T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/47 Esas
KARAR NO: 2025/157
DAVA: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/02/2024
KARAR TARİHİ: 19/06/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı yanca, Davacı aleyhine------- Sayılı dosyası ile faydalı modelin korunma haklarına tecavüz edildiği iddiası ile maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, işbu davanın, --------- Sayılı dosyasının neticesiyle yakından ilişkili olması gerekçesi ile bekletici mesele yapılmasını, Davalı adına ---nezdinde tescilli olan------ nolu faydalı model belgesinin faydalı model olma şartlarını taşımadığı, hükümsüzlüğüne karar verilmesini, ----- tarihinde başvurusu yapılan ------- adlı ürünün, başvuru tarihinden çok daha önce gerek ülkemiz gerekse diğer ülkelerdeki sicillerde tescile konu olduğunu, ekte,---- faydalı model başvurusu,---- satışını gösteren fatura ve ---- fotoğrafının paylaşıldığını, dava konusu ürünün, başvurusundan çok daha önce başka araçlarla da kamuya arz edildiğini------ve başka ülkelerdeki sicillerde tescile konu olduğu anılan sebeple de yenilik kriterini taşımadığı kanaatine varılacağını, ---- hazırlanan raporda; "Ek-1’de bir otomatik plise makinesinin tanıtıldığı video bulunmaktadır. İlgili video incelendiğinde ------ numaralı başvurunun 1 numaralı isteminde yer alan özelliklerin açıklandığı görülmektedir. Bahsedilen videoda yer alan kontrol paneli incelendiğinde alt ve üst ısıtma bölgelerinin birbirinden bağımsız şekilde kontrol edilebildiği ve bıçak yüksekliğinin ayarlanabildiği görülmektedir. Bahsedilen bıçak yüksekliğin ayarlanabilmesi için kriko ile eşdeğer bir mekanizmanın kullanılması gerekmektedir. Şaftı güçlendirmek için kullanılan sıkıştırma aparatının şaftın ucunda bulunması zorunlu olan bir aparat olduğu aydınlatma tertibatının ise buluşa teknik bir özellik katmadığı düşünülmektedir. Dolayısı ile istem 1’in yeni olmadığı düşünülmektedir. Ek-2’de bir bıçaklı plise makinesinin tanıtıldığı video bulunmaktadır. İlgili video incelendiğinde bir kontrol paneli tarafından yönetilen bir yapılanmanın olduğu görülmektedir. Bahsedilen kontrol paneli aracılığı ile bıçak yüksekliğinin ayarlanabildiği görülmektedir ve bu yükseklik ayarının kriko ile eşdeğer bir mekanizmanın kullanılması gerekmektedir. Şaftı güçlendirmek için kullanılan sıkıştırma aparatının şaftın ucunda bulunması zorunlu olan bir aparat olduğu aydınlatma tertibatının ise buluşa teknik bir özellik katmadığı düşünülmektedir. Dolayısı ile istem 1’in yeni olmadığı düşünülmektedir. Ek-3’te bir bıçaklı plise makinesinin tanıtıldığı video bulunmaktadır. Bahsedilen video incelendiğinde bir otomasyon sistemi ile tüm makinenin kontrol edildiği ve bıçak yükseklik ayarlarının kontrol paneli üzerinden ayarlanabilir nitelikte olduğu görülmektedir. Bahsedilen yükseklik ayarının kriko ile eşdeğer bir mekanizmanın kullanılması gerekmektedir. Şaftı güçlendirmek için kullanılan sıkıştırma aparatının şaftın ucunda bulunması zorunlu olan bir aparat olduğu, aydınlatma tertibatının ise buluşa teknik bir özellik katmadığı düşünülmektedir. Dolayısı ile istem 1’in yeni olmadığı düşünülmektedir. Ek-4’te bir otomatik plise makinesi ile ilgili olan bir faydalı model başvurusu görülmektedir. İlgili başvuru incelendiğinde ----- numaralı başvurunun 1 numaralı isteminde yer alan özelliklerin açıklandığı görülmektedir. Ek-4’te direkt olarak olarak -----numaralı başvuruda olduğu gibi sıkıştırma aparatından bahsedilmese de şekiller incelendiğinde eşdeğer özellikte bir yapılanmanın bulunduğu görülmektedir. Ayrıca Ek-4’te yer alan bıçak mekanizmasının dikey yönlü hareketini sağlamak üzere tahrik mekanizması açıklanmaktadır. Bu özelliğin ---- numaralı başvuruda yer alan kriko ile eşdeğer olduğu düşünülmektedir. ------ başvuruda yer alan aydınlatma tertibatının ise buluşa teknik bir özellik katmadığı düşünülmektedir. Dolayısı ile istem 1’in yeni olmadığı düşünülmektedir. ---- yer alan fotoğrafların da --- numaralı başvurunun başvuru tarihinden önce var olduğu görülmektedir. Bu anlamda ------- numaralı başvurunun 1 numaralı bağımız isteminde yer alan özelliklerin tamamının başvuru tarihinden önce tekniğin bilinen durumunda yer aldığı görülmektedir. Dolayısı ile ------ numaralı başvurunun 1 numaralı isteminin yeni olmadığı düşünülmektedir. Bu durumda -----umaralı bağımlı istemlerinde yenilik kriterine sahip olmadığı düşünülmektedir." şeklinde olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber burada yenilik taşıyan bir ürün olduğu kabul edilse dahi, davalı şirket 12 aydan çok daha uzun zaman önce paylaşımlarda bulunmuş olmakla zaten tescil hakkını kaybettiğini, davalının faydalı model olarak tescil ettirdiği ürünün --- ve diğer ülkelerde tescilli olmasının da etkisiyle, davalının tescil tarihinden çok önceleri dahi ---- piyasalarında da aktif olarak üretilerek kullanılan bir ürün olduğunu, --- sınırları içerisinde birçok firmanın aynı ürünü üretmekte ve kullanmakta olduğunu, bu nedenle davalının buluş olduğu iddiasıyla tescil ettirdiği faydalı model yeni bir ürün olmayı, tekniği önceden bilinen ve kullanılan bir ürün olduğunu, ------ Görüşler başlığı altında en yakın ürün ile kıyas edilirken dahi şaft, bıçak, kayış, kontrol cihası ( otomasyon), tünel, ısıtma tertibatı ve besleme grubunun tüm makinelerde yer aldığı ifade edildiğini, Yine aynı kısımda sadece ve sadece "yüksekliğin ayarlanmasını sağlaması nedeniyle " krikonun; şaftı güçlendirmesi sebebiyle -------- aydınlatma tertibatı"nın yeni olduğu gerekçeleri ile ürünün "yenilik "içerdiği ifade edildiğini, oysa ki bunun tamamiyle hatalı dolduğunu, zira, burada tekniğin bilinen durumu aşılmamıştır. Her ne kadar bu koşul, faydalı model için aranmasa da eğer söz konusu değişiklik uzman olmayan kişiler tarafından tespit edilebiliyorsa bu durumda bir buluş olmadığı, alalede bir çözüm olduğunu, davalının başvurusunu yaptığı söz konusu ürün plise makinesi olup, dünyanın teknolojide gelmiş olduğu standartlarda değil plise makinesi herhangi bir makineye sadece aydınlatma eklemek bahse konu ürüne herhangi bir yenilik katmamakta niteliği ile ilgili bir değişime sebebiyet vermemektedir. Bu ve benzeri hususları ekleme ya da değiştirmedeğil plise makinesi herhangi bir makineye sadece aydınlatma eklemek bahse konu ürüne herhangi bir yenilik katmamakta niteliği ile ilgili bir değişime sebebiyet vermemektedir. Bu ve benzeri hususları ekleme ya da değiştirme ürünün sanki başka bir buluşmuş gibi faydalı model olarak tescili sonucunu doğurmadığını, aydınlatma tertibatı, mekan aydınlatmasının güçlü olması durumunda kendisine ihtiyaç duyulmayan bir husustur. Bu husus bir buluş olarak değerlendirilemeyecektir zira herhangi bir led ürünün dahi makineye kolay bir şekilde yapıştırılması ile aydınlatma tertibatı elde edilmiş olduğunu, Bunun bir buluş olarak nitelendirilmesi imkansız olduğunu, Alanında uzman olmayan bir kişinin dahi bu eklemeyi yapabilmesi ya da üründeki bu eklemeyi kolaylıkla tespit edebileceği ortada olduğunu, davalının faydalı model almış olduğu konular tam anlamıyla her makinede olması gereken ve olmazsa olmaz hususlar olduğunu, Davalının aslında her makinede olması gereken ve üretilen tüm makinelerde mevcut olan bu aksamların yenilikmiş gibi anlatılması ve bunlara faydalı model verilmesi sektörde olan tüm makineler açısından eşyanın tabiatına aykırı olacağını, üründe yapılan eklemelerin tekniğin bilinen durumu aşmadığı, her ne kadar bu koşul, faydalı model için aranmasa da eğer söz konusu değişikliğin uzman olmayan kişiler tarafından tespit edilebilmesi halinde burada bir faydalı model olmadığının kabulü gerektiğini, davalı şirkete ait başvurunun yenilik taşımadığı, faydalı model başvurusuna konu ürünün daha öncesinde kamuya arz edildiği, bir buluş niteliğinde olmaması sebepleri ile---- numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesini, talep ve dava edilmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacı firmanın Davalıya ait faydalı modele konu ürünü taklit etmek suretiyle tecavüze konu edecek şekilde kullanmakta olduğundan davacı tarafa karşı faydalı modele tecavüz ve haksız rekabet fiilinin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması talepli dava açılmış olup,---- nolu dosyası ile davanın derdest olduğunu, davacı tarafça işbu tecavüz davası bertaraf edilebilmek amacıyla huzurdaki davanın açıldığını--------numarasına kayıtlı dosyada delil tespit işlemi gerçekleştirilmiş olup, bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davacı tarafça Davalının faydalı modeline tecavüzün gerçekleştiği yönünde bir rapor tanzim edildiğini, Davalının faydalı modeli, dava dışı üçüncü firmaların ürünleri ile aynı olmadığından ve Davalının faydalı modeli yenilik kriterine haiz bulunduğundan davacı tarafça işbu davaya delil olarak sunulan faydalı modeller ile davalı tarafın keşif yapılmasını talep ettiği dava dışı firmalara ait ürünlerin dava açısından emsal teşkil etmesinin mümkün olmadığını, Destek patentin hazırladığı raporda verdiği delil bağlantılarındaki makinalar farklı makineler olup, aynı işi yapmadığını, "Raporda geçen Ek-1 deki makine dik akordion değil, klasik kırıştırma buruşturma makinasıdır. Tamamen farklı işlem yapmaktadır. Ek-2 bağlantıdaki makine sadece pres ile çalışan filtre katlama makinasıdır. Isı işlem ve baskı kullanmaz. Makinanın sektörü de tanımlamaları da tamamen farklıdır. Ek-3 deki makine, iz verme makinası olarak geçmektedir. Ürüne hafıza kazandıramayan farklı sektörün farklı makinesidir. Ek-4 de belirtilen -------- numaralı başvuru, Ek-1 deki makine farklı işlem yapan, çok farklı bir makina için başvurudur. Ek-5 deki makine, müvekkilimizin faydalı modele konu makinesi ile farklılık göstermektedir. Dolayısıyla, faydalı modelin yeni olmadığı yönündeki delillerin dahi tamamen farklı makineler olduğu dikkate alındığında işbu raporun dikkate alınmaması gerektiği açıktır. Yine, raporda müvekkilimizin faydalı modelindeki istemleri ile ilgili yorumlar yapılarak "faydalı model başvurusu ile korunabilir nitelikte olmadığı düşünülmektedir" şeklinde yorumlarda bulunulmuş olup, bu açıklamaların da sadece "yorum" olduğu açık olduğundan raporda geçen yorumlara da katılmak mümkün değildir, denilerek bu raporun davacı tarafça hazırlatıldığı dikkate alındığında objektif olmayacağının açık olduğunu, faydalı model tescilinde, tekniğin bilinen durumunu aşma kriteri aranmamakta olduğunu, yeni ve teknik ilerleme sağlaması tescil için yeterli olduğunu, tekniğin bilinen durumuna buluş basamağı denilmektedir ve tekniğin bilinen durumunu aşma ile ifade edilmek istenen, buluşun şimdiki teknik duruma kıyasen objektif bir ilerleme kaydetmiş olması olduğunu, günümüzde buluş basamağını aşmamakla birlikte bilinen tekniğe artı değer katan teknik sahadaki buluşlar, faydalı model mevzuatıyla koruma altına alınmakta olduğunu, davacı tarafın, davalı şirket tarafından 12 aydan çok daha uzun bir süre önce ürünü paylaşarak kamuya arz edilmiştir iddiası ile fatura görüntüsü ve ------- paylaşımları olduğunu ileri sürmekte olduğunu, davacı tarafın bu iddiasının hiçbir geçerliliği bulunmadığını, davalının faydalı modele konu ürünü, davacının davalının ürününün yeni olmadığı ve daha önce kamuya sunulduğuna ilişkin iddialarında öne sürülen videolarda geçen tüm ürünlerden farklı ve yenidir beyanı ile davanın reddini talep edildiği anlaşılmıştır.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı adına tescilli---- tescil nolu faydalı modelin yenilik ayırt edicilik unsura haiz olmadığı gerekçesi ile hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Dosyaya -----kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- sayılı --- Davalı adına ---- tarihinde başvurusu yapıldığı, --- tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; Dava konusu ----- sayılı ---- nezdinde ---- tarihinde başvurusu yapıldığı, --- tarihinde tescil edildiği, halihazırda geçerli olduğu, Hükümsüzlük talebine dayanak belgeler ile hükümsüzlüğü talep edilen--- Faydalı Modelin teknik unsurları karşılaştırıldığında, ---- sayılı Faydalı Modelin SMK md. 83 kapsamında yeni olduğu ve hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmediği, yönünde görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 sayılı SMK'nın 92, 144/1-b Maddeleri
GEREKÇE:Dava, davalı adına tescilli ---- numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır.Davacı taraf, davalı adına tescilli ---- tescil numaralı faydalı model tescilinin SMK'nın 144/1-b ve 92. Maddeleri gereği yenilik ve ayırt edicilik unsuru bulunmadığından bahisle faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir. SMK'nın 144. Maddesinde faydalı modelin hükümsüzlük halleri düzenlenmiş, bu maddeye göre "Aşağıdaki hâllerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa.
b) Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa" faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verileceği belirtilmiştir.
Bu açıklamalardan sonra dava konusu uyuşmazlık incelendiğinde; ----kayıtlarına göre dava konusu---- tescil numaralı----- başlıklı faydalı modelin davalı adına ------- tarihinde başvurusu yapıldığı,---- tarihinde tescil edildiği ve halen geçerli olduğu, buluş özetinin, tekstil endüstrisinde kullanılan mekanik dik akordiyon Makinelerinin insan gücüne olan bağımlılığını azaltan, daha hatasız ve sorunsuz çalışmasını sağlayan; sıcaklık, ön sıkıştırma basıncı, kat sayımı, tünel (6) yükseklik ayarı ve dönüş hizi (rpm), makine hizi ve tork hizi ayarlarının tek ekran üzerinde görüntülenmesini, ayarlanmasını ve kontrol edilmesini sağlayan otomasyon cihazı (5) içeren sistem (1) ile ilgilidir şeklinde açıklandığı, ------ tarihli alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere yenilik ve ayırt edicilik yönünden yapılan değerlendirmeye göre ava konusu -----tescil numaralı Otomatik plise makinesi buluş başlıklı faydalı modelin kıyaslanan ------ yer alan ------ koruma altında bulunan makine, ----tarihinde ---- sıra no'lu---- dahil satış fiyatlı makine ile Hükümsüzlük talebine dayanak belgeler ile hükümsüzlüğü talep edilen ---- sayılı Faydalı Modelin teknik unsurları karşılaştırıldığında, -----kapsamında yeni olduğu ve hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmediği tespit edilmiş, bu tespit karşısında davalı adına tescilli ---- yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığı kabul edilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen tecavüz ve haksız rekabetin tespiti davası davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça sarfedilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça sarf edilen yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/06/2025