T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/103 Esas
KARAR NO:2025/46
DAVA:İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/01/2023
KARAR TARİHİ:27/02/2025
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı ile davalı şirket arasında ----tarihinde ------- imzalandığını, işbu sözleşme ile müvekkili olan davacı şirket müdürü ve aynı zamanda yazar ------ tarafından basılıp yayınlanması ve sözleşme şartları dahilinde dağıtımı için anlaşma sağlandığını, sözleşmenin ------ isimli kitabın ilk baskısına ilişkin olup ilk basımın 2.100 Adet olacağının taraflarca kararlaştırıldığını, tarafların 2. Baskının yapılması için mutabakat hazırladıklarını ve 2.baskının 5.000-adet olacağını, kitabın hazırlanması için yazarın yayınevine 48.144,00 TL ödeme yapacağı, basılan kitaplardan 2.000 tanesinin de yazara ücretsiz verileceğinin düzenlendiğini, Sözleşmede yazarın yayınevine ödemesini yapmış olduğu ; yayınevinin ise 20.000 TL kitap ücretini 30.09.2022 tarihine kadar yazara ödemeyi taahhüt ettiğinin imza altına alındığını, müvekkili olan davacıya yapılacak 20.000 TL kitap telif bedeli ödemesine ilişkin olarak ise davalıya -------- numaralı fatura kesilerek sistem üzerinden gönderildiğini, anılı mutabakattan sonra da taraflar arasındaki ilişkinin devam ettiğini, ilerleyen dönemlerde yayınevinin sözleşme koşullarına aykırı hareket etmesi, sözleşmeden doğan yükümlülüklerin geç yerine getirilmesi veya hiç yerine getirilmemesi, iletişim kanallarının engellenmesi sebebi ile müvekkil yayınevi ile olan sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini, davalı ile müvekkili olan davacı arasında düzenlenen sözleşme ve buna uygun olarak düzenlenen mutabakata aykırı hareket edilerek müvekkili olan davacıya ödeneceği taahhüt edilen telif bedeli tutarının tanınan sürelerde ödenmediğini, Ayrıca bu telif bedeline konu müvekkil tarafından kesilen --------- numaralı e-arşiv faturanın usulüne uygun olarak davalıya tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapılmadığı gibi yasal süresi içerisinde portal üzerinden faturaya herhangi bir itirazda bulunulmadığını, iptal edilmediğini, ödeme yapılmaması üzerine sözleşmeden kaynaklı fatura alacağı , iş bu davaya konu ------ üzerinden icra takibine konulduğunu, Davalı yayınevine gönderilen ödeme emri ------ Tarihinde tebliğ edildiğini, itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, --------dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalı tarafından %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Müvekkil -----müdürü ve yazarı --- arasında davacı tarafça kaleme alınan --------eserin basımı, dağıtımı, satışı amacıyla çeşitli sözleşmeler, mutabakatlar ve mali hakların kullanılmasına ilişkin izin belgeleri imzalandığını, ------ tarihinde imzalanan ilk sözleşme ile; eserin 2100 adet basılacağı, KDV dahil baskı masrafının (18.880 TL) davacı yazar tarafından karşılanacağı, 100 adetin davacı yazara ücretsiz teslim edileceğini, 1000 adetin çeşitli sitelerde -------satışa sunulacağı bu sitelerde satılan her adet eser için yazara 63 TL ücret ödeneceğini, diğer 1000 adet eserin ise kitap dağıtım firmalarında satışa sunulacağı ve gelirin tamamen yayın evine ait olacağı kararlaştırıldığını, ------adet bandrol alım izin belgesi imzalandığını, gelinen aşamada iş bu sözleşme ile belirlenen hükümler tek tek yerine getirilmiş ve ---- tarihli sözleşmeye istinaden mutabakat metni düzenlendiğini, düzenlenen mutabakat ile taraflar arasında muaccel veya müeccel herhangi bir alacak verecek ilişkisinin kalmadığının tespit ve tescil edildiğini, yine ---- tarihli sözleşmeye istinaden ----- çoğaltılması konusunda tarafların mutabık kaldığını, ------- adet bandrol alım izin belgesi imzalandığını, Mutabakat metni ile; ikinci baskının 5.000 adet olacağı, kitabın hazırlanması için yazarın yayınevine 48.144,00 TL ödeme yaptığı, basılan kitaplardan 2.000 tanesinin de yazara ücretsiz verileceği, 2.000 kitaptan 500 tanesinin yazara teslim edildiği, 500 tanesinin yazara verilmek üzere satış dağıtımdan kaldırılıp ayrıldığı, 500 kitabı yazarın yayınevine hibe ettiği, kalan 500 kitabın ise 20.000 TL karşılığı yayın evine satıldığı, yayınevinin 20.000 TL kitap ücretini 30.09.2022 tarihine kadar yazara ödemeyi taahhüt ettiği imza altına alındığını, 29.06.2022 tarihinde imzalanan yeni bir sözleşme ile; 3. baskıdan başlanılarak 14. baskıya kadar her baskıda 1000 adet olacak şekilde 12.000 baskı yapılacağı, basılan her 1000 adet kitabın satılmasından sonra telif ücreti olarak yazara net 20.000 TL ödeneceği, ilk 2.000 baskının yani 3. ve 4. baskının sadece tilkikitap.com adresi ve yazarın eğitim programları üzerinden satılacağı, 3. ve 4. baskılar için (ilk 2000) eserin etiket fiyatının 299 TL olacağı, diğer baskıların 176 TL olacağı kararlaştırıldığını, sözleşme şartları müvekkili tarafından eksiksiz yerine getirildiğini, ancak davacı tarafın mesai mefhumu gözetmeksizin çalışan müvekkili ve çalışanlarını sürekli yersiz gerekçelerle tatil ve gece geç vakitlerde arayarak rahatsız ettiğini, bununla da yetinmeyip sosyal platformlarda müvekkili ve çalışanlarını karalamış, sahte bandrol ve imza kullanıldığını, -------- basıldığını, güvenilmemesi gerektiğini, dolandırıcı olduklarını iddia ettiğini, sosyal platformlarda sürekli hakaret edip iftira atan, ----- şikayet eden, kitap basım yayın evlerine ve okuyuculara aleyhte karalamalar yapan davacı tarafın mesnetsiz ithamlarla ticari itibarı zedeleyerek satışa da engel olduğunu, bütün bu haksız hukuksuz ithamlar yetmezmiş gibi bir de müvekkiline mail yolu ile usule aykırı ihtar çektiği, haksız taleplerde bulunmuş ve sözleşmeyi feshettiğini, müvekkil tarafından fesih bildirimine, feshin iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, taleplerin haksız ve hukuksuz olduğu ve gerekli edim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gerektiği ifade edilerek cevap verildiğini, haksız, hukuksuz ve mesnetsiz başlatılan icra takibinin iptaline ve müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, Davanın reddine, Müvekkilin ------- Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline, davacının icra takibinde kötü niyetli olması nedeni ile %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında düzenlendiği iddia edilen 01/01/2022 tarihli kitap basım, yayın ve dağıtım sözleşmesi dolayısıyla oluştuğu iddia edilen alacak dolasıyla ikame edilen takibe itirazın iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davacının------ numarasıyla kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin ----- olduğu anlaşılmıştır. Davalının ---- numarasıyla kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin 15/02/2022 olduğu anlaşılmıştır. ------- sayılı takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine icra takibine giriştiği, davalı borçlunun borcunun bulunmadığından dolayı itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, açılan davanın süresinde olduğu tespit edilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sırasında, taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet kök rapor içeriğine göre; Davacının telif alacağının bulunup bulunmadığı, takibe konu faturanın davalının ticari defter kayıtlarında bulunup bulunmadığı, davaya konu kitabın satış adet ve miktarlarının tespiti ve uyuşmazlığın değerlendirilmesi için taraf ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinin gerektiği, Ek raporda ise;Kitabın yayınlanması için yazarın yayınevine ödemesi gereken 48.144,00 TL.bedelin 30.06.2022 tarihinde kitapevine ödendiği ve aynı tarihte muhasebe kayıtlarına yansıtıldığı,Davalı beyanında Yazara teslim edilen kitap adedi 1.160 adet olarak gözüktüğü,Kitabın 2.baskısı için 18.05.2022 tarihli sözleşmeye ilişkin düzenlenen mutabakat metninde (mutabakat metninin hangi tarihte imzalandığı tespit edilememiştir.) 500 adet kitabın yazara verildiği belirtilmekte, ancak 500 adet kitabın yazara verildiğine dair herhangi bir tutanağın belgeler içerisinde yer almadığı, Davalı defterleri üzerinde yapılan incelemede 18.05.2022 tarihli mutabakatta belirtilen “Yazar 500 adet kitabı 20.000,00 TL.bedel karşılığında yayınevine satıldığı,yayınevinin kitap ücretini 30.09.2022 tarihine kadar yazara ödemeyi taahhüt ettiği”ancak defter incelemesinde bu tutarla ilgili defterlerde herhangi bir ödeme kaydına rastlanmadığı,Davalı yetkilisine ödenmeme gerekçesi sorulduğunda “ aramızda oluşan anlaşmazlıktan dolayı kitap satışlarının yapılamadığı, hala depoda satılmamış kitapların olduğu,kitap satışı yapılamaması nedeni ile ödeme yapılmadığı”şeklinde sözlü cevap verdiği,18.05.2022 tarihli sözleşmeye göre ------- seri aralığında 2. baskısı için 5.000 adet bandrol alındığı,aynı mutabakat yazısında 500 adet kitabın yazara teslim edildiği belirtilmiştir. Mutabakat yazısında yer alan ifadeye göre bandroller alınmadan ve kitap basımı yapılmadan 500 adet kitabın yazara teslim edildiği şeklinde bir ifadenin ortaya çıktığı,1160 Adet kitabın teslim edilmiş olması halinde ------Yazarın yayınevine 28.160,00 TL.ödeme yapması,buna karşılık yayın evininde kendisine 20.000,00 TL.karşılığı hibe edilen 500 adet kitap için yazara 30.09.2022 tarihine kadar 20.000,00 TL.,ödeme yapması gerekmektedir. Alacak ve borcun mahsup edilmesi sonucu: (28.160,00 TL.-20.000,00 TL.)= 8.160,00 TL.yazarın yayınevine ödemesi gerektiği,
660 Adet kitabın teslim edilmiş olması halinde (2.Yönetem hesaplama): Yazara 18.05.2022 tarihli mutabakat ile 500 adet ve satıştan çekilen 500 adet olmak üzere toplam teslim edilmesi gereken kitap miktarı 1.000 adet olmaktadır. 660 adet kitabın yazara verildiği,(1.000 adet-660 adet) = 340 adet kitabın yazara teslim edilmediği ,teslim edilmeyen 340 adet kitaptan 160 tanesinin kitabevi deposunda olduğu,180 adedinin satıldığı (180x176 )=31.680,00 TL. yazara ödenmesi gerektiği,
2.baskı için Yazara yapılması gereken toplam ödeme tutarı (31.680,00 TL.+ 20.000,00 TL.) =51.680,00 TL .olarak hesaplandığı, Mutabakat metninde yer alan 500 adet kitabın yazara teslim edildiğine dair tutanağa rastlanmadığı,eğer tutanak ibraz edilir ise 1.Yöntem hesaplamanın esas alınması gerektiği,500 adet için tutanak sunulmaz ise 2.Yöntem hesaplamanın esas alınması gerektiği," yönünde görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:İİK'nın 67. Maddesine göre Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
GEREKÇE:İİK'nın 67. Maddesine göre Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
GEREKÇE:Dava, kitap basım-yayın sözleşmesinden kaynaklı alacak dolayısıyla ikame edilen takibe vaki itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf, davalı ile -------- isimli eserin basım, yayın,dağıtım ve ödemesi konusunda 01.01.2022 tarihli sözleşme imzaladıklarını, davalı tarafın bu sözleşme gereği birinci ve ikinci baskıda toplam 7100 adet kitabın basılacağı ve telif ücreti olarak da davacı yazara bu baskısı yapılan kitapların 2000 adedinin verileceğinin kararlaştırıldığını, davalı tarafın sözleşmede bedel olarak verilecek 2000 adet kitabın davacı tarafa teslim etmediğini, ayrıca yapılan protokol gereği 20.000,00-TL nakit ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, davalı tarafın protokol gereği ödemesi gereken 20.000,00-TL'yi ödemediğinden bahisle davalı aleyhine aleyhine------- Sayılı dosyası ile takip ikame ettiğini, bu takibe süresi içinde davalı tarafın haksız itirazı sonrası takibin durduğunu ve bu sebeple itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini ve haksız itiraz dolayısıyla icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ------- dosyası celp edilip incelendiğinde, davacı tarafça davalı aleyhine faturadan kaynaklı 17.08.2022 tarihli fatura dolayısıyla takip ikame ettiği, davalının 30.10.2022 tarihinde itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiği sabittir. Davacı taraf bu karar sonrasında 10.05.2023 tarihinde süresi içinde itirazın iptali davasını ikame etmiştir. Bu tespitten sonra dava konusu uyuşmazlık dikkate alındığında taraflar arasında hukuki ilişkinin varlığı ve alacağın varlığını ispat yükü HMK'nın 190. Maddesi ve 4721 sayılı TMK'nın 6. Maddesi gereği davacı üzerinde, borcun varlığının sabit olması halinde borcun sona erdiğini ispat yükü davalı borçlu üzerindedir. Bu açıklamadan sonra dava konusu uyuşmazlık incelendiğinde, dosya içinde mübrez 01.01.2022 tarihli sözleşme ve mutabakat başlıklı belge incelendiğinde, davacı ve davalının davacı tarafın eser sahibi olduğu ------ isimli eserin basım, yayın, dağıtım ve ödemesi konusunda anlaştıkları, bu sözleşme gereği davalı tarafın davacı tarafa telif bedeli olarak davacı tarafın yayın evi davalı tarafa KDV dahil 48.144,00_TL ödeme yapacağı, davalı tarafın da toplam 2.000 kitabın yazar davacıya verileceği, mutabakat metnine göre davalı tarafın 500 adet kitabı davacı tarafa teslim ettiği, kalan 1500 kitaptan 500 adedini davacı tarafın davalı yayın evine hibe ettiği, kalan 500 adedinin yayın evine satıldığı, bu satış bedeli olan ------tarihine kadar davacı tarafa ödeneceği, kalan 500 kitabın da yayın evi davalı tarafından satıştan çekildiği ve yazar davacıya verileceğinin kararlaştırıldığı sabittir. Bu tespit karşısında aradaki hukuki ilişkinin varlığı ve bu ilişki dolayısıyla satış bedeli olan 20.000,00-TL'nin 30.09.2022 tarihine kadar davacı tarafa ödeneceği, kalan 500 kitabın da yazar davacıya verileceği hususunun davacı tarafça ispat edildiği ve bu konuda tarafların anlaştığı sabit olmuştur. Yine davacı taraf dava dilekçesinde de belirttiği üzere bu teslim edilecek kitaplardan 240 adet kitabın davalı tarafça davacı tarafa teslim edildiğini beyan ettiğinden, takip tarihi itibariyle 20.000,00-TL'nin ödendiğinin ve 260 adet kitabın davacı tarafa teslim edildiğini ispat yükü davalı yayıncıdadır. Davalı yayıncı taraf bu ödemenin yapıldığını ve kitapların teslim edildiğini ispata yarar delil sunmamıştır. Bu tespit karşısında davacı tarafın davalı taraftan 260 adet kitap ve 20.000,00-TL tutarında ödemeyi talep hakkı bulunduğu kabul edilmiş, yine mutabakat metninde ödeme tarihi olarak 30.09.2022 tarihi kararlaştırıldığı dikkate alındığında borcun belirli vadeye bağlandığı, bu tarihte ödenmemesi halinde davacı tarafın talep ve dava hakkı bulunduğu kabul edilmiştir. Davalı tarafça 20.000,00-TL bedelin yayında 260 adet kitabında ödeme olarak verileceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafın talep ettiği bedelin taraflar arasında kararlaştırılan ve davalı tarafça 30.09.2022 tarihinde ödenmesi gereken 20.000,00-TL bedel olduğu, davacı davalı tarafın bu ödemeyi yaptığına dair bir delil sunmadığı, davalı tarafın kayıtları üzerinde yapılan incelemede tutanak ile tespit edilen 660 adet kitabın teslimi dışında davalı tarafça davacı tarafa kararlaştırılan 20.000,00-TL'nin ödendiğine dair bir delilin mevcut olmadığı, bu haliyle davacı tarafın alacağının sabit olduğu kabul edilmiş, ve takibin 20.000,00-TL asıl alacak ve 30.09.2022 tarihinden takip tarihi olan 26.10.2022 tarihine kadar Mahkememizce hesaplanan 130,00-TL takip öncesi işlemiş faiz yönünden itirazın iptaline karar vermek gerekmiş, bakiye takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı kabul edilerek bu bedel yönünden itirazın iptali talebinin reddine karar verilmiştir. Takibe konu bedelin taraflarca belirlenmiş likit para alacağı olduğu nazara alındığında davacı tarafın haksız itiraz dolayısıyla davalı taraftan icra inkar tazminatı talep hakkı bulunduğu kabul dilmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1--------- esas sayılı dosyasına vaki itirazın KISMEN iptali ile takibin 20.000,00-TL asıl alacak, 130,00-TL takip öncesi işlemiş yasal faiz olmak üzere toplam 20.130,00-TL üzerinden devamına, asıl alacak miktarına takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
Fazlaya ilişkin takip öncesi işlemiş faiz talebi yönünden davanın REDDİNE,
2-Asıl alacağın %20 oranında 4.000,00-TL icra inkar tazminatının davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Alınması gerekli 1.375,08 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 245,67 TL harcın mahsubu ile 1.129,41 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 245,67 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 20.130,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 210,27- TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
7- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 205,50 TL ilk dava masrafı, 155,75 TL tebligat ve müzekkere gideri, 16.000,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 16.361,25 yargılama giderinden kabul ve red oranına göre(%99 kabul) 16.192,11 davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 27/02/2025