T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/149 Esas
KARAR NO:2025/127
DAVA:Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/07/2024
KARAR TARİHİ: 06/05/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davanın, Davalıya ait -----ibareli markanın hükümsüzlüğü ile davalıya ait ---- ticaret unvanından ----- ibaresinin terkini talepli olduğunu, Müvekkili şirketin ------ arası otel işletme ve yatırım zincir olduğunu, -----bölgesindeki en büyük otel ve eğlence şirketlerinden biri olan ---- altında bulunan ve ---- olarak geçen şirket aralarında------ olmak üzere toplam 55 ülkede 537 otel işlettiğini, ---- ülkelerde de ------ markasını taşıyan otelleri bulunduğunu, Müvekkiline ait---- markasının, ------ üzerinde kullanılan çatı markalardan biri olarak----- yılından beri aktif olarak kullanıldığını, Müvekkiline ait ---- ibareli markanın ------ gibi birçok ülkeye ek olarak ----- kapsamında tescilli olduğunu, aynı zamanda ---- tescil numaralı -------- ibareli marka tescili bulunduğunu, Müvekkilinin markası ile davalı markasının aynı/ ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olup, markalar aynı / benzer mal ve hizmetleri kapsadığını; davalıya ait ---- ibareli markanın, müvekkilinin dünya çapında tescilli ----- markası ile AYIRT EDİLEMEYECEK KADAR BENZER olduğunu. Markaların son harfleri dışında BİRE BİR AYNI olduğunu. Her ne kadar davalı markası ----- içerse de bu ibarenin ----- anlamına gelmesi ve ülkemizde yaygın olarak kullanılması nedeni ile davalı markasının esas unsurunun---- ibaresi olduğunun kabulü gerektiğini, Diğer yandan -------- ibaresinin --------- anlamına gelmekle birlikte kullanıldığı mal ve hizmetler göz önünde bulundurulduğunda güçlü ve bu nedenle ayırt ediciliği yüksek bir marka olduğunu, Taraf markaların benzerliğine ilişkin delil mahiyetinde, davalı şirkete ait ---- başvuru numaralı --- ibareli marka başvurusuna yapılan itiraz üzerine işbu marka başvurusunun, -------için kısmen reddedilmiş olduğunu, Sonrasında başvuru sahibi tarafından --- Karar İptali talebi ile açılan----- Esas sayılı dava reddedildiğini, --------sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda taraf markaların benzer olduğu ve taraflar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğu tespit edildiğini, Müvekkiline ait --------markasının, Paris Sözleşmesi ve 6769 sayılı SMK hükümleri uyarınca tanınmış marka olduğunu ve müvekkili şirketin ---- ibaresi üzerinde öncelik hakkı bulunduğunu, Davalının basiretli tacir gibi davranmadığını, davalının kötü niyetli olduğunu, TİCARET UNVANININ TERKİNİ TALEBİ BAKIMINDAN BEYANLARI; Davalının, müvekkilinin markası ile aynı/ ayırt edilmeyecek kadar benzer ibareyi ticaret unvanı olarak kullandığını, Davalı markası ve ticaret unvanına konu edilen ----- ibaresi ile müvekkiline ait ------ibareli markanın ayırt edilemeyecek kadar benzer olmakla aynı hizmetlere konu edilmekte olduğunu, Aynı zamanda müvekkilinin markasının ilgili sektörde tanınmış bir marka olduğunu ve -------- ibaresi üzerinde öncelik hakkı bulunduğunu, Davalının söz konusu ibareyi hem ticaret unvanına hem de markasal kullanımlarına konu ettiği göz önünde bulundurulduğunda müvekkilinin marka hakkına tecavüz edildiğinin kabulünün gerektiğini, Davacı markasının uzun yıllardır kullanıma konu edilmekle birlikte ---- nezdinde yapmış olduğu marka başvurusunun ------ tarihine dayandığını, Davalıya ait ticaret unvanının ise ---- tarihinde ------- ilan edilmiş olduğunu, Tüm bu hususlar çerçevesinde davalı ticaret unvanından ------- ibaresinin terkin edilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, Davalının ticaret unvanı haksız rekabete neden olduğunu, beyan ederek; öncelikle takdiren teminatsız olarak -----tescil numaralı markanın üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi yönünde tedbir kararı verilmesine, Davalıya ait ----- nezdinde kayıtlı ---- tescil numaralı -------ibareli markanın kapsamında yer alan tüm hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ile ---- ticaret unvanından ---- ibaresinin terkinine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacının hükümsüzlük talebine dayanak gösterdiği ---- tescil numaralı markasının kullanılmıyor olması nedeniyle, ---- tarihinde ------- “kullanmama nedeniyle iptal” talebinde bulunulmuş olmakla Kurum tarafından verilecek kararın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, Dava dilekçesindeki tüm iddialarının dayanağının, ----- fiili mevcudiyeti bulunmayan ------ ibareli marka olduğunu, İşbu kullanılmayan markanın iptali için --------- tarihinde Kurum nezdinde iptal talebinde bulunulduğunu. Markanın iptali talebi sonucunun beklenilmesine karar verilmesini talep ettiklerini Davacının hükümsüzlük talebine dayanak gösterdiği -------- tescil numaralı markanın tescil edildiği tüm mal ve hizmet sınıflarında kullanımını ispatı etmesini talep etiklerini; “Davacının hükümsüzlük talebine dayanak gösterdiği ---- tescil numaralı markanın tescil tarihi ------ olup en az beş yıldır tescilli olduğu anlaşılmakla, işbu dava tarihinden geriye doğru beş yıl içerisinde tescil kapsamında yer alan tüm hizmetlerde ------------- pazar payı oluşturacak düzeyde ciddi ve yoğun kullanımını ispat etmesini talep ediyoruz.” Davacının SMK’nın 6/1. maddesi kapsamında ileri sürdüğü “markaların benzer olduğu” iddiasının kabulü mümkün olmadığını.,Davalının---- ibareli markasının, --------- bakımından tescil edildiğini,Davacının SMK’nın 6/3. maddesi kapsamında ileri sürdüğü “öncelik hakkı bulunduğu” iddiası gerçeği yansıtmadığını. Davacının SMK’nın 6/5. maddesi kapsamında ileri sürdüğü “tanınmış olduğu” iddiasının kabulü mümkün olmadığını; Davacı, dava dilekçesinin üçüncü sayfasında “----------müvekkiline ait oteller için ---- satış yaptığını, tanınmışlığı ispat için sosyal medya hesapları incelendiğinde binlerce kişi tarafından takip edildiğini, -------- kişi tarafından izlendiğini, ------ olduğunu” beyan ederek, davacının markasının tanınmış olduğu iddia ettiğini, Davacının sunduğu deliller bu kapsamda incelendiğinde;----------adreslerinden alınan ekran görüntülerindeki otellerin yurt dışında farklı ülkelerde ---- verdiğine işaret eden görseller olmakla------- tanınmışlığı ispata yaramadığını, ---- dışındaki tescil suretlerinin markanın----- tanınmış olduğunu göstermemekte, sadece davacının farklı ülkelerde tescil belgesi aldığını gösterdiğini, Davacının konumunu gösteren ekran görüntüsünde de ------ kurulduğuna, ------- gibi hizmetler vereceğine dair bilgiler yazmakta olmakla tanınmışlığı teşvike yarayan bir delil olmadığını, ------ yazılarak aratılması sonrası çıkan yurtdışı otel görsellerine ait sonuçların ne şekilde tanınmışlığı ispata yaradığının anlaşılamadığını,---------- başlığı altında çıkan sonuçlar ise davacının kendi sitesi ile yine davacının kendi --------- kanalına yüklediği reklam videolarına ait ekran görüntüleri olduğunu (Bahsi geçen ekran görüntülerindeki videonun------- kaç kişi tarafından izlendiğinin tespit edilemediğini, yine sosyal medya hesapları yönünden takipçi sayılarından bahsedilmiş olmasına rağmen işbu takipçilerin ----- yaşayan ve davacı markasını bilen kimseler olup olmadığının tespiti yapılamadığını, Bir an için takipçilerin tamamının ------ yaşadığı kabul edilse dahi, takip sayısının ---- oranla çok düşük kaldığını, ------ pek çok tüketicinin rezervasyon yaptırdığı yönündeki iddia ise tur şirketinin yalnızca -------- tarafından kullanılmadığı, rezervasyon sayısının çok düşük olduğu, tüketicinin tur şirketi ile yapmış olduğu rezervasyonun direkt davacı markası sebebiyle olmayıp tur şirketinin sunduğu seçenekler arasında fiyat performans değerlendirmesi esas alınarak tercih edildiği, bu tercihlerin tanınmışlığı ispatlamayacağını, Davacının SMK’nın 6/6. maddesi kapsamında ileri sürdüğü davalının ticaret unvanının terkini talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu; Davalı şirketin, aynı zamanda ticari faaliyetleri ile aynı mal ve hizmet gruplarında tescilli olan ---- numaralı -----ibareli markanın sahibi olduğunu, bu markanın ---- gıdalar ile bu gıdaların satışına özgülenmiş-------- Sınıftaki perakendecilik hizmetleri bakımından tescilli olduğunu, Davalının ticaret unvanının haksız rekabet yarattığı” iddiasının da hukuka aykırı ve gerçek dışı olduğunu beyan etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına tescilli ----- numaralı markanın hükümsüzylük şartlarının oluşup oluşmadığı, marka hakkına tecavüz dolayısıyla davalı ticaret unvanındaki---- terkininin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davalının ------ numarasıyla kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin ---- olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya ----- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- davalı adına tescili olduğu, ---- tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.Dosyaya------ kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ------ davalı adına tescili olduğu, --- tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.Dosyaya ---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- tescil numaralı markasının----- davacı adına tescili olduğu, -- tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;
1. ------ davalı firmaya ait olduğu tespit edilen ------ incelendiğinde; davalı tarafın ---- dedikleri sistemle, Mağaza mutfağında ------- marka ile hizmet verdikleri.
2. Yani bir mutfaktan tek marka ile değil Bir mutfaktan birçok marka ile hizmet verebildiği bir konsept olduğu, ----- farklı marka ile restoran ------alanında faaliyet gösterdiği , Davalının -------şubelerinin olduğu
3. Davacı adına Tescilli ----- markasının ---- Sınıflarda tescilli olduğu, Dava konusu ----- Markasının da ---------Sınıfı kapsadığı,
4. Hükümsüzlük İddiaları bakımından yapılan değerlendirmede;
a. Ortalama tüketicinin davacı ve davalı markaları arasındaki anlamsal farkı bilme imkanının çok düşük olduğu, markaların kelime unsurlarının iltibasa yol açacak derecede benzer olduğu, bu nedenle ortalama tüketicinin her iki markayı benzer algılayacağı , ancak davalı taraf SMK 19 ve 25 anlamında kullanmama def’i ileri sürdüğünden sunulan belgeler ışığında davalı markasının -------------- bakımından SMK 6/1 e göre hükümsüzlüğünün istenebileceği, bu hizmetler dışında kalan ------------ için hükümsüzlük talep edilemeyeceği,
b. Davacı adına ---------- markası kullanımlarının ------bakımından SMK 6/3 anlamında üstün hak tesisine matuf delil oluşturduğu ve hükümsüzlük şartlarının oluştuğu
c. Sunulan delillerin SMK 6/4 anlamında davacı markasını tanınmış marka olarak kabulüne yeterli olmadığı,
d. Davalı tarafın davacı tarafın markasını hedef tutarak --------- ticaret unvanını ve markasını tescil ettirdiğine dair herhangi bir somut delil ve taraflar arasında somut herhangi bir bağ veya ilişki kurulduğu yönünde veri bulunmadığı, bu bağlamda SMK 6/9 anlamında hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı
e. Davalı tarafın ticaret sicil kayıtlarına bakıldığında iştigal konusunun --------karşılık geldiği, davacı markasının bu sınıfları kapsamadığı, bu anlamda ticaret unvanı terkini için gerekli şartların oluşmadığı " yönünde görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5, 6/9. ve 25/1.Maddeleri.
GEREKÇE:Dava; markanın hükümsüzlüğü ile ticaret unvanındaki marka hakkına tecavüz ve haksız rekabe oluşturduğu iddia edilen ------ ibaresinin terkini davasıdır. Davacı taraf, davalı adına tescilli--- tescil numaralı--------- markasının davacının ----markalası ile iltibas oluşturduğu iddiası ile SMK m. 6/1, 6/4 6/5 ve 6/9. Maddeleri gereği tescilli olduğu tüm emtialar yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini, yine davalı tarafın ticaret unvanında bulunan -------- ibaresinin SMK'nın 7/3. Maddesi gereği ve TTK'nın 54 vd. Maddeleri gereği terkinini talep ve dava etmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 25/1. maddesinde marka hükümsüzlüğü halleri sayılmış olup, SMK'nun 5. ve 6. maddelerinde sayılan hallerden birinin mevcut olması halinde Mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verileceği belirtilmiştir.SMK'nın 6/1. Maddesinde " (1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmü düzenlenmiştir. 6769 Sayılı SMK'nın 6/6. Maddesinde "Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir."6769 Sayılı SMK'nın 6/9. Maddesinde "Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." hükmü düzenlenmiş, ve SMK'nın 25. Maddesine göre "5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir." hükmü düzenlenmiştir. 6769 Sayılı SMK'nın 7/3-e Maddesinde "İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması'nın "yasaklanabileceği, yine TTK'nın 55/4. Maddesinde "Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak," haksız rekabet olarak tanımlanmış ve bu hükümler gereği ticaret unvanının iltibas oluşturur şekilde kullanımı yasaklanmıştır.Bu açıklamalardan sonra davacı tarafın öncelikle hükümsüzlük talebi değerlendirilmiş, davacı adına tescilli ---- markasının ---- Sınıflarda tescilli olduğu, Dava konusu ---- markasının da ------ Sınıfta davalı adına tescilli olduğu, davacı ve davalı markaları karşılaştırıldığında, davacı tarafın markasının ana unsurunun----- ibaresi olduğu, davalı tarafın markasının ana unsurunun da ----ibaresi olduğu, -------- de ikram hizmetleri anlamına gelen bir ibare olduğu, markanın konumlandırılması değerlendirildiğinde tereddüt yaratmayacak şekilde esas unsurun --------- ibaresi olduğu, davacı tarafa ait dayanak marka da kelime markası olup,-------betimlendiği, her iki markada 5 harf bulunduğu, ilk 4 harfin aynı olduğu, özellikle kelime başlangıçlarının aynı olması nedeniyle görsel açıdan markaların benzediği, ortalama tüketicinin davacı ve davalı markaları arasındaki anlamsal farkı bilme imkanının çok düşük olduğu, bu nedenle ortalama tüketicinin her iki markayı benzer algılayacağı, bu haliyle markalar arasında karıştırılma ihtimalinin doğacağı, alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere davacıya ait ----- ve dünya genelinde kullanım ve pazarlamasına ilişkin kayıtlar davacı markalarının yurtdışı tescilleri dikkate alındığında markasının yurtdışında tescilli olduğu, yine yurtdışında yerleşik otellerin otelin ---- ve dünyada global turizm siteleri nezdinde tanıtım ve pazarlamasının yapıldığı, ----ilgili ülkelerde markaların kullanımına karine teşkil etse de doğrudan ---- bir markanın hükümsüzlüğü için tek başına yeterli delil sayılmayacağı, kullanım yönünden ----- kullanımın aranacağı, alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere, uluslararası kabul görmüş turizm ve yer ayırtma siteleri ile sosyal medyada ve ------ olduğu, ----süreli kullanımların bulunduğu, Internet üzerinden yapılan yayınların da özellikle ----- sitelerdeki --- markası kullanımlarının ---------- bakımından SMK 6/3 anlamında üstün hak tesisine matuf delil teşkil edeceği ve hükümsüzlük şartlarının oluşacağı, bu hizmetler dışında davacı tarafın iltibas oluşturan ibare yönünden davacının kullanımdan kaynaklı üstün hakkının bulunmadığı, yine davalı tarafça kullanmama def'inde bulunulduğu, bu haliyle SMK'nın 6/1. Maddesi gereği hükümsüzlük şartlarının değerlendirilmesinde kullanmama defi yönünden inceleme yapılması gerekeceği, alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere dosyaya sunulan delillerden davacının kullanımlarının ---------İle ilgili olduğu bu bağlamda bu hizmetler dışında kalan -------- hükümsüzlük talep edilemeyeceği, davacı tarafın markasının tanınmış marka kapsamında olmadığı ve bu sebeple anılan hizmetler dışında hükümsüzlük talebinin yerinde olmayacağı ve davacı tarafça davalı tarafın kötü niyetli tescil sağladığı yönünde bir delil de dosyada mevcut olmadığından hükümsüzlük davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın ticaret unvanının terkini talebi de değerlendirilmiş, davalı tarafın ticaret sicil kayıtları dikkate alındığında faaliyet konusunun--------karşılık geldiği, davacı markasının bu sınıfları kapsamadığı, bu haliyle SMK'nın7/3-e maddesindeki şartların gerçekleşmeyeceği, yine davacı tarafın haksız rekabet yönündeki terkin talepleri incelendiğinde, davalı kullanımlarının davacı tarafın kullanımına konu iş emtialarına yönelik olmadığı, davalı kullanımlarının az yukarıda ifade edildiği üzere davacı ile aynı sektörde faaliyet göstermediği, farklı sınıflardaki hizmetlerin yer aldığı sektörde olduğu bu hali ile haksız rekabet koşullarının da oluşmayacağı kabul edilerek ticaret unvanındaki ------------ ibaresinin terkini talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-Davalı adına tescilli ---- markasının tescilli olduğu-------------- bakımından SMK 6/3 maddesi dikkat alınarak KISMEN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE, Fazlaya ilişkin hükümsüzlük talebinin REDDİNE,
2-Davacı tarafın, davalı tarafın ticaret unvanında yer alan "--------" ibaresinin terkini talebi yönünden davanın REDDİNE,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen hükümsüzlük talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen hükümsüzlük talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen ticaret unvanının terkini talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Alınması gereken 615,40 TL harçtan başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 488,40 TL ilk dava masrafı, 112,00 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 15.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.600,40 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre 11.700,30 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2025