T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/408 Esas
KARAR NO : 2026/144
DAVA : Patent (Maddi Tazminat İstemli), Patent (Patent Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan), Patent (Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 01/10/2018
KARAR TARİHİ : 16/06/2026
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili şirketin sağlık alanında hizmet verdiğini ve alanında iyi bilinen itibar sahibi bir firma olduğunu, müvekkil şirketin ortaklarından --------- ise dünyaca ünlü bir tıp doktoru olduğunu ve yapmış olduğu buluşlar için kendi adına tescilli patent başvuruları olduğunu, Davalı şirketin ise müvekkillerinin izni ve bilgisi olmadan patent hakları müvekkillerinde olan ürünleri üretip satışını yaptığını, söz konusu satışın dava dosyasına sunulmuş olan 13.01.2018 tarih ve ---------- sıra numaralı fatura ile tespit edildiğini, Söz konusu nedenler ile davalı şirket adresinde bilirkişi incelemesi yapılarak haksız ve hukuka aykırı üretim ve satışın tespit edilmesini dava ve talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Dava dilekçesinde davacı yanın iddia ettiği hususların gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin davacı yanın patent haklarına tecavüz teşkil edecek herhangi bir üretim yada satış faaliyeti gerçekleştirmediğini, Davacı ...'nın davalı şirketin 20.04.2015 tarihinden beri ortağı olduğunu ancak davacı ...'nın ortağı olduğu davalı şirketin hedefleri doğrultusunda faaliyet göstermediğini ve şirketin menfaatini zedeleyerek şirketi zarara uğratacak eylemlerde bulunduğunu, ayrıca ---------- davalılar adına herhangi bir hak sahipliği kaydına rastlanmadığını, ayrıca ...'nın şirket ortağı ------- olmaksızın söz konusu buluşları gerçekleştiremeyeceğini ve doğru üretimi gerçekleştiremeyeceğini, Davalı ...'nın şirket ortaklığının ve ortaklık sonrası faaliyetlerinin şirket menfaatleri ile uyuşmadığını, bu açıklama ve bilgilendirmelerin rapor düzenlenmesi sürecinde göz önünde bulundurulmasını talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirketin davacılar adına tescilli ---------- numaralı patentlerin koruma kapsamında olan ürünlerin üretim ve satışını yapıp yapmadığı, bu şekilde davacıların patentte kaynaklanan haklarına tecavüz edip etmediği, davacı ...'nın daha önce davalı şirketin ortağı olması nedeniyle bu üretim ve satışların onun muvafakati ile yapılıp yapılmadığı, davacıların maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyecekleri ve tazminat tutarlarının ne kadar olacağı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
Dosya içeriğinden, davacı vekilinin dava konusu patentin ilk başvurusunda bağımsız istemin 1.i de yer alan "lateks ve poliüretan malzemeden mamul, ipliksi, balon şişirildiğinde sertleşme özelliğine sahip bir sertleşen yüzey (4) unsurun başvurunun ilk tarihinde bulunmadığını iddia ettiğini, dava dosyasında yer alan 21.07.2020 tarihli Türk Patent tarafından mahkemeye gönderilen "--------- sayılı ----------- sayıyla kayıtlı patente ilişkin başvuru belgesindeki bilgilerin aynısını içerir renkli başvuru belgesi yazısı belgesinden belirtilen unsurun ilk başvuruda dosyalanan tarifnamede yer almadığından inceleme sırasında yapılan eklenenin desteğinin olmadığına kanaat getirildiği, buna göre patentin konusunun yapılmış bir başvurunun kapsamı dışına çıktığı ve hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu yolunda görüş bildirildiği görülmüştür. ----------- sayılı incelemesiz patentinin daha sonra incelemeli patent başvurusuna dönüştürüldüğü ve yargılama sırasında tescil işlemlerinin tamamlandığı anlaşılmıştır.---------- D.İş sayılı dosyasında patent vekili bilirkişi ile kalp damar cerrahisi uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 30/07/2018 tarihli ek raporda; ... ve ----------- Şti.adına başvurusu yapılan ---------- sayılı "fileksibıl ve rigid kateterli rezektör balon" buluş başlıklı patent belgesinin buluş özetinin "buluş, trakea, soluk borusu, yemek borusu, idrar yolları, safra yolları gibi içi boş olan boru içinde organlarda ve damarlarda görülen endoluminal - endobronşiyal tümoral lezyonların ve endovasküler tıkanıklıkların tedavisinde kullanılan rezektör balonlar ile ilgilidir. Bahsedilen rezektör balon (1), bir rezeksiyon ucu (2) boru biçiminde organların (7) içerisinde şişirilen ve ileri geri hareket ettirilerek tümör rezeksiyonunu sağlayan bir rezeksiyon kısmı (3) bahsedilen rezeksiyon kısmının (3) dış yüzeyinde konumlandırılan ve tümör dokusunun traşlanarak yok edilmesini sağlayan bir sertleşen yüzey (4) endoluminal bölgeye ulaşmaya yarayan kateter kısım (5) ve hava veya sıvı enjekte edilmek suretiyle rezeksiyon kısmını (3) şişirebilen enjeksiyon ucundan (6) oluşmaktadır." denildiği, bir bağımsız isteme sahip olduğu, bir numaralı bağımsız istemin "bronşların (7) içerisinde tümör dokusunun traşlanarak yok edilmesini sağlayan ve bahsedilen rezeksiyon kısmının (3) dış yüzeyinde konumlandırılan bir sertleşen yüzeyi (4) " koruma altına aldığı ve tespit mahalinden alınan delil ürünler incelendiğinde ürünler üzerinde şişirilebilen balon bölgesi ve balon bölgesi üzerinde tıraşlama yüzeyine sahip rezeksiyon kısmının var olduğu, ürünün davacı patent belgesinin bir bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu beyan edilmiştir.
Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; 28.03.2018 tarihinde --------Ş. firmasının -------- Mah. --------- Cad. No: ------- --------- adresinde gerçekleştirilen bilirkişi incelemesi sonucunda; Tespit mahallinde görülen ve dava dosyasına delil olarak alınan Tıbbi kullanım amaçlı kataterin; ---------- no'lu “Metal kaplı elastik iplik veya ilaç kaplı bir veya birden çok balon ihtiva eden çok lümenli rezektör balon” başlıklı patent belgesinin 1 no'lu bağımsız istemi ile aynı teknik özelliklerde olduğu ve ---------- no'lu patent belgesinin koruma kapsamına tecavüz oluşturduğu, Tespit mahallinde görülen ve dava dosyasına delil olarak alınan Tıbbi kullanım amaçlı kataterin; --------- no'lu “Çoklu girişe ve çoklu çıkışa sahip kataterli rezektör balon” başlıklı patent tarifnamesinin 1 no'lu bağımsız isteminden farklı teknik özelliklerde olduğu ve --------- no'lu patent tarifnamesinin koruma kapsamına tecavüz oluşturmadığı, - Tespit mahallinde görülen ve dava dosyasına delil olarak alınan Tıbbi kullanım amaçlı kataterin; --------- no'lu “Sıvı püskürtmesi, optik yıkaması yapan balon katater”buluş başlıklı patent tarifnamesinin 1 no'lu bağımsız isteminden farklı teknik özelliklerde olduğu ve --------- no'lu patent tarifnamesinin koruma kapsamına tecavüz oluşturmadığı sonuç ve kanaati yönünde görüş bildirilmiştir.
--------- E. Sayılı dosyası celp edilip incelenmiş, bu davada davacı adına tescilli ---------- tescil numaralı patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava edildiği, yargılama sonunda patentin hükümsüzlüğüne karar verildiği, verilen bu kararın 28.01.2026 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
--------- E. Sayılı dosyası celp edilip incelenmiş, davalı tarafça TPMK aleyhine ----------- tescil numaralı patent verilmesi işleminin iptalinin talep ve dava edildiği, Mahkemece yargılamanın sonunda davanın reddine karar verildiği ve verilen bu kararın 27.05.2025 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:SMK'nın 70,73,81,109,111,145,149,150 ve 151. Maddeleri,
GEREKÇE:Dava, davacı adına tescilli ---------- numaralı patent yönünden patent hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ile patent hakkına tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Patent ve faydalı model hakkına tecavüz sayılan haller 6769 S. SMK'nın 141. Maddesinde düzenlenmiş, yine aynı kanunun 149. Maddesinde hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar tazminat ve tazminatın belirlenmesine ilişkin SMK'nın 150 ve 151. Maddeleri düzenlenmiştir. 551 sayılı KHK 131/1 maddesi gereğince "patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde kararın sonuçları geçmişe etkili doğar, bu nedenle patent veya patent başvurusuna hukuki bakımdan KHK ile sağlanan koruma hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılır"
Davacı tarafın patent hakkını ihlal ettiğinden bahsetmek için davacının korunabilir bir geçerli patentinin olması gerektiği, patentin hükümsüzlüğünün talep ve dava edildiği halde hükümsüzlüğün SMK'nın 139. Maddesine ve 551 Sayılı KHK'nın göre Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve patent veya patent başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılacağı açıktır.
Bu açıklamalardan sonra davacı tarafın dava dilekçesinde ---------- numaralı "fileksibıl ve rigid kateterli rezektör balon" buluş başlıklı patent belgesinin patent yönünden patent hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ile patent hakkına tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, dilekçe içeriğinde açıkça bu patent hakkına tecavüzden dolayı talepte bulunulduğunun açıklandığı, TPMK kayıtlarına göre ---------numaralı patentin davacı adına tescil edildiği, Mahkememizce bekletici mesele yapılan ---------- E. Sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, davalı tarafça TPMK aleyhine --------- tescil numaralı patent verilmesi işleminin iptalinin talep ve dava edildiği, Mahkemece yargılamanın sonunda davanın reddine karar verildiği ve verilen bu kararın 27.05.2025 tarihinde kesinleştiği, yine bekletici mesele yapılan ---------- E. Sayılı dosyası celp edilip incelendiğinde, bu davada davacı adına tescilli ---------- tescil numaralı patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava edildiği, yargılama sonunda patentin hükümsüzlüğüne karar verildiği, verilen bu kararın 28.01.2026 tarihinde kesinleştiği ve bu karar gereği 551 Sayılı KHK'nın göre ve SMK'nın 139. Maddesine göre patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olacağı ve patent veya patent başvurusuna bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılacağına dair hüküm dikkate alındığında davacı adına tescilli patentin başvuru tarihinden itibaren hiç doğmadığı sabit olduğunda davacının korunmaya değer bir patent hakkının bulunmadığı ve bu hali ile davacının patent hakkına tecavüz dolayısıyla talep hakkının bulunmayacağı kabul edilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 732,00 TL peşin harcın mahsubu ile yatırılan 17.118,50 TL harçtan mahsup edilerek kalan 16.386,50 TL harcın davacılara iadesine,
2-Davacılar tarafından yapılan masrafın kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan gider avansı masrafı olarak 435,63 TL' nin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden patent hakkına tecavüz davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... ---------- tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...Ş.'den tahsili ile davalıya ödenmesine,
9-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2026