T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/42 Esas
KARAR NO: 2025/77
DAVA: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Md. İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 09/03/2023
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkil şirketin ----- başvuru nolu -------- nolu patent başvurusunun sahibi olduğunu, hayvanlara hazırlanan yem reçetesine göre bunker ve silolardan miksere konveyör ve helezonlar ile ham maddeler çekilerek, mikserde karıştırılarak yem hazırlayan, kaba yem ve parçalama ve dozajlama bunkeri ve kesif ve toz yem dikey silosunun müvekkili şirket tarafından tasarlandığını ve tescil başvurusunun yapıldığını, davalı --------- müvekkili şirkete ait faydalı model ve tasarımın aynısını taklit ederek üretime geçtiğini, davalı şirketin müvekkiline ait faydalı model ve tasarımı birebir kullandığını hatta ürünlerdeki hatayı dahi kopyaladığını, davalı şirketin fuarlarda müvekkil şirkete ait faydalı model ve tasarımı kendisinin buluşu gibi tanıtımını yaptığını ve söz konusu fuar görüntüleri ve tanıtım stantlarını dava dosyasına sunduklarını, davalı şirketin dava dışı ------ nezdinde müvekkil şirkete ait tasarım ve faydalı model ile tesis kurulumu yaptığını ve ihlale ve tecavüze yönelik olarak--------dosyası ile tespit yapılmıştır. Yapılan tespitte müvekkil şirkete ait faydalı model ve patentin koruma kapsamında olduğu tespit yapıldığını, aleyhine tespit istenen tarafından tespit mahallinde kurulmuş olan ----- delil tespiti isteminde bulunan ait ---- başvuru nolu faydalı model başvurusunun koruma kapsamında kaldığı, aynı şekilde aleyhine tespit istenen tarafından tespit mahallinde kurulmuş olan ----- başvuru nolu patent başvurusunun koruma kapsamında kaldığı, faydalı model ve patent hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden kullanımın ihtiyadi tedbir kararı ile durdurulmasını ve faydalı model ve patent hakkının tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlerin el konularak piyasadan toplatılmasını, iddia ve talep etmektedir.
DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı yanın gerçek dışı beyanlarla ve tescil edilmemiş, itiraza uğramış başvuruları için ihtiyati tedbir talep ettiğini ancak daha önce ------- D.İş sayılı dosyada ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığını ve bu kararın halen istinafta olması sebebiyle derdestlik bulunduğunu gizlediğini, tedbir isteyen davacı yanın bir dönem müvekkilinin tedarikçisi olduğunu, müvekkilinin müşterilerine özel şekilde sadece imalat yapan bir firma olduğunu, bu kapsamda davaya konu ürünleri daha önce müvekkilinin müşterilerinin teknik şartnameleri kapsamında ürün ürettiğini, ---- bu yana çeşitli projelerde halka açık şekilde yer alan ve kendi buluşları da olmayan bu ürünlerin faydalı model veya patent olarak tescilinin mümkün olmadığını, Müvekkilinin, ------- faaliyet gösteren saygın bir firma olduğunu ve müşterilerinden gelen talep ve istemlere göre sistemler kurarak sistem otomasyonlarını sağladığını, Müvekkilinin, davacı taraf ile sistem satış ve kurulumu için; --------- projelerinde beraber çalışarak, tasarımı, saha uygulaması ve otomasyona ait çözümleri tamamen müvekkiline ait sistem çözümlerini gerçekleştirdiğini, davacı yanın halen referans listesinde yer alan bu projelerin, müvekkilinin tedarikçisi olarak müşterilerin talebine uygun imalat sağlandığını, ürünlerde kendilerinden kaynaklanan emsalsiz bir yenilik/özellik bulunmadığını ispat ettiğini, ayrıca davacı yanın ------ paylaşım sitelerinde üçüncü kişilerin erişimine açtığı paylaşımların da ispat ettiği üzere taraflar arasında ------ bu yana devam eden ticari ve hukuki bir ilişki olduğunu ve davacı yanın müvekkiline ait sistem çözümlerinde bir dönem imalat tedarikçisi olduğunu ispatladığını, müvekkilinin ürünleri dava dışı --------- satın aldığını ve bu davada müvekkili aleyhine talepte bulunulmasına hukuken imkan olmadığını, delil tespitine konu bilirkişi raporu, tedbir isteyenin tescili mümkün olmayan faydalı model ve patent başvurusu kapsamında tek taraflı olarak tanzim edilmiş olup, tescil isteminin hukuka aykırılığı kapsamında bir inceleme içermeyen bu rapora dayalı olarak tedbir veya hüküm tesisi kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, tedbir isteyenin -------- teknik şartnamesinde yer alan çizimler dahil olmak üzere daha önce üretilen makineleri birebir kopyalamak suretiyle yaptığı, hiçbir yenilik içermeyen, başka firmalarca başvuru tarihinden çok önce kullanıldığı anlaşılan ürünler için faydalı model ve patent başvurusunda bulunduğunu ve bu başvuruların -----reddedileceğinin kuşkusuz olduğunu, söz konusu nedenler ile müvekkilinin üretimlerinin patent ve faydalı model haklarına tecavüz teşkil etmediğini ve haksız açılmış davanın reddini, iddia ve talep etmektedir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına tescilli bulunan ----- tescil nolu faydalı modelin davalının imalatı dolayısı ile tecavüzün oluşup oluşmadığı ve tecavüz oluşmuş ise maddi manevi tazminatın gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
Ticaret sicil kaydı yazı cevabı ile davalı şirketin ---- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. ------ kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- buluş başlığı altında ---- tescil numarası ile faydalı model olarak, ---- tescil numarası ile pantent olarak davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.Davacı tarafından davalı aleyhine ----D.İş sayılı dosyası ile yaptırılan delil tespiti neticesinde alınan bilirkişi raporunda; aleyhine tespit istenen ------- adresinde kurulmuş olan tesiste yapılan inceleme ve değerlendirmeleri neticesinde aleyhine tespit istenen tarafından tespit mahallinde kurulmuş olan ---- ürünlerinin delil tespiti isteminde bulunan ait ------ başvuru nolu faydalı model başvuru hakkı ile korunan bunkerin koruma kapsamında kaldığı, aleyhine tespit istenen tarafından tespit mahallinde kurulmuş olan ---- ürünlerinin delil tespiti isteminde bulunan ait --- başvuru nolu patent başvuru hakkı ile korunan ------- koruma kapsamında kaldığı yönünde görüş belirtilmiştir.
Tarafların delilleri ve dijital materyaller ve --------dosyası incelenmek suretiyle davalı tarafın davacı tarafa ait tasarım hakkını ihlal edip etmediğine dair ----model uzmanı, makina mühendisi ve makina tasarımı konusunda uzmandan oluşan --- tarihli heyet raporunda özetle: ----- bunkerinin----- başvuru nolu faydalı model başvuru hakkı ile korunan bunkerin koruma kapsamında olmadığı, ----------- nolu patent başvuru hakkı ile korunan ---------- koruma kapsamında olmadığına dair görüş bildirmişlerdir.Önceki alınan raporlar araındaki çelişkinin de giderildiği faydalı modelden kaynaklı haklara tecavüz talepleri yönünden patent/faydalı model hukuku uzmanı, makine mühendisi ve makine tasarımı konusunda uzman üyeden oluşan ------ tarihli heyet raporunda özetle; Tespit mahallinde görülen ve davalı -------- kurulunu yapıldığı belirtilen tesiste görülen sistemin, -------buluş başlıklı faydalı model başvurusunun -nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu ve----- faydalı model başvurusunun koruma kapsamına tecavüz oluşturduğu, Tespit mahallinde görülen ve davalı----kurulunu yapıldığı belirtilen tesiste görülen sistemin, -------buluş başlıklı faydalı model başvurusunun - nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu ve ----- nolu faydalı model başvurusunun koruma kapsamına tecavüz oluşturduğuna dair görüş bildirmişlerdir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:6769 sayılı SMK'nın 92, 144/1-b, 144., 150,151. Maddeleri gereği ve TTK!nın 54 vd. Maddeleri,
GEREKÇE:Dava; Faydalı model ve patent hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile faydalı model ve patent hakkının tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlerin el konularak piyasadan toplatılması ve tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Davacı taraf dava dilekçesinde, ---- başvuru nolu ------ buluş başlıklı faydalı model başvurusunun ve ----nolu patent başvurusunun sahibi olduğunu, dava dışı ------- davalı tarafa ait iş yerinde ------- kurduğunu, bu ürünlerin kendisi adına tescilli ------başvuru nolu faydalı model başvurusunun koruma kapsamında kaldığı, aynı şekilde davalı tarafın iş yerinde kurulmuş olan ---------- başvuru nolu patent başvurusunun koruma kapsamında kaldığını beyan ve iddia ederek faydalı modelden ve patent hakkından kaynaklı haklarının ihlal edildiğini, ihlalin ve haksız rekabetin tespiti ile tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara el konularak ürün, cihaz ve makineler üzerinde davacı adına mülkiyet hakkının tanınmasını, tecavüz ve haksız rekabetten kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
Dava konusu somut olayda, ----incelendiğinde, ----- buluş başlığı altında ---- tescil numarası ile faydalı model olarak, ---- tarihinde ---- tescil numarası ile pantent olarak tescil edilmek üzere başvuruda bulunulduğu halen inceleme aşamasında oldukları sabittir. Bu açıklamalardan sonra davacı tarafın tecavüz ve haksız rekabet iddiaları değerlendirilmiş, tespit ----- talebi doğrultusunda ve ---- D.İş. Kapsamında Bilirkişiler olan ----- tarafından hazırlanan ------- tarihli bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmeler sonucunda; Aleyhine tespit istenen -------------- adresinde kurulmuş olan tesiste yapılan inceleme ve değerlendirmelerimiz neticesinde; Aleyhine tespit istenen tarafından tespit mahallinde kurulmuş olan -----delil tespiti isteminde bulunan ait ----- başvuru nolu faydalı model başvuru hakkı ile korunan bunkerin koruma kapsamında kaldığı, Aleyhine tespit istenen tarafından tespit mahallinde kurulmuş olan 6 adet -----, delil tespiti isteminde bulunan ait ------ başvuru nolu patent başvuru hakkı ile korunan ---- koruma kapsamında kaldığı, tespit ve rapor esikmiş, bu rapor sonrasında, Bilirkişiler Mahkememizce yapılan yargılama sırasında alınan ------ tarafından hazırlanan ---- tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmında, Kaba yem parçalama ve dozajlama bunkerinin ---- başvuru nolu faydalı model başvuru hakkı ile korunan ------ nolu patent başvuru hakkı ile korunan------- edilmiş, raporlar arasında çelişki olduğu dikkate alınarak alınan 14.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda Bilirkişi -------- tarafından hazırlanan raporun sonuç kısmında (Bilirkişi grubundan ayrı olarak bağımsız rapor hazırlamıştır) Tespit mahallinde görülen ve davalı ----- kurulunu yapıldığı belirtilen tesiste görülen sistemin, ---------- buluş başlıklı faydalı model başvurusunun 1 nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu ve ----- nolu faydalı model başvurusunun koruma kapsamına tecavüz oluşturduğu, tespit mahallinde görülen ve davalı ----kurulunu yapıldığı belirtilen tesiste görülen sistemin, -------- buluş başlıklı faydalı model başvurusunun 1 nolu bağımsız isteminin koruma kapsamında olduğu ve------ nolu faydalı model başvurusunun koruma kapsamına tecavüz oluşturduğu, rap.or edilmiş, bu rapor ile de önceki raporlar arasında çelişki ortaya çıktığından üç bilirkişinin bulunduğu ------ tarihli rapor alınmış, alınan bu raporda davacı adına tescilli faydalı model ile davalı tarafın iş yerinde kurulu ürün incelenip birlikte değerlendirildiğinde, ----- nolu faydalı model başvurusu 1 numaralı isteminde bahsedilen: (a) Kenarlarında birden fazla bıçak olan ------ tarihli bilirkişi raporunda verilen örneklerde görüldüğü üzere, dünyada ve ülkemizde birçok uygulamada kullanılmakta olduğu, (b) ---- nolu patent başvurusu 1 numaralı isteminde bahsedilen ------ tarihli bilirkişi raporunda verilen örneklerde görüldüğü üzere, dünyada ve ülkemizde birçok uygulamada kullanılmakta olduğu, (c) ----nolu patent başvurusu----olup, özelliği; ----- üzerinden hareket ve kuvvet kazanan ----- dünyada ve ülkemizde kullanılan yaygın bir uygulama olduğu, (d) Fayalı modelle ilgili ---------- veya teknik özelliklerin buluş konusuna katkı sağlamadığını tek başına gösteren döküman" olarak açıklandığı, tüm bu sebeplerle, davacı tarafa adına tescil başvurusu yapılan faydalı modelin yeni olmadığı, bu haliyle davalı tarafça kullanılan ürünün bu haliyle davacı tarafın faydalı modelden kaynaklı haklarını ihlal etmeyeceği kabul ediliş ve davanın bu talepler yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın patent hakkından kaynaklı talepleri de değerlendirilmiş,------- numaralı başvurunun 1 numaralı isteminde bahsedilen: (a) üst ağız (4), tüm silolarda kullanılmakta olup silo içerisine ürün konulmasını sağlamaktadır. bahsedilen unsur tekniğin bilinen durumuna dâhil olup yenilik içermediği, (b) -------- silindir bölüm ve geniş konik bölümden oluşması da bir tasarım seçeneği olup günümüzde dikey silolarda içerisine konulan ürünün hareketini kolaylaştırmak için tercih edildiği, (c) mevcut sistemde tüm silolarda yine bir kapak bulunmaktadır. kapağın şekli kullanıldığı yere göre seçilebilmektedir, dolayısı ile bahsedilen kapağın konik olmasının bir teknik etkisi bulunmadığı, (d) 1 numaralı isteminde bahsedilen taban (2) tüm silolarda bulunması gereken bir unsurdur. -----tarihli bilirkişi raporunda verilen örneklerde görüldüğü üzere, silolarda da taban yapısı mevcuttur ve kullanılması zorunlu olduğu, dolayısı ile bahsedilen unsur yeni olmadığı, (e) 1 numaralı isteminde bahsedilen helezyon konveyör (6) da yine silo sistemlerinde yaygın olarak kullanılan bir sistemdir ve yenilik içermediği, (f) 1 numaralı isteminde bahsedilen yan kısımlarında tartı ayakları (5-1) bulunan ayaklar (5) da silo sistemlerin kullanılan bir sistem olduğu, (g) konu patentle ilgili türk patent ve marka kurumunun araştırma rapor'unda y kategorisi "buluşun buluş basamağı içermediğini başka bir dökümanla bir araya getirildiğinde gösteren döküman" olarak açıklandığı dikkate alındığında davacı taraf adına tescil başvurusu yapılan patentin ihlalin varlığı iddia edilen hususularda yenilik unsuru taşımadığı, bu haliyle davacının patent hakkı tescil edilse dahi bir ihlalden söz edilemeyeceği kabul edilmiş ve patent hakkına tecavüz talepleri yönünden de davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafın haksız rekabet yönündeki iddiaları da değerlendirilmiş, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı tarafa ait ürünün harcıalem yöntemlerle imal edilmiş ürün olduğu, davacı tarafa ait ürün ile bir kısım benzerlikler içerse dahi bu benzerliklerin zorunluluktan kaynaklı benzerlik olduğu, davacı tarafın benzerlik konusu kısımlar yönünden kendi hususiyetini içeren bir yenilik getirmediği dikkate alındığında davalı tarafın davacının iş ürünlerini haksız olarak kullandığından bahsedilemeyeceği kabul edilmiş ve davanın tümden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 615,40 TL karar harcından başlangıçta yatırılan 853,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 238,48 TL harcın karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine,
2-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden paternt hakkına tecavüz davası üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden faydalı modelden kaynaklı tecavüz davası üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden haksız rekabet davası üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 25.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 25.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapıldığı anlaşılan 400,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı20/03/2025