yerine getirip getirmediği, davacı tarafça feshin haklı olarak feshedilip edilmediği, haklı fesih edilmiş ise talep edeceği tazminat miktarına ilişkin rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve hazırlanan 08.10.2024 tarihli rapor dosyamız arasına celb edilmiştir. Raporda özetle; "Davacının ------ isimli eserine ait davalı ile akdetmiş olduğu, 01.01.2022 tarihli sözleşme, ikinci baskıya ilişkin 18.05.2022 tarihli ek protokol niteliğinde mutabakat metni ve 3.-14. Basılar için imza edilmiş 29 06 2022 tarihli kitap basım ve yayım sözleşmesini haklı sebeplerle feshetmiş olduğu, 01.01.2022 ve 18 05 2022 tarihli sözleşmelerin Sözleşmeden doğan yazarın fesih hakkı kapsamında sebep gösterilmeksizin kullanılabileceğinin hükme bağlandığı, 29 05 2022 tarihli sözleşmede tarafların sözleşmenin feshine dair özel madde sevk edilmemiş olduğu, bu halde TBK md.126 hükmünün uygulama alanı bulacağı, davalının işbu sözleşmeden doğan edimlerini vadesinde ifa etmeyerek temerrüde düştüğünün dosyada yer alan bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, davacının işbu sözleşmeleri HAKLI SEBEPLE FESHETMİŞ OLDUĞUNUNUN TESPİT EDİLEBİLİR OLDUĞU,2- Davalı tarafından tüm sözleşmeler kapsamında haklı olarak kullanıldığı anlaşılan fesih iradesi akabinde, davalı taraftan isteyebileceği tazminat yükümlülüğünün ise ancak iki tarafın defter ve ticari kayıtları üzerinde yapılacak inceleme ile tespit edilebilecek nitelikte olduğu, 3- Davalı yayınevinin, stoklarında bulunan kitapları halen sözleşmede belirlenen etiket fiyatlarının oldukça altına ve sözleşmede belirlenen dağıtım hükümlerine uymadan satmakta olduğuna ilişkin olarak BİLİŞİM ALANINDA UZMAN BİLİRKİŞİNİN DEĞERLENDİRMESİ KAPSAMINDA KALAN; basımlara ilişkin sözleşmenin 3.2. Dağıtım maddesinde 3. ve 4. basımların yalnızca -----ve yazarın eğitim programları üzerinden satılacağının kararlaştırılmasına rağmen 3. ve 4. baskıların piyasada çeşitli yayınevi ve online satış platformlarında satıldığına ilişkin TESPİTİN HEYETİMİZDE BU KONUDA UZMAN BİLİRKİŞİ YER ALMADIĞINDAN YAPILAMADIĞI, “Davalı yayınevinin fesih tarihi itibariyle stoklarında kaç adet kitap bulunduğu, halihazırda kaç adet kitabın stoklarında bulunduğu, fesih sonrası satışı yapılan kitapların kime, hangi yol ile (online ya da elden satış) dağıtımının yapıldığı, satış fiyatlarının listelenmesi.” TALEBİNİN TAZMİNAT HESAPLAMASI KAPSAMINDA YAPILMASI GEREKTİĞİ, ANCAK BU HUSUSUN defter ve ticari kayıtları üzerinde yapılacak inceleme ile tespit edilebilecek nitelikte OLDUĞUNDAN TESPİTİNİN YAPILAMADIĞI, 5- TARAFLAR ARASINDAKİ CARİ HESAP İLİŞKİSİ KAPSAMINDA ÖDENMEYEN ALACAK KALEMLERİNİN ANLAŞILABİLEMESİ ADINA TİCARİ KAYITLAR ÜZERİNDE İNCELEME YAPILMASI GEREKTİĞİ" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davalı kayıtlarının yerinde incelenmek ve gerekmesi halinde davacı ticari kayıtları da incelenmek suretiyle ek rapor tanzimi için dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyeti ve 1 bilişim uzmanına tevdi edilmiş, hazırlanan 24.03.2025 tarihli ek rapor dosyamız arasına celb edilmiştir. Raporda özetle; " Davacının-------isimli eseri konusunda davalıyla akdetmiş olduğu 01.01.2022 tarihli sözleşme, ikinci baskıya ilişkin 18.05.2022 tarihli ek protokol niteliğinde mutabakat metni ve 3.-14. basılar için imza edilmiş 29 06 2022 tarihli kitap basım ve yayım sözleşmesini haklı sebeplerle feshetmiş olduğu; 01.01.2022 ve 18 05 2022 tarihli sözleşmelerin yazarın Sözleşmeden doğan fesih hakkı kapsamında sebep gösterilmeksizin kullanılabileceğinin hükme bağlandığı; 29 05 2022 tarihli sözleşmede tarafların sözleşmenin feshine dair özel madde sevk edilmemiş olduğu, bu takdirde TBK md. 126 hükmünün uygulama alanı bulacağı; davalının işbu sözleşmeden doğan edimlerini vadesinde ifa etmeyerek temerrüde düştüğünün dosyada yer alan bilgi ve belgelerden anlaşıldığı; davacının işbu sözleşmeleri HAKLI SEBEPLE FESHETMİŞ OLDUĞUNUNUN TESPİT EDİLEBİLİR OLDUĞU, kök raporumuzdaki kanaatimizi değiştirecek nitelikte bir bilgi veya belgenin kök raporun ibrazıhrah sonra dosyaya sunulmadığının anlaşıldığı, davalı yayınevinin, stoklarında bulunan kitapları halen sözleşmede belirlenen etiket fiyatlarının oldukça altına ve sözleşmede belirlenen dağıtım hükümlerine uymadan satılmakta olduğuna ilişkin olarak BİLİŞİM ALANINDA UZMAN BİLİRKİŞİNİN HEYETE EKLENMESİYLE GEREKLİ TESPİTLERİN YAPILDIĞI, Bilişim Yönünden Davalı Firma Adresinde 02.01.2025 Tarihinde Yapılan Yerinde İncelemede; basımlara ilişkin sözleşmenin 3.2. Dağıtım maddesinde 3. ve 4. basımların yalnızca ------ ve yazarın eğitim programları üzerinden satılacağının kararlaştırılmasına rağmen 3. ve 4.basıların piyasada çeşitli yayın evi ve online satış platformlarında satıldığına ilişkin TESPİTİN GERÇEKLEŞTİRİLMİŞ OLDUĞU, BUNA GÖRE; davacı vekili tarafından belirtilen internet adreslerinde yapılan incelemede; ----- adresinde yer alan davaya konu ürünün; o Adının ------” olduğu, Fiyatının 495TL olduğu, satıcısının “-----” adlı mağaza olduğu, o Mağaza ticaret unvanının --- olduğu tespit edilmiştir. -----adresinde yer alan davaya konu ürünün; o Adının ------ olduğu, Fiyatının 495TL olduğu, Satıcısının “------” adlı mağaza olduğu, o Mağaza ticaret unvanının --- --- olduğu tespit edilmiştir. ------- adresinde yer alan davaya konu ürünün halihazırda tükenmiş olduğu tespit edilmiştir. Davalıya ait olduğu belirtilen------ alan adlı web sitede yapılan incelemede; o Firma iletişim bilgilerinde; o Firma adının -----olduğu, 01.01.2025 tarihinde sitede yapılan incelemede -----adresinde yer alan davaya konu ürünün; Adının “ -------.baskı” olduğu, Satış fiyatının 390 TL olduğu, Piyasa fiyatının 600 TL olarak belirtildiği, o 05.01.2025 tarihinde sitede yapılan incelemede -------- adresinde yer alan davaya konu ürünün; Adının “ -------” olduğu, Satış fiyatının 114,40TL olduğu, Piyasa fiyatının 176TL olarak belirtildiği, o Sitenin 05.05.2012-17.09.2024 tarihleri arasında 258 adet arşiv kaydı olduğu, o Sitede --------adresindeki 25.092022 tarihli arşiv kaydında yer alan davaya konu ürünün; Adının “------ olduğu, Satış fiyatının 123,20TL olduğu, Piyasa fiyatının 176TL olarak belirtildiği, o Sitede ------adresindeki 21.03.2023 tarihli arşiv kaydında yer alan davaya konu ürünün; Adının “------- 4.Baskı” olduğu, Satış fiyatının 105,60TL olduğu, Piyasa fiyatının 176TL olarak belirtildiği, ------ adresindeki 09.12.2023 tarihli arşiv kaydında yer alan davaya konu ürünün; Adının -------.Baskı” olduğu, Satış fiyatının 110,88TL olduğu, Piyasa fiyatının 176TL olarak belirtildiği, o Sitede----- adresindeki 20.04.2024 tarihli arşiv kaydında yer alan davaya konu ürünün; Adının “ -----.Baskı” olduğu, Satış fiyatının 110,88 TL olduğu, Piyasa fiyatının 176 TL olarak belirtildiği, o Sitede-----adresindeki 22.07.2024 tarihli arşiv kaydında yer alan davaya konu ürünün; Adının ------olduğu, Satış fiyatının 330 TL olduğu, Piyasa fiyatının 600 TL olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Firmada kullanılan yazılımda yapılan incelemede; o Davaya konu ürünün, Adının ----Baskı, Satış fiyatının 176 TL olarak belirtildiği, -----.Baskı adlı kitabın 02.01.2025 tarihindeki stok sayısının 2.638 olduğu tespit edilmiştir. Mali Yönden: Davalı yayınevinin fesih tarihi itibarıyla Sözleşme kapsamında alınan 12.250 adet bandrol için kullanılan bandroller, baskı adetleri ile satılan adetler, stokta bulunan adetler aşağıda tablo halinde verilmiş olup satılmayan ve stokta bulunan kitapların güncel olarak davalının deposunda bulunduğu, depoda bulunan (satılmayan) kitapların hangi baskıya ait oldukları hakkındaki bilgilerin kitaplar üzerinde yer aldığı görülmüştür.
Baskı No Basımı Yapılan
Adet Satılan Adet Yazara Verilen
Adet Depoda bulunan
Adet(Satılmayan)
3.Baskı 1.000 Adet 230 Adet 260 Adet 510 Adet
4.Baskı 1.000 Adet 802 Adet 160 Adet 38 Adet
5.Baskı
(5-6-7-8-9.baskı) 5.000 Adet 2240 Adet 160 Adet 2600 Adet
Basılmayanlar
(10-11-12-13-
14.Baskılar) ----------------- -------------- --------------- 5250 Adet basımı yapılmayan bandrol zarf içerisinde şirket kasasında tutuluyor. 5-Taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi kapsamında ödenmeyen alacak kalemlerinin anlaşılabilmesi adına davalının ticari kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda; 2022 yılı içerisinde davalı tarafından davacı adına iki adet fatura düzenlendiği, faturalarda “kitap basım hizmeti “açıklamasının yer aldığı, faturaların toplam tutarının KDV dahil 70.422,40 TL.olduğu ve 30.11.2022 tarihinde davacı tarafından davalı yayınevine ödendiği görülmüştür. Bu kayıtlar dışında 2022 ve 2023 yıllarına ait yasal defterlerde davacıyı alacaklı veya borçlu gösterir başka bir muhasebe kaydı tespit edilememiştir. 6-Davacının düzenlediği 17.08.2022 tarihli ------- numaralı faturaya TTK’ nın m.21/f.2 hükmüne göre davalı tarafından 23.08.2022 tarihinde T.C. ----- Noterliğinden ------ yevmiye numaralı ihtarnameyle 8 günlük yasal süresi içerisinde faturanın içeriği hakkında itiraz edildiği, Rapor içerisinde izah edilen sebeplerle davacının 17.08.2022 tarihli ------ numaralı “Kitab Basımından Doğan Telif Bedelidir” açıklamasıyla 12.000 adet kitaba ait KDV dahil 240.000 TL tutarındaki faturayı düzenlemesinin sözleşme kapsamında olmadığı, 29.06.2022 tarihli sözleşmenin “Telif ücreti, basılan 1000 adet kitabın tamamen satılmasına müteakip en geç 45 gün içinde yazarın sözleşmede belirtilen hesap numarasına yatırılır” maddesinde her 1.000 adet kitap satışını müteakip telif ödeneceğinin belirtildiği, tespiti yapılan baskılardan tamamen 1.000 adet satılmayan baskıların olduğu, telif ücreti açısından hesaplamanın her 1.000 adet satış ve toplam satışlar esas alınarak iki seçenekli olarak yapıldığı, Telif ücreti yönünden yapılan iki seçenekli hesaplamada, 1.seçenekte; 40.000,00 TL, 2.seçenekte 59.440,00 TL. bulunduğu, Davacının dava dilekçesinde maddi tazminat olarak yoksun kalınan kazanç yönünden 25.000,00 TL.ve artan basım maliyetleri için 10.000 TL’yi, fesih tarihinden ödemenin yapılacağı güne kadar hesaplanacak faizi ile beraber talep ettiği, ancak belirtilen tutarların ödenmesi yönünden kesinleşmiş bir karar bulunmadığından bu tutarlar için faiz hesaplanamadığı, Davalı tarafından davacı yazara 3.4.5.baskılar için 580 adet kitap teslim edildiği ve teslim edilen kitapların satış fiyatları üzerinden toplam satış tutarının 153.740,00 TL. olarak hesaplandığı, teslim edilen kitapların yazar tarafından satılması durumunda yazarın talep ettiği yoksun kalınan kazanç, artan basım maliyetleri ve hesaplanan telif ücretleri yönünden zararının karşılanabileceği kanaatine varıldığı, Davalının defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede 18.05.202 tarihli mutabakat metninde kararlaştırılan 500 adet kitap için (2.baskı) 30.09.2022 tarihine kadar davacıya yapılması gereken 20.000 TL. ödemenin yapılmadığı defter kayıtları üzerinde tespit edildiği, Davacıya 30.09.2022 tarihinden dava tarihine kadar ödenmesi gereken 20.000,00 TL. tutar üzerinden 2.417,36 TL. faiz hesaplandığı, Yapılan hesaplamalarda davacının davalıdan alacaklı olmadığı, telif hakkı ve faiz yönünden yapılan hesaplamada takdir yetkisinin Sayın Mahkeme’de olduğu kanaati oluşmuştur." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA YASAL DÜZENLEME:
FSEK 1,4, 66, 70, 77. Ve 81. Maddeleri
GEREKÇE:
Dava, eserdeki mali hakların davacı tarafa ait olduğunun tespiti ile kitap basım-yayın sözleşmesinin sona ermesinden sonra eserdeki mali hakların ihlalinden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davsıdır.
Davacılar, davalı ile 01.01.2022 ve 29.06.2022 tarihlerinde kitap basım yayın dağıtım sözleşmeleri imzalandığını, 01.01.2022 tarihli sözleşme ile müvekkili şirket müdürü ve aynı zamanda yazar ...'ya ait -----" isimli kitabın ilk baskısının, 18.05.2022 tarihli mutabakat ile aynı kitabın ikinci baskısının, 29.06.2022 tarihli sözleşme ile 3-14. baskılarının yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşme ile yeni sözleşme yapılmadıkça yayın evinin yazardan habersiz olarak yeni baskı yapmayacağının kararlaştırıldığını, ancak yeni sözleşme yapılmamasına rağmen davalı tarafın yeni baskı yaptığını, bu haliyle eserden kaynaklı mali hakların ve manevi hakların ihlal edildiğini beyan ve iddia ederek mali haklarının tespiti, maddi ve manevi hakların ihlali dolayısıyla maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.Dava konusu somut olayda, 27.12.2021 tarihli mali hakların kullanımına ilişkin izin belgesi başlıklı sözleşme incelendiğinde; eser sahibi ...'nın ------ isimli eserin kitap basım-yayın-dağıtım haklarını devrettiği, 1 bin adet kitabın basım ve dağıtımı için süresiz olarak devrin yapıldığı, m taraflar arasında düzenlenen 01.01.2022 tarihli sözleşmenin mali hak sözleşme, davacının ------ isimli eserine ait davalı ile akdetmiş olduğu, yine Kitap Basım-Yayın-Dağıtım sözleşmesi başlıklı ------ arasında kitap yayın ve dağıtım sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmede kitapların basım adedi ve satış bedelinin ve gelir paylaşımının belirlendiği sabittir.Bu tespitlerden sonra uyuşmazlıkta talep edilen eser üzerindeki mali hakların tespiti ve hakların ihlali halinde maddi ve manevi tazminat talep edildiği, 01.01.2022 tarihli sözleşme, ikinci baskıya ilişkin 18.05.2022 tarihli ek protokol niteliğinde mutabakat metni ve 3.-14. Basılar için imza edilmiş 29 06 2022 tarihli kitap basım ve yayım sözleşmesini haklı sebeplerle feshetmiş olduğu, 01.01.2022 ve 18 05 2022 tarihli sözleşmelerin sözleşmeden doğan yazarın fesih hakkı kapsamında sebep gösterilmeksizin kullanılabileceğinin sözleşmenin 4.3. Maddesinde hükme bağlandığı, sözleşme serbestisi kapsamında ve davalı tarafın tacir olduğu dikkate alındığında TBK md.126 hükmünün uygulama alanı bulacağı, davalının işbu sözleşmeden doğan edimlerini vadesinde ifa etmeyerek temerrüde düştüğünün dosyada yer alan ve Mahkememin yargılamasına konu edilmiş -----. İcra Müdürlüğü'nün -----İcra Müdürlüğü'nün -----İcra Müdürlüğü'nün ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- Takibine konu olmuş dosyalardan anlaşıldığı, bu haliyle sözleşmenin davacılarca 12.08.2022 tarihinde haklı nedenle fesih ihbarı ile sona erdiği kabul edilmiştir.
Bu kabul karşısında davacı ...'nın kitabın yazarı olduğu, diğer davacı ...'nin de kitabın yazarı ve hakları kullanan şirket olduğu, bu haliyle eser üzerinde davacıların mali hak sahibi olduğu, her ne kadar 01.01.2022 tarihli sözleşme ile kitabın basın, yayın ve dağıtım hakları davalı tarafa devredilmiş ise de bu hakların devrine ilişkin sözleşmenin az yukarıda ifade edildiği üzere davacı tarafça haklı nedenle feshedildiği dikkate alındığında feshin gerekçeye dayanmayacağına dair sözleşme hükmü dikkate alındığında mali hakların davacı tarafa ait olduğu kabul edilmiştir.
Bu kabul karşısında davalı sözleşmenin feshinden sonraki kullanımlarının mali haklara tecavüz oluşturup oluşturmadığı hususu değerlendirilmiş, sözleşmenin 12.08.2022 tarihinde haklı nedenle feshedildiği, fesih sonrası davalının kullanımının davacıların mali haklarına ihlal oluşturacağı, MESİYLE GEREKLİ TESPİTLERİN YAPILDIĞI, alınan 23.04.2025 tarihli bilirkişi raporunda belirlendiği üzere, 02.01.2025 Tarihinde Yapılan Yerinde İncelemede basımlara ilişkin sözleşmenin 3.2. Dağıtım maddesinde 3. ve 4. basımların yalnızca ----- ve yazarın eğitim programları üzerinden satılacağının kararlaştırılmasına rağmen 3. ve 4.basıların piyasada çeşitli yayın evi ve online satış platformlarında satıldığının tespit edildiği, bu haliyle eserden kaynaklı hakların davalı tarafça ihlal edildiğinin sabit olduğu, davalı tarafın 29.06.2022 tarihli sözleşmenin “Telif ücreti, basılan 1000 adet kitabın tamamen satılmasına müteakip en geç 45 gün içinde yazarın sözleşmede belirtilen hesap numarasına yatırılır” maddesinde her 1.000 adet kitap satışını müteakip telif ödeneceğinin belirtildiği, tespiti yapılan baskılardan tamamen 1.000 adet satılmayan baskıların olduğu, fesih tarihinden sonra basılan 7.000 adet kitaptan depoda kalan toplam 3.148 adet kitap mevcut olduğu, yazara verilenler hariç satılan kitap adedi toplam 2.972 adet olduğu, her bir kitap için telif bedeli 20 TL oluğundan toplam hesaplanan telif ücreti (2.972 Ad. X 20 TL) -59.440,00 TL olarak hesaplanmış, bu yapılan hesaplamanın davacıların sözleşme feshinden sonra davalı tarafça yapılan satış ile ortaya çıkan gerçek zararı olduğu kabul edilmiş ve bu miktar yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacıların manevi hakların ihlali dolayısıyla manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı tarafından sözleşmenin feshinden sonra manevi hak sahibi olduğu kitabın dağıtım ve satışını yapması dolayısıyla davacının FSEK kapsamında eserden doğan manevi haklarından umuma arz salahiyeti hakkının ihlali dolayısıyla davacının manevi zararının sabit olduğu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ihlallerin sayısı dikkate alınarak manevi tazminat talebinin de kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar davacılarca basımın gecikmesi ve dağıtım maliyetleri dolayısıyla oluşan zararın tazminini talep ve dava etmişlerse de sözleşmenin davacı tarafça aklı nedenle feshedildiği, bu haliyle sözleşmeni feshi ile mali hakları kullanma yetkisinin davacı tarafta olacağı ve davacının bu tarihten itibaren mali hakları kullanmasının davalı tarafça engellenmesinin ya da aksatılmasının söz konusu olmayacağı, davacının bu haklarını kullanmasının engellendiğine dair bir delilin de dosyada mevcut olmadığı dikkate alındığında davacıların basımın gecikmesi ve dağıtım maliyetleri dolayısıyla oluşan zararlarını ispat edemediği kabul edilmiş ve bu yöndeki taleplerin reddine karar vermek gerekmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE
1-Davalı tarafın ------ isimli eseri çoğaltarak satışa sunması dolayısıyla davacının eserden kaynaklı mali haklarına tecavüz ettiğinin TESPİTİNE, TECAVÜZÜN MEN'İ VE REF'İNE,
2-Yoksun kalınan kazanç talebinin kabulü ile 59.440,00-TL alacağın 25.000,00-TL'sine dava tarihinden 34.400,00-TL'lik kısmına ıslah tarihi olan 07.07.2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Fesih nedeniyle basımın gecikmesi ve dağıtım maliyetleri ile yeniden alınan bandroller yönünden ispatlanamayan alacak talebinin REDDİNE,
4-50.000,00-TL manevi tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
5-"-------" isimli eserin mali hak sahibinin davacı olduğunun tespitine,
6-Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin Türkiye çapında yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına,
7-Alınması gerekli 7.475,84-TL harçtan, peşin alınan 427,60-TL ve 588,15-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.015,75-TL'den mahsubu ile bakiye 6.460,09-TL'nin davalıdan hazine yararına tahsiline,
8-Yargılama sırasında davacı tarafça yapılan 1.015,75-TL harç, 21.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 224,50-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 22.240,25-TL'nin kabul red oranına göre 4.274,33-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre eser sahipliğinin tespiti, tecavüzün meni ve refi davası yönünden 40.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre yoksun kalınan kazanç talebi davası yönünden 40.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre manevi tazminat üzerinden kabul edilen kısım üzerinden 40.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre bandrol yönünden ispatlanamayan dava nedeniyle 10.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
13-Karar kesinleştiğinde bakiye avansın yatıran tarafa iadesine,Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.