T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/11 Esas
KARAR NO: 2025/146
DAVA: Faydalı Model Belgesi (Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 23/01/2024
KARAR TARİHİ: 27/05/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı şirket şemsiye sektöründe ------ en önde gelen firmalarından birisi olduğu, davacı uzun arge çalışmalarının ardından önce ----- no.lu faydalı modeli tescil ettirmiş, daha sonra bu sistemi daha da geliştirerek -----başlıklı faydalı modeli tescil ettirmiş olup, yıllardır ----------tescilli marka adıyla bu modele göre şemsiye imal ederek gerek yurt içine gerekse de yurt dışına satışını yapmaktadır. Davacı tarafından faydalı modelin yıllık ücretleri de düzenli olarak ödenmiştir. Bu faydalı model özetle; insanların yaşam kalitesini artırmaya yönelik geliştirilen, üzerinde barındırdığı güneş enerjisi paneli ile kendisin enerjisini kendi üreten ve ürettiği bu enerjiyi kesintisiz güç kaynağı -------- de depolayan ve depoladığı bu enerji sayesinde üzerinde bulunan elektronik kart ile bir otomasyon içinde şemsiyenin uzaktan kumanda ünitesi ile açma-kapama------ açılıp kapanması işlemini yapan, rüzgarlı havalarda rüzgar sensörü sayesinde şemsiyenin otomatik olarak kapanmasını sağlayan ve yine --------- çıkışı ile cep telefonu, tablet vs. gibi cihazlarını şarj edebileceğiniz, herhangi bir arıza durumunda çark dişli sistem (kol mekanizması) ile yine elle açma -kapama yapabileceğiniz elektromekanik şemsiye ile ilgilidir. Buna rağmen davalı şirket yetkilisi --------adlı ------ hesaplarında davacının tescilli faydalı modelinin ayırt edilemeyecek derecede benzerleri olan şemsiyelerin taklitlerinin üretiminin, reklamlarının ve tanıtımının yapıldığı, buna dair video ve fotoğraflar yayınlandığı tespit edilmiştir. Hatta müvekkilin tescilli bu ürününün modeli ------olarak adlandırılmış olup, bu--------model ürünün davalı şirket tarafından fuarda tanıtımının yapıldığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine tarafımızca davalı şirkete -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek davalıdan davacının faydalı model hakkına tecavüz eden faaliyetlerine son verilmesi istenmiştir. Davalı tarafından anılan ihtarnameye-------- yevmiye numaralı ihtarnamesiyle cevap verilmiştir. Bu cevapta davalı özetle davacının tescilli faydalı modelini davacıdan izinsiz olarak kullandığını ikrar ederek, hukuka aykırı bu kullanımını gerçek dışı iddialara dayandırmıştır. Davacı tarafından------- D. İş. sayılı dosyasında delil tespiti talep edilmiş ve ---- tarihli Bilirkişi Raporu tanzim edilmiştir. Raporda Bilirkişi ------tarafından yapılan online tespit ile yukarıda 3 numaralı bölümde belirttiğimiz üzere davacının tescilli faydalı modelinin ayırt edilemeyecek derecede benzerleri olan şemsiyelerin taklitlerinin üretiminin, reklamlarının ve tanıtımının yapıldığı, buna dair video ve fotoğraflar yayınlandığı tespit edilmiştir. Bunun gibi Bilirkişi ----- tarafından; "Aleyhine tespit istenenin ----------------adresinde bulunan fabrikasında yapılan incelemede, fabrikanın üretim tesisinde çeşitli modellerde şemsiye iskeleti ve taşıyıcı seyyar ağırlıkların koyulduğu taşıyıcı ayakların ve sabit ayakların bulunduğu, bunun haricinde üretim alanında işbu ürünlere monte edilmeye hazır akü, güneş paneli, rüzgâr aparatı vs. bulunmadığı tespit edilmiş olup işbu durum fotoğraflanmıştır. Bunun yanında, fabrikanın girişinde tespit talep edenin faydalı modeli ile benzerlik gösteren özelliklere sahip ve teşhirde tanıtım amaçlı olarak sergilendiği düşünülen bir adet şemsiye modeli bulunmaktadır.----------- ibaresi bulunan bu modele monte edilmiş akü, pompa sistemi, ve 2 vantilatör bulunmakta, hemen yanında ise henüz monte edilmemiş halde güneş enerjisi paneli ve rüzgar hızını ölçmeye yarayan bir aparat bulunmakta olup ilgili ürünün fotoğraflarına aşağıda yer verilmiştir." denilmek suretiyle davalı tarafından davacının tescilli faydalı modelinin ayırt edilemeyecek derecede benzerleri olan şemsiyelerin taklitlerinin üretiminin, reklamlarının, tanıtımının, satışa arzının ve satışının yapıldığı hususu da tespit edilmiştir. 6769 Sayılı Kanun'un 141. Maddesine göre aşağıdaki fiiller, patent veya faydalı model hakkına tecavüz sayılır:" a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek. b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek. " Davalının yukarıda bahsi geçen eylemleri mezkûr Kanunun 141. maddesi kapsamında davacının faydalı model hakkına tecavüz teşkil etmektedir. Öte yandan davalının bu eylemleri aynı zamanda 6102 Sayılı TTK’nın 54.vd. hükümler uyarınca da ‘’haksız rekabet’’ teşkil etmektedir. Davacı şirkete ait faydalı modelin; davalı tarafından kötü niyetli olarak haksız rekabet yaratmaya yönelik olarak kullanılması durumu aşikârdır. Şöyle ki; yukarıda da belirtildiği üzere dava konusu faydalı modeli bulan, üreten, pazarlayan ve sektörünün önde gelen firmalarından olan davacının faydalı modelinin birebir aynıları davalı tarafından ürettirilmiş, reklamları yapılmış ve pazarlanmıştır. Ürünün pazar payından kazanç elde etmek isteyen davalı müvekkilin faydalı model hakkına tecavüz ve haksız rekabet yaratmaya devam etmiştir. Davalının davacının faydalı model hakkında tecavüz eden eylemleriyle müvekkilin zarara uğradığı aşikardır. 6769 Sayılı Kanun’un 149. Maddesine göre; "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden...maddi ve manevi zararın tazmini" talebinde bulunabilir. Mezkur Kanunun 150. Maddesine göre ise "sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyen kişiler, hak sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlüdür." Kanunun 151. Maddesinin 1. Fırkasında; "Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar." denildikten sonra 2. Fıkrasında;" Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır" denilmektedir. Bu kapsamda zararımızın Kanunun 151/2-c. maddesindeki" sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeline "göre hesaplanmasını talep ettiğimizi belirtmek isteriz. Ayrıca bu zararın miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilmemiz mümkün olmadığından maddi tazminat davasını HMK'nın 107. maddesi kapsamında belirsiz alacak davası olarak açma zarureti hasıl olmuştur. Öte yandan patent hakkı sahibinin tecavüzü savuşturmak için yaptığı tüm masraflar fiili zararın kapsamına girer. ------- Müvekkil tarafından delil tespiti için----- D. İş. Sayılı dosyasında Vekalet Harcı, Başvurma Harcı, Peşin 752,85-TL, 60,50 TL baro pulu, 7.000,00 TL de gider avansı olmak üzere toplam 7.813,35 TL masraf yapılmış olup, bu masrafların da maddi tazminat kapsamında hesaplamaya dahil edilmesini talep ediyoruz. 6769 Sayılı Kanun’un 149. Maddesine göre; "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden...maddi ve manevi zararın tazmini" talebinde bulunabilir. Bu kapsamda davalı tarafından müvekkilin tescilli faydalı modelinin ayırt edilemeyecek derecede benzerleri olan şemsiyelerin taklitlerinin üretiminin, reklamlarının, tanıtımının, satışa arzının ve satışının yapılması, hatta bu durumun ihtara rağmen devam edilmesi sebepleriyle davacı çok büyük manevi zararlara da uğramış olup, zararların tazminini talep etme zarureti de hasıl olmuştur. Yukarıda arz olunan ve resen nazara alınacak diğer sebeplerle; davalının faydalı model hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesi ve durdurulması, davacıya ait faydalı modeli içeren tüm ürünlerin, tanıtım amaçlı katalog, broşür v.b. gibi belgelerin toplatılarak tecavüzün önlenmesi, bu hakka tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen tecavüze konu ürünlere, bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara ya da patenti verilmiş usulün icrasında kullanılan vasıtalara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde, ------- sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dâhil, bulundukları her yerde el konulması ve bunların saklanması ile davacının zararlarının tazmini için davalı tarafından teminat verilmesi, ayrıca --------------- davacının tescilli faydalı model hakkına tecavüz eden fotoğraf ve videolar halen durmakta olup, tecavüzün durdurulması için söz konusu alan adlarına erişimin engellenmesi yönünde hüküm kesinleşinceye kadar devam edecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ihtiyati tedbirin davalının adreslerinde infazına, davalının davacının faydalı model hakkına tecavüz ettiğinin tespitine; davalının davacını faydalı model hakkına tecavüzünün önlenmesine, tecavüz fiillerinin durdurulmasına ve kaldırılmasına, davalının faydalı model hakkına tecavüzü ve haksız rekabeti nedeniyle HMK' nın 107.maddesi kapsamında tazminat miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebi artırmak üzere, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 30.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine; (maddi tazminatın 6769 Sayılı Kanunun 151/2-c. Maddesindeki sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeline göre hesaplanmasını talep ederiz. ) Davalının faydalı model hakkına tecavüzü ve haksız rekabeti nedeniyle davacı lehine 300.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine; masrafları davalıya ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi ve ilgililere tebliğ edilmesine; yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Bedel arttırım dilekçesi ile; davalının müvekkilinin faydalı model hakkına tecavüzü ve haksız rekabeti nedeniyle 8.500.000,00-TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle müvekkiline ödenmesine; Davalının faydalı model hakkına tecavüzü ve haksız rekabeti nedeniyle müvekkil lehine 300.000,00-TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle müvekkile ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davalı şirket, uzun yıllardır şemsiye alanında faaliyet göstermekte olup gerek kalitesi gerekse kendi bünyesinde yapılan arge çalışmaları doğrultusunda piyasaya sunmuş olduğu ürün çeşitliliği ile sektörün lider ve tanınmış firmalarındandır. Davalı şirket, -------- yılından itibaren plastik sektöründe üretim faaliyetlerinde bulunmaktadır. Müvekkil şirket 2500 ton plastik hammadde kullanım kapasitesi ve 6000 m2 üretim tesisiyle 52 ülkeye ihracat yapmaktadır. Davalı şirket ilk yıllardan itibaren yapmış olduğu yeniliklerle sektörün diğer temsilcilerinden farklı olduğunu ortaya koymuştur. Davalı şirket bu alanda sağladığı başarı ve büyüme potansiyeli ile sektörünün lider firması olmuş ve dünyanın farklı ülkelerinde yapılan birçok fuarlarda bulunmuştur. Davalı firma söz konusu fuarlarda her yıl katılan ve sürekliliği olan ender firmalardan biridir. Davalı firma sağladığı başarılar ile hem dünyada hem de -------- tanınırlığını üst noktaya taşımıştır. Davalı ----- yılına kadar uluslararası birçok şirketinde çalışmalarını da takip etmiştir. Davalı şirket arge çalışmalarında aşağıda bilgileri görülen uluslararası şirketlerin çalışmalarından feyz almıştır. Dava konusu ürün faydalı model niteliğine sahip olmayıp davanın reddi gerekmektedir. Sayın Mahkemenin malumu olduğu üzere Faydalı model, -------- yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine belirli bir süre (10 yıl), bu buluş̧ konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınmasıdır. Yurt içinde, geliştirmiş̧ oldukları yeni ürünler için daha az maliyetle koruma elde etmek isteyen buluş sahipleri için tavsiye edilebilecek bir sistemdir. Faydalı model, kimyasal maddeler ve yöntemler hariç patente konu olabilecek teknik gelişmeye sahip bütün ürünler için verilebilir. Faydalı model başvurusu için dikkat edilecek en önemli husus, yeni olmayan ürünler için başvuru yapılmaması gerektiğidir. Yeni olmayan ürünler için başvuru yapılıp faydalı model belgesi alınsa dahi, ürünün yeni olmadığının üçüncü kişilerce ispatlanabilmesi durumunda mahkeme yolu ile belgenin iptali söz konusudur. Davacı taraf ------ için tescil müracaatında bulunmuş, ---------başvuru tarihinde tescil edilmiştir. Ancak müvekkilin tescil tarihinden çok daha uzun zaman önce arge çalışmalarını sürdürdüğü, büyük emekler harcayarak prototiplerini oluşturduğu, yukarıda sunulan görseller ve yargılama aşamasında fiziken sunulacak ----- tanıtım dergilerinden faydalanıldığı görülecektir. Muhatabın -------- belgesini davalı şirketin çalışmalarını belgelediği tarihlerden sonra alınmış olduğu apaçık görülmektedir Davacı şirketin kendisine ait olduğunu iddia ettiği ----- no.lu ------ürünü, davalı şirket, davacı şirketten çok daha uzun yıllar öncesinde prototiplerini yapmıştır. Şöyle ki; ---- yılında davalı şirket ortaklarından sayın-------- muhatabın Faydalı Model Belgesi ile koruma altına aldığını iddia ettiği Elektro Mekanik Şemsiyenin aynısını facebook adresinden görsellerini ve ---------tarihinde videosunu kamuoyuyla paylaşmıştır. Aşağıda görülen linklerden video ve görsellerine ulaşılabilmektedir. Davacı tarafın iddia ettiği Faydalı Model Belgesindeki beyan ettiği ürününün neredeyse birebir özelliklere sahip uzun yıllardır üreticisi olan yukarıda bilgileri görülen uluslararası firmaların ürünleridir. Davalını, üzerinde çalıştığı, arge yaptığı güneş enerji sistemine sahip açılır kapanır özellikleri bulunan, rüzgâr sensörlü, akülü prototipi etkin olarak kullandığı, muhatabın da kullanmak istediği ve bunun içinde gerek davalıya gerekse sektördeki diğer üreticilere üstünlük sağlamak adına ayrıca tescil girişimi ile avantajı ele geçirmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. Ayrıca; --------- başlıklı Faydalı Modelde yenilik olduğunun beyan edildiği özelliklerinin, geçmiş tarihlerde farklı gerçek kişiler tarafından Faydalı Model koruma belgeleri içerisinde de var olduğu görülmektedir. Buna göre ------- kayıtlarından alınan; ---------Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır” denilmektedir. Bu durumda hukukun kötü niyeti korumayacağı ilkesi göz önüne alınarak davanı reddi gerektiği, davacı taraf kötü niyetli olarak dava konusu faydalı model belgesi başvurusunda bulunmuş ve yine kötü niyetli olarak huzurunuzdaki iş bu davayı açmıştır. Davacı söz konusu faydalı model olarak ileri sürdüğü ürün sektördeki birçok firma tarafından üretildiği, tarafımızca yazılı belge ile ispatlandığı üzere -------Tarihin dünyanın farklı ülkelerinde üretildiği dergi görselleri ile sabit olduğu ve dava konusu faydalı modelin özgün olmadığı, Bir diğer ifadeyle ------ başvuruları için yenilik ve ayırt edici niteliğinin belirlenmesi için inceleme yapmaz; çünkü faydalı model belgesi tescil sistemi, itiraza dayalı, incelemesiz bir sistemdir. ------faydalı model tescil tekniği; esasa yönelik inceleme yapmadan, itiraz ve dava yolları açık bırakılarak, sadece usul şartları gözetilerek yapılan bir uygulamadır. Görüldüğü üzere ------- davacının ürününe Faydalı Model Belgesi vermiş olması tek başına davacı şirketin ürünlerinin yeni ve ayırt edici özellik taşımadığı gerçeğini değiştirmez. Davacı şirketin Faydalı Modeline tecavüzü olduğunu iddia ettiği tescilli ürünlerin tamamı, ayırt edici özelliği olmayan, sektör içinde uzun zamandan beri üretimi tekrarlanan ürünlerdir. Özetle davalı şirketimizin ürünleri taklit değildir, bir iltibas söz konusu değildir, davacı şirketin haklarına herhangi bir tecavüz yoktur. Somut olayımızda davacı firmanın tescil ettirmiş olduğu -------- başlıklı Faydalı Model Tescil Belgesine konu ürünün aynıları veya ayırt edilemeyecek kadar benzerleri davacının tescilinden çok öncesinde ------- dergisine konu olduğu göz önüne alındığında ürünün davacı dışındaki firmalar tarafından piyasaya sürülmüş ve tescilinden çok daha önce “ayırt edicilik” kazandırmış olduğu ispatlanmaktadır. İş bu nedenle, davacının maddi ve manevi tazminat talepleri dahil şartları oluşmayan huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiği, davacı taraf ihtiyati tedbir talebinin yasal şartları oluşmamasına rağmen ve savunma hakkı tanınmadan yokluğumuzda yapılan işlemler neticesinde verilen ihtiyati tedbir kararının haksız olması nedeniyle ara karardan rücu ile taleplerinin reddine karar verilmesini, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle resen göz önüne alınacak hususlar doğrultusunda; haksız ikame edilen davanın öncelikle usulden reddine, tüm beyanlarımız doğrultusunda davacının haksız ve mesnetsiz davasının ve taleplerinin esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafça satışa sunulan şemsiyenin davacı adına tescilli ----- tescil nolu faydalı model yönünden faydalı model hakkına tecavüz oluşturup oluşturmadığı, aynı zamanda eylemin haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, maddi manevi tazminatın gerekip gerekmediği, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.--------cevabi yazısında; İlgi yazınız üzerine yapılan inceleme sonucu, bir işletme veya kuruluşun; bir marka, tasarım faydalı model
veya patent işlemi ile ticaretin doğası gereği kar elde ettiği, bir işletmenin yaptığı satışlardan elde edeceği kar %10 civarında olabileceği; davaya konu olan firma, eğer davaya konu marka ile tüm cirosunu elde etmiş ise, toplam cironun %10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı, davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde etmiş ise tecavüze konu markadan elde ettiği ciro toplam ciroda
belirlenerek, tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun %10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş oluşturulmuştur.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. ---- tarihli bilirkişi raporunda; davalı ------- ait şemsiyelerin, ----- buluş başlıklı faydalı model belgesinin ----nolu bağımsız istemlerinin koruma kapsamından olduğu, ---- tarihli bilirkişi raporunda yer alan, davalı ---- ait şemsiyelerin, ------ başlıklı faydalı model belgesinin koruma kapsamından olduğuna dair görüş bildirmiştir. ---- tarihli raporda;Davacıya ait olduğu belirtilen ------ adlı --- sitede yapılan incelemede;Sitede----- yılında kurulan -------- alanlarında adından başarıyla söz ettirmiş ----- bünyesinde modern makine, ekipman ve tecrübeli kadrosuyla hizmet verdiğinin belirtildiği,Firma iletişim bilgilerinde;Firma adresinin -----İletişim numaralarının ----- olduğu,Site tescil bilgilerinde;Alan adının----tarafından kayıt edildiği,Alan adı sahibi kişi bilgileri, ------ adlarında kişisel bilgilerin gizliliği kapsamında, internet alan adı dağıtımını sağlayan----- organizasyonu tarafından alan adı kaydı sağlayan firmalara -----sorgulamalarından kişisel bilgilerin ------ tarihinden itibaren kaldırılması gerekliliğinden dolayı, alan adının kime ait olduğunun tespiti yapılamamış, alan adının kayıt kimlik bilgisinin bulunmadığı,Alan adının ---- tarihinde kayıt ettirildiği ve ---- tarihine kadar kayıtlı olduğu,Site erişim ve yer sağlayıcısının ---- Yazılım firması olduğu,Sitede---- yer ala----yer aldığı,-------tarihleri arasında 14 adet arşiv kaydı olduğu tespit edilmiştir.Davalıya ait olduğu belirtilen------ yer alan hesapta yapılan incelemede;Hesapta----ifadesinin yer aldığı,Hesapta ------açıklamasının yer aldığı,
Hesabın ---- tarihinde oluşturulduğu,Hesapta------adresinde yer alan --- tarihli paylaşımda,----- tarihli paylaşımda,Hesapta------ adresinde yer alan --- tarihli paylaşımda,Hesapta -------- adresinde yer alan paylaşımda,----- tarihli paylaşımda,----- tarihli paylaşımda,------- adresinde yapılan -----tarihli paylaşımda davaya konu ürünün yer aldığı tespit edilmiştir.Davalıya ait olduğu belirtilen-----adresinde yer alan hesapta yapılan incelemede;Hesapta ------- açıklamasının yer aldığı,Hesapta firma adresinin ------Hesapta firma iletişim numarasının ------olduğu,Hesapta ----- sitenin belirtildiği,Hesabın ---- tarihinde oluşturulduğu,Hesapta-----adresinde yer alan --- tarihli paylaşımda davaya konu ürünün yer aldığı tespit edilmiştir.-------- adresinde yapılan incelemede;Haber tarihinin ---- olduğu,Haberde ---- ilgili açıklamaların yer aldığı tespit edilmiştir.Davalı ------- buluş başlıklı faydalı model belgesinin ----- nolu bağımsız istemlerinin koruma kapsamından olduğu " yönünde görüş bildirilmiştir. --------- tarihli raporda;
- Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Sayın Mahkemenin vermiş olduğu görev yetki ile; davalı -----yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; --------- yıllarında fiziki ortamda tutulan Envanter defterlerinin noter onayları ile aynı yıllara ilişkin elektronik ortamda tutulan GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratlarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı görülmüştür.
- Davalı Şirketin Hasılat, Maliyet ve Dönem Kâr/Zararının Tespiti Yönünden; Sayın Mahkemenin davacı şirketin maddi tazminat talebi yönünde hüküm kurmak istemesi halinde; az yukarıda davalı -------- ticari defterlerinden tespit edilen mali incelemeler neticesinde; Net satış hasılatının yıllar itibariyle sırasıyla; ----- yılında 16.824.649,12 TL, ---- yılında 24.740.259,92 TL, ----yılında 36.982.174,95 TL,---- yılında 72.665.612,77 TL, -------yılında 125.996.123,71 TL,30.09.2024 kıst döneminde 176.789375,72 TL tutarında net satış hasılatı elde etmiş olduğu, Satışlarının Maliyetinin (katlanılan maliyet); --- yılında 13.169.318,65 TL, ---- yılında 20.482.995,88 TL, --- yılında 31.077.191,22 TL, ---- yılında 60.639.469,05 TL, ----yılında 105.083.659,59 TL, 30.09.2024 kıst döneminde ise 148.408.652,68 TL tutarında gerçekleştiği, Brüt satış kârının; -------- yılında 3.655.330,47 TL, -- yılında 4.257.264,04 TL, ------ yılında 12.026143,72 TL, --------yılında 20.912.465,12 TL, 30.09.2014 kıst döneminde 28.380.723,04 TL tutarında brüt satış kârı elde ettiği, Dönem Net Kârının ise;-----yılında 156.216,46 TL,----yılında 241.639,82 TL, ----yılında 636.864,60 TL, ------- yılında 1.622.752,82 TL, ------ yılında 3.717.252,20 TL, 30.09.2024 kıst döneminde 136.303,03 TL tutarında gerçekleştiği " yönünde görüş bildirilmiştir. ----- tarihli ek raporda ise;-----yazısı dikkate alınarak hesaplamalar aşağıdaki şekilde yapılmıştır.Net Satışlarının sırasıyla; ---- yılında 16.824.649,12 TL, ----yılında 24.740.259,92 TL,----yılında 36.982.174,95 TL,---- yılında 72.665.612,77 TL,----yılında 125.996.123,71 TL, 30.09.2024 kıst döneminde 176.789375,72 TL tutarında net satış hasılatı elde etmiş olduğu,Emsal Lisans Payının sırasıyla; ----yılında 1.682.464,91 TL, ---yılında 2.474.025,99 TL,------ yılında 3.698.217,50 TL, ---- yılında 7.266.561,28 TL, ------ yılında 12.599.612,37 TL, 30.09.2024 tarihinde 17.678.937,57 TL olduğu,
Net Satışlar ------- A-B sırasıyla; ----- yılında 15.142.184,21 TL, ---- yılında 22.266.233,93 TL, ---- yılında 33.283.957,46 TL, ---- yılında 65.399.051,49 TL, ---- yılında 113.396.511,34 TL, 30.09.2024 tarihinde 159.110.438,15 TL olduğu,3.b. Dönem Kârı Yönünden: davalı ------kıst dönem mali tabloları incelenmiş olup, ilgili dönemlerdeelde etmiş olduğu vergi sonrası net dönem kârına ilişkin tutarlar aşağıda gösterildiği şekildedir.Dönem Net Karı veya Zararı sırasıyla; -----yılında 156.216,46 TL, ----- yılında 241.639,82 TL, ---- yılında 636.864,60 TL, ----- yılında 1.622.752,82 TL, ---- yılında 3.717.252,20 TL, 30.09.2024 tarihinde 136.303,03 TL olduğu,(%10) sırasıyla; ---- yılında 15.621,65 TL, -----yılında 24.163,98 TL, ---- yılında 63.686,46 TL, ------ yılında 162.275,28 TL, 2023 yılında 371.725,22 TL, 30.09.2024 tarihinde 13.630,30 TL olduğu.." şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:6769 sayılı SMK'nın 92, 144/1-b, 144., 150,151. Maddeleri gereği ve TTK!nın 54 vd. Maddeleri,
GEREKÇE:Dava; Faydalı model hakkına tecavüzün tespiti ile faydalı model hakkının tecavüz teşkil eden ürünlerin el konularak piyasadan toplatılması ve tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır. SMK'nın 141. Maddesinde faydalı modelden kaynaklı haklara tecavüz oluşturan haller belirtilmiş, bu fillerin gerçekleşmesi halinde faydalı modele tecavüz oluşturacağı, tecavüzün sabit olması halinde SMK'nın 149. Maddesine göre tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar düzenlenmiş, yine SMK'nın 150 ve 151. Maddesinde hak sahibinin oluşan zararlarının tazmini talep edebileceği belirlenmiştir. Bu hükümler çerçevesinde tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini, men'ini ve ref'ini talep edebileceği, oluşan zararları kapsamında maddi tazminat talebinde bulunabileceği, yine manevi zararı dolaysıyla SMK'nın 149. Maddesi gereği talepte bulunabileceği düzenlenmiştir. Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda; ----- kayıtlarına göre ----- ------- buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemleri incelendiğinde 12 bağımsız isteme sahip olduğu, ----- tarihinde ---- açıklaması içerdiği, bu haliyle faydalı model belgesinin yıllık ücretinin yatırılmadığı için geçersiz kılınmış olduğu, bu haliyle bu faydalı model yönünden davacı tarafın korunan bir hakkının bulunmadığı kabul edilerek bu faydalı model yönünden tecavüz dolayısıyla talepte bulunulamayacağı kabul edilmiştir. Yine davacı tarafça adına tescilli olduğu ve davalı tarafın kullanımlarının tecavüz oluşturduğu iddia edilen ------ buluş başlıklı faydalı model belgesi incelendiğinde, faydalı model belgesinin 13 bağımsız 1 bağımlı olmak üzere toplam 14 isteme sahip olduğu halen koruma altında bulunduğu sabittir. Bu tespit karşısında yapılan tecavüz değerlendirmesinde, alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere -----D. İş sayılı tespit dosyasında alınan ----tarihli bilirkişi raporunda yer alan, davalı----- ait şemsiyelerin, ------buluş başlıklı faydalı model belgesinin ---- numaralı bağımsız istemlerin koruma kapsamında olmadığı, ------ yönünden yapılan değerlendirmede davalı tarafa ait ürünün davacının koruma kapsamındaki faydalı modelin koruma kapsamında olduğu, bu haliyle davalı tarafa ait ürünün davacının faydalı modelden kaynaklı haklarına tecavüz oluşturacağı, ancak davacı tarafın korunan faydalı model belgesinin başvuru tarihinin ---- tarihi olduğu, davalı tarafın -----tarihinde oluşturulduğu, yine davalı tarafa ait-----------tarihli paylaşımda davaya konu ihlal oluşturduğu iddia edilen şemsiye ürününün paylaşıldığı, bu haliyle davalı tarafın kullanımının davacı tarafın tescil başvuru tarihi olan ------tarihinden öncesine ait olduğu, davalı tarafın bu haliyle SMK'nın 87 maddesinden kaynaklı önceki kullanıma dayalı hak sahibi olduğu dikkate alındığında davacı tarafın faydalı modelden kaynaklı hakları yönünden davalı cihetiyle tecavüz talepli haklarını ileri sürmesinin mümkün olmayacağı, yine davalı tarafın kullanımlarının daha eski tarihli olduğu ve bu haliyle davalı tarafın davacı tarafın iş ürünlerinden faydalanma durumunun bulunmadığı kabul edilerek haksız rekabet yönündeki taleplerin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harcın, peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 150.282,58 TL harçtan mahsubu ile 149.667,18 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen tecavüz ve haksız rekabetin tespiti davası davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat davası yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 659.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davalı tarafça sarf edilen yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
27/05/2025