T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/156 Esas
KARAR NO:2025/69
DAVA: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ: 18/07/2024
KARAR TARİHİ: 18/03/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili ------şirketi, tekstil sektöründe kullanılan ----- yazılımların eser sahibi olduğunu, ---- tescil edilmiş ---- taşıyan yazılımları başta ---- üzere bir dizi ülkede satmaya yetkili olduğunu, ----- yazılımları ------- satmaya tek yetkili olduğunu, Davalnın, müvekkile ait yazılımları herhangi bir yazılı izin almaksızın kullandığını, bu husus -----D.iş sayılı dosyası kapsamında düzenlenen ---- tarihli bilirkişi raporu uyarınca sabit olduğunu,-----tarihli bilirkişi raporunda; ------bilgisayarlarda kurulu ve çalışır vaziyette olduğu, ----kalıcı ticari sürüm olduğu, ----- yüklenip lisanslarının kırılarak çalışır hale getirildiği ve aktif şekilde kullanıldığı, Raporda, inceleme sırasında herhangi bir lisans belgesinin veya faturanın ibraz edilmediğinin de belirtilmiş olduğunu, Müvekkilinin mali haklarını elinde bulundurduğu -----yazılımların, davalı tarafından yazılı izin almaksızın kullanılması sebebiyle yazılımların toplam bedellerinin üç katı olan 181.440,- EURO’nun müvekkile ödenerek tecavüzün ref edilmesi gerektiğini, ayrıca -------markalarının müvekkili adına tescil edilmiş olduğunu, davalının bu yazılımları izinsiz kullanması müvekkilin marka haklarını da ihlal ettiğini, bu marka ihlalinin tespiti ile ref’ini talep ettiklerini, müvekkiline ait yazılımların satışları son sürüm üzerinden gerçekleştirildiğini, son sürüm, -------- yazılımının dava tarihindeki rayiç bedeli 15.960 EURO olduğunu, ------------ yazılımının dava tarihindeki rayiç bedeli ise 14.280 EURO olduğunu, Davalıya ait işyerinde ------- olmak üzere iki adet bilgisayarda 11.01.2024 tarihinde kurulmuş olan birer adet ------ yazılımı tespit edildiğini, buna göre davalıya ait bilgisayarlarda toplam, 4 adet olmak üzere 60.480,- EURO bedelinde yazılım tespit edildiğini, FSEK m. 68/1 hükmü uyarınca müvekkil lehine yazılımların rayiç bedelinin 3 katı olan 181.440,- EURO’ya hükmedilmesi gerektiğini, bu sebeplerle herhangi bir indirim yapılmaksızın 181.440,- Euro tutarında alacağın tecavüz tarihi olan 11.01.2024 gününden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz ile müvekkillere verilmesini talep ettiklerini, Davalın müvekkile ait markayı taşıyan yazılımı ticari amaçla elinde bulundurduğunu ve bu durumun tecavüz teşkil ettiğinin tespiti ile tecavüzün ref edilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle; Yargılama müddetince davalının müvekkile ait yazılımları lisanssız olarak kullanmasının önüne geçilmesi adına yazılımların yüklü olduğu bilgisayarlara ve tekstil makinelerine el konulmasını ve bunların yargılama mühletince muhafaza altına alınmasına, davalıya ait işyerinde müvekkile ait yazılımların dava süresince kullanılıp kullanılmadığının her 3 (üç) aylık zaman dilimi boyunca sayın mahkemece denetlenmesine, Müvekkilin sahip olduğu ---------isimli yazılımlardan doğan mali haklarına edilen tecavüz sebebiyle müvekkil lehine 181.440,- EURO’ya hükmedilerek tecavüzün ref edilmesine, . 181.440,- EURO’nun 11.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan alınarak müvekkillere verilmesine, müvekkile ait markalara edilen tecavüzün tespiti ile ref’ine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
DAVAYA CEVAP:Davalı taraf usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafın davacı tarafın hak sahibi olduğu ------ yazılımları lisans almaksızın kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise tazminat talep hakkının doğup doğmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.----- gelen cevabi yazı ile; davacılardan ------- tarihinde ana sözleşmesinin tescil edildiği, ---- kaydının yapıldığı;Çalişma konusu’nun; -------- kullanılan tüm hammadde ilk madde ve ara malların araç gereç ve makinalar ile bunların yedek parça ve aksamlarının üretimi ve ticareti. Amacı ile ilgili olarak ihracat ithalat dahili ------- taahhütlük mutemetlik mümessillik ve müşavirlik işleri. Şirketin faaliyet konularına giren işleri yapan özel ve tüzel kişilerle şirket teşkili mevcut ticari işletmelere iştirak etmek ve onların hisselerini ve tahvillerini ve diğer menkul kıymetlerini aracılık yapmamak kaydıyla almak vb olduğu görülmüştür.------- tarihli cevabi yazıda; Mahkeme tarafından istenen satış bedelleri konusunda derneğin çalışma ya da araştırma yapmadıkları ve bu nedenle bu konuda bilimsel ve gerçeği yansıtan cevaplar verilmeyeceğinin bildirildiği görülmüştür.Dosyaya---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- tescil numaralı markasının davacı adına tescili olduğu, --- tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.
Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;
1-Davaya konu ------ isimli bilgisayar programlarının FSEK 2 maddesi uyarınca ------ olup, İlim ve Edebiyat eserlerinden olduğu,
2-5846 sayılı FSEK 10 ve 49. Maddeleri uyarınca davacıların sözkonusu bilgisayar yazılımlarından doğan mali hakları kullanma haklarına sahip oldukları,
3-Davacının Şekil markasının ---- sınıfta yer alan -------- emtiasında tescil edilmiş olduğu,
4-Davalının kullanımlarının davacının tescilli markasından doğan haklara tecavüz eder mahiyette olmadığı,
5- Davalının kullanımlarının davacının FSEK kapsamında eser sahibi ve eserden doğan mali hakların da sahibi olan davacıların FSEK nun22. Maddesinde yer alan çoğaltma mali hakkının ihlal eder mahiyette olduğu,
6- Davacı tarafından sunulan fatura bedelleri ve yazılım+servis güncel bedelleri dikkate alındığında, ------ olmak üzere piyasa rayiç bedellerinde olduğu,
7- --------D.İş sayılı dosyasında hazırlanan bilirkişi raporunda 2 adet bilgisayarda tespit edilmiş olduğundan, ------ olduğu ve -----olduğu, yazılımların toplam değerinin ----- olduğu, bu bedellerinde kadri maruf olduğu, piyasa rayicinde olduğu, 8- FSEK 68.Madde kapsamında Mahkemenin rayiç bedelin 3 katı tutarında tazminata hükmetmesi halinde; 4 adet yazılımın Euro tutarı (50.400Euro x 3 kat ) : 151.200 Euro+KDV Tespit tarih Tespit tarihi 15.03.2024 tarihli Euro alış kurunun 34,9733 TL olduğu, Tespit tarihi 15.03.2024 tarihli TL tutarı (1.552.814,52TL x 3 kat) : 5.287.962,96+KDV hesaplandığı," yönünde görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
5846 Sayılı FSEK 2, 19, 21,22,52,68. maddeleri
GEREKÇE:Dava, davacıya ait ----- yazılımları lisans almaksızın kullanıp kullanmadığı" isimli yazılımın davalı tarafça izinsiz şekilde kullanılması nedeniyle FSEK 68.madde gereğince talep edilen tazminat davasıdır.Davacı taraf davalı tarafın lisans hakkı sahibi olduğu ------- isimli yazılım programının davalılarca izinsiz olarak indirilmek suretiyle FSEK 22. Maddeden kaynaklı çoğaltma hakkının ihlal edildiğini iddia ederek tazminat talebinde bulunmuştur. Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, ------ismi ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan davacılardan -----tarihinde ana sözleşmesinin tescil edildiği, Davaya konu ------- programlarının FSEK 2 maddesi uyarınca ------olup, İlim ve Edebiyat eserlerinden olduğu, 5846 sayılı FSEK 10 ve 49. Maddeleri uyarınca davacıların sözkonusu bilgisayar yazılımlarından doğan mali hakları kullanma haklarına sahip oldukları açıktır.Bu açıklamalardan sonra davalı tarafın davacının eser üzerindeki hakkının ihlal edildiği yönündeki iddiaları değerlendirilmiş, mahkememizdeki yargılama öncesinde -------D. İş sayılı dosyasında yapılan tespitte, davalıtarafa ait iş yerinde-------- ticari sürümlerinin yüklü olduğu, bu kullanımların lisanssız kullanımlar olduğu, bu haliyle davalı kullanımlarının davacının FSEK kapsamında eser sahibi ve eserden doğan mali hakların da sahibi olan davacıların FSEK nun22. Maddesinde yer alan çoğaltma mali hakkının ihlal eder mahiyette olduğu, böylece davalı şirketin, davacıya ait eserden kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan bilgisayarlarda bulunması, bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun işle ilgisi bulunmayan herhangi bir personelin münferit eylemi yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden FSEK'in 66. maddesi uyarınca davalı şirketin doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı, davacının, sorumluluğu bulunan davalı şirketten, malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği, dava tarihinde iki adet bilgisayar için toplam 50.400,00 EURO olduğu, yazılım bedelinin 3 katına kadar tazminat talep hakkının bulunduğu, ancak hükmedilecek tazminatın her zaman üç katı tazminat olmayacağı dikkate alınarak davalı tarafın iki bilgisayardaki iki programdan da elde edebileceği fayda ve iki adet programın satın alınması halinde ikincisinin daha düşük bedelle satın alınacağı dikkate alınarak ise 50.400,00 EURO tazminatın hakkaniyete uygun ir tazminat olacağı kabul edilmiş ve haksız fiilin tespiti tarihi olan 15.03.2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde ------- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalı ŞİRKETTEN alınarak, davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve reddedilen kısım yönünden takdiri indirim uygulandığında tüm yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-50.400,00 Euro telif tazminatının FSEK 68.maddesi uyarınca takdiren 1,5 katı kadar olan 75.600,00 Euro tazminatın haksız fiilin tespiti tarihi olan 15.03.2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde --------- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalı ŞİRKETTEN alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gereken 206.574,60 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 206.147,00 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 385.926,05 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 488,40 TL ilk dava masrafı, 957,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 12.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 13.445,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/03/2025