T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/227
KARAR NO : 2025/34
DAVA : Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/11/2023
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin eser sahibi olduğu bilgisayar programlarının 5846 sayılı FSEK ‘e aykırı olarak davalı tarafından izinsiz çoğaltıldığını, bulundurulduğunu ve kullanılması yoluyla telif hakkını ihlal etmesi neticesinde, eser sahibine yönelik tecavüzün kaldırılması, zarar ve ziyanın tespiti ve tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.999Auro’nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığını talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, belirsiz alacak davası olarak açılan davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, dava konusu programların davacı şirket tarafından satıldığı göz önüne alındığında, davacı taraf’ın alacak miktarını belirleyememesi düşünülemeyeceğini, söz konusu delil tespiti bilirkişi raporu tebligatı usulsüz olduğunu, Sayın -----. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi tarafından, müvekkil şirkete 02.02.2023 tarihli değişik iş kararı, 09.03.2023 tarihli tespit tutanağı ve 20.03.2023 tarihli bilirkişi raporu fiziken tebliğ olduğunu, bu nedenle, yukarıda açıklandığı üzere, müvekkil şirketin e-tebligat adresi mevcutken yapılan fiziki tebligat açıkça kanuna aykırı olması sebebiyle yok hükmünde olduğunu, tespit talep dilekçesi müvekkil şirkete tebliğ edilmediği için delil tespiti geçersiz olduğunu, şirket yetkilisi yokluğunda yapılan tespitte uyuşmazlığa konu programın fatura ve sözleşmelerinin yetkili olmaksızın ibrazı olanaksız olduğunu, müvekkil tarafından imzalanmayan tespit tutanağı geçerli olmadığını, acele delil tespiti yapılması için zorunluluk ortaya konmadığını, varlığı iddia edilen programın ticari işlerde kullanıldığına ilişkin hiçbir delil olmadığını, bilirkişi raporuna dava konusu programın tanıtım-şablon fotoğraflarının, sanki müvekkile ait çalışmalarmış gibi birden fazla konması dahi davanın herhangi bir somut delile dayanmadığının ispatının olduğunu, mezkûr raporda müvekkil tarafından tasarlanan tek bir projenin resmine dahi yer vermediğini, bilirkişi raporunda programının öğrenci sürümünün (sözde) tespitine yer verilmiş olsa da yükleme tarihinde şirkette çalışanlardan bazılarının öğrenci olduğunu, müvekkil şirket, yazılımı, ticari amaç da dahil olmak üzere hiçbir amaçla asla kullanmadığını, dava konusu programın kullanıldığını asla kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafın tazminat olarak fahiş bir değer talep ettiğini belirterek tüm dava, talep, itiraz ve şikâyet haklarımız saklı kalmak kaydıyla; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafın -----programlarının davalı tarafça lisans almaksızın ve hukuka aykırı bir şekilde bilgiyarlarına yüklenmek suretiyle davacı tarafın eser hakkından kaynaklı haklarının ihlap edilip edilmediği, tazminatın gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.
Mahkememizin ---- sayılı dosyasında yapılan inceleme sonucunda 09.03.2023 tarihinde ----adresinde bulunan “------adlı firmaya gidilerek yapılan incelemede; İnceleme için gidilen firmada toplam 8 adet bilgisayar incelenmiş, bu bilgisayarların 4’ünde tespite konu olan ---- yazılımlarının kurulu vaziyette olduğu, yapılan inceleme sonucunda---- adlı yazılımların kalıcı lisans ile kurulu olduğu, ----- adlı yazılımın “lisans anahtarı geçerli değil” uyarası verdiği için yazılımın açılmadığı, --- adlı yazılımın -----versiyonu olmasına rağmen, şirket adresi içinde kullanıldığı ve özel isimlerden oluşan ticari amaçlı çizim dosyalarının olduğu, ----- adlı bilgisayarda bulunan ----- adlı yazılımın “.-----” uzantılı dosyası virüs programı tarafından silinmiş olduğundan yazılımın açılmadığı, bilgisayarın sabit diskinde programın lisans anahtarını kırarak (crack kopya) kullanmaya yarayan "-----" isimli uygulama dosyasının programın kurulduğu dizin içerisinde ----- diğer crack uygulama dosyaları ile yüklü olduğu, geçmiş tarihlerde programın çalıştırılarak kullanıldığı tespit edilmiştir. İncelenen bilgisayarda “-----” adlı yazılıma ait çizim dosyalarının olduğu görülmüş, bunların
Bilgisayar AdıÇizim Dosyası Adedi
----- 9
----- 20
----- 23
--------- 20 adet olduğu tespit edilmiştir. İşyeri çalışanı, inceleme sırasında yazılıma ait lisans belgesi ya da fatura ibraz edilmediğine dair görüş bildirmişlerdir.
----- Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak -----Sayılı dosyasında Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/3 maddesindeki bilgilerin yer aldığı, yüklenen suçun oluşturan olayların mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklandığı, sanıkların aleyhine ve lehine olan hususların ileri sürüldüğü, işlenen suç dolayısıyla ilgili kanunda öngörülen ceza ve güvenlik tedbirlerinden hangilerine hükmedilmesinin istendiği anlaşıldığından; Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 175 maddesine göre iddianamenin kabulüne, davanın esas defterine kaydedilerek sanık hakkında kovuşturmaya başlanmasına karar verilmiştir.Davacı talepleri yönünden FSEK uzmanı, bilişim uzmanı ve mimardan oluşan heyet raporunda özetle; Raporda tespit edilen yazılımlara ilişkin veriler raporda tabloda verilmiştir. Tespit edilen yazılımlara ilişkin dosya kapsamında lisans faturası/belgesi vb. olmadığı, “-----” isimli yazılımın FSEK kapsamında bir ilim ve edebiyat eseri olarak değerlendirilebileceği, Dosya içeriğinde bulunan Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından düzenlenmiş olan 07.06.2015 tarihli Kayıt Sertifikası kapsamında Davacı’nın “------” markası üzerinde hak sahibi olduğu ve hak sahibi olduğu hizmetler arasında bilgisayar yazılımlarının bulunduğu, ----- web sitesi incelendiğinde “-----” yazılımlarının kullanımı konusunda müşterilerle sözleşme yapan işletmenin Davacı .... olduğu, Aynı web sitesinde yer alan Son Kullanıcı Lisans Sözleşmesi’nin 5.5. maddesinde----- tarafından verilen lisansın münhasır lisans olduğunun belirtildiği, Davacı’nın davaya konu yazılım üzerinde hak sahibi olduğu ve buna göre de FSEK’e göre eser olarak kabul edilecek bu yazılımın ihlallere karşı korunması ile ilgili olarak FSEK’ten doğan yasal başvuru haklarını kullanma hakkına sahip olduğu, Davacı’dan izin alınmadan yapılan lisanssız kullanımların Davacı’nın FSEK md. 22 kapsamındaki çoğaltma haklarına tecavüz olarak değerlendirilebileceği, Tespit edilen 4 adet yazılım için yazılımların kurulum tarihlerine göre hesaplanan rayiç bedelin toplam 11.546Euro+KDV olduğu, Teknik bakımdan delil tespitinde ----- adlı bilgisayar programlarının mali hak sahibi olduğu, davalı tarafın iş yerinde yapılan tespitte, 4 adet bilgisayarda davacıya ait ---- adlı programın-----sürümlerinin kurulu, yüklenmiş ve çalışır vaziyette olduğunun belirlendiği, bilgisayar programlarının davalı tarafından izinsiz ve lisanssız kullanılmış olduğu tespit edilmiş olup, Görüş ve kanaatine varılmıştır. Tespit edilen yazılımlara ilişkin dosya kapsamında lisans faturası/belgesi vb. olmadığı, “-----” isimli yazılımın FSEK kapsamında bir ilim ve edebiyat eseri olarak değerlendirilebileceği, Dosya içeriğinde bulunan Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından düzenlenmiş olan 07.06.2015 tarihli Kayıt Sertifikası kapsamında Davacı’nın “----” markası üzerinde hak sahibi olduğu ve hak sahibi olduğu hizmetler arasında bilgisayar yazılımlarının bulunduğu, ----- web sitesi incelendiğinde “------” yazılımlarının kullanımı konusunda müşterilerle sözleşme yapan işletmenin Davacı .... olduğu, Aynı web sitesinde yer alan Son Kullanıcı Lisans Sözleşmesi’nin 5.5. maddesinde ----- tarafından verilen lisansın münhasır lisans olduğunun belirtildiği, Davacı’nın davaya konu yazılım üzerinde hak sahibi olduğu ve buna göre de FSEK’e göre eser olarak kabul edilecek bu yazılımın ihlallere karşı korunması ile ilgili olarak FSEK’ten doğan yasal başvuru haklarını kullanma hakkına sahip olduğu, Davacı’dan izin alınmadan yapılan lisanssız kullanımların Davacı’nın FSEK md. 22 kapsamındaki çoğaltma haklarına tecavüz olarak değerlendirilebileceği, Tespit edilen 4 adet yazılım için yazılımların kurulum tarihlerine göre hesaplanan rayiç bedelin toplam 11.546Euro+KDV olduğu, Teknik bakımdan delil tespitinde ------ adlı bilgisayar programlarının mali hak sahibi olduğu, davalı tarafın iş yerinde yapılan tespitte, 4 adet bilgisayarda davacıya ait ----- adlı programın -----sürümlerinin kurulu, yüklenmiş ve çalışır vaziyette olduğunun belirlendiği, bilgisayar programlarının davalı tarafından izinsiz ve lisanssız kullanılmış olduğu tespit edildiğine dair görüş bildirmişlerdir.
Davacı vekili ıslah 25/11/2025 tarihli dilekçesinde özetle; talebe konu yazılım haricinde haklarını saklı tuttuğumuz yazılımlardan, Bilirkişi Heyet Raporunda ayrıca işbu davaya konu edilmesi gerektiği tanzim olunan, 1 adet----1 adet ----, 1 adet -----yazılımlarının işbu davaya dahil edilmesi yönündeki ıslahın kabulüne karar verilmesini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; 20.000-Avro'nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, davalılardan müşterek müteselsilen tahsilinin kabulüne karar verilmesini, ödenecek tutarın son yüklenme(ihlal) tarihi olan 27.10.2022'den itibaren işleyecek Devlet bankalarının Avro için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı ile birlikte davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davalılara müşterek müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
5846 Sayılı FSEK 2, 19, 21,22,52,68. maddeleri
GEREKÇE:
Dava, davacıya ait yazılımların davalı tarafça izinsiz şekilde kullanılması nedeniyle FSEK 68.madde gereğince tazminat davasıdır.Davacı taraf davalı tarafın lisans hakkı sahibi olduğu 1 adet -----, 2adet ----, 1 adet -----, yazılım programının davalılarca izinsiz olarak indirilmek suretiyle FSEK 22. Maddeden kaynaklı çoğaltma hakkının ihlal edildiğini iddia ederek tazminat talebinde bulunmuş, 25.11.2024 tarihli ıslah talebi ile 1 adet ----, 1 adet ----, 1 adet----- isimli programlardan kaynaklı tazminat talebi yönünden ıslah talebinde bulunmuştur.
Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, ----- ismi ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu sabittir. Bu tespit karşısında ihlalin varlığı halinde davacı tarafın talep hakkı bulunduğu da açıktır.
Mahkemeizce ----- D.İş sayılı dosyada yapılan tespit ile belirlendiği ve yargılama sırasında alınan 10.09.2024 tarihli raporda belirlendiği üzere ----- isimli lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan-----“ isimli dizüstü bilgisayarda 23.03.2022 tarihinde kurulumunun yapıldığı, ----- isimli lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan“------“ isimli dizüstü bilgisayarda 29.03.2022 tarihinde kurulumunun yapıldığı, -----isimli lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan----- isimli dizüstü bilgisayarda 17.05.2022 tarihinde kurulumunun yapıldığı-----isimli lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan“----“ isimli dizüstü bilgisayarda 27.10.2022 tarihinde kurulumunun yapıldığı hususunun belirlendiği, böylece davalı taraflarca davacı tarafın ait eserden kaynaklanan hakkını ihlal ettiğinin sabit olduğu, davacının, sorumluluğu bulunan davalı şirketten iş yeri sahibi olması ve diğer davalı ...'den temsil ve ilzama yetkili kişi olması dolayısıyla talepte bulunabileceği, davalılardan malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katına kadar telif tazminatı isteyebileceği, ----- isimli yazılımın tespit tarihindeki iskontolu değerinin bir adet bilgisayar için toplam 2.549,00 EURO+KDV, ----- isimli yazılımın tespit tarihindeki iskontolu değerinin bir adet bilgisayar için toplam 2.999,00 EURO+KDV, ----- isimli yazılımın tespit tarihindeki iskontolu değerinin bir adet bilgisayar için toplam 2.999,00 EURO+KDV, ---- isimli yazılımın tespit tarihindeki iskontolu değerinin bir adet bilgisayar için toplam 2.999,00 EURO+KDV olduğu, kanunun düzenlemesinde davacı tarafın 68. Madde kapsamında 3 katına kadar tazminat talep hakkı bulunduğu, ancak programın davalı tarafça eski versiyonu kullandığı ve 1,5 katı tazminat tutarının takdiren tarafların hak ve menfaatleri ile ve kanunun takdire yönelik düzenleme metni dikkate alınarak 20.436,42 Euro tazminatın yerinde olduğu kanaatine varılmış, taleple bağlı kalınarak 20.000,00-Euro tazminatın haksız fiil tarihi olan 27.10.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde T.C. ---- Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalı ŞİRKETTEN alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, reddine karar verilen bakiye kısmın hakkaniyet gereği reddine karar verildiği kabul edilerek davalı yararına bu miktar yönünden yargılama giderine hükmedilmemiş, hükümdeki şirketten ibarei sehven yazıldığından bu ibare gerekçeli karardaki hüküm fıkrasından çıkarılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KABULÜ İLE;
1-20.000,00 Euro tazminatın 27.10.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde T.C. ----- Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 761.800,00 TL harçtan başlangıçta yatırılan peşin harç ve ıslah harcı olmak üzere toplam 12.095,90 TL harcın mahsubu 749.704,10 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan toplam, 12.095,90 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 118.270,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 308,25 TL ilk dava masrafı, 338,00 TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 12.000,00 TL bilirkişi ücreti ve Mahkememizin ----- sayılı dosyasında yapılan 2.150,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 14.796,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,Dair; davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.