T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/255 Esas
KARAR NO:2024/259
DAVA : Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/11/2022
KARAR TARİHİ: 22/10/2024
BİRLEŞEN DOSYA --- HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/280 Esas
KARAR NO:2023/137
DAVA: Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 19/12/2022
KARAR TARİHİ: 13/07/2023
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ------üretimi ve satışı yapmakta olup, özgün ve yenilikçi anlayışı ile bu alanda uzun zamandan bu yana piyasadaki varlığını ve ilerleyişini devam ettirmektedir. Müvekkilin faaliyet gösterdiği alanda birçok özgün tasarımı olup, -------numarasıyla tescil edilen tasarımlar da bunlardan biri olduğunu, ------- ürün tasarımları daha önce piyasaya sunulmamış, ayırt edici ve yenilik vasfına haizdir. Söz konusu ürünler tescil edildiği tarihten itibaren beş yıl süre ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu koruması altına alındığını,-----numarasıyla tescil edilen müvekkile ait aşağıda görseline yer verilen tasarımların birebir aynısı ---- ürün başlıklarıyla aynı alanda faaliyet gösteren davalılar ------ şirketler tarafından müvekkillerin izni alınmaksızın üretilip ------- satışa sunulmakta olduğunu, Davalıların önünde onca seçenek özgürlüğü mevcutken müvekkilimize ait daha önce kamuya sunulan ve tescilli olan tasarımın ayırt edilemeyecek derecede benzerini seçmesi kötü niyetin bir tezahürü olup, bu davranış TTK m.18/f.2’de yer alan “basiretli tacir gibi hareket etme” yükümlülüğüne ve ayrıca MK m.2’de yer alan “dürüstlük kuralı”na da aykırılık teşkil ettiğini, Davalıların tecavüz teşkil eden fiilleri üzerine tarafımızca keşide edilen ---- yevmiye numaralı ihtarname ile davalılar ihtar edildiğini, davalılardan ------ söz konusu ürünlerin piyasada satışa sunulduğunu iddia ederken kötü niyetli bir şekilde müvekkilimizin tasarım tescil belgesi aldığı tasarımlarla alakalı ---- nolu tasarım tescili talebinde bulunduğunu, ------ D.İş sayılı dosyasından yapılan delil tespiti sonrası davalı şirketlerin müvekkiller adına tescilli tasarımın birebir aynısını ürettikleri ve satışını yaptıkları şüpheye yer vermeyecek şekilde ortada olduğunu, Davalı ------ tarihli bilirkişi raporuna karşı itirazlarında söz konusu -------- ürününün ayırt edici özelliğinin bulunmadığını ve alelade bir ---------olduğunu iddia etmiş ve ------ şeklinde garip ve fikri mülkiyet hukukunda uzak bir beyanda bulunduğunu, davalarının kabulü ile -------- numarasıyla tescil edilen müvekkile ait tasarım hakkına tecavüze ilişkin tecavüz fiillerinin önlenmesi ve durdurulması ile ürünlere el konmasına, taklit ürünlerin imhasına veya yediemine teslim edilmesine, el konulan ürün ve araçlar üzerinde müvekkile mülkiyet hakkı tanınmasına,------- adlı internet sitesinde satışa sunulan dava konusu ürünlere ilişkin erişimin engellenmesine, tecavüz eden davalılar aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanarak gazetede ilanına, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere tecavüz nedeniyle müvekkilin uğradığı zarardan ve yoksun kaldığı kârdan dolayı fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın (tespit dosyasında yapılan masrafların da maddi tazminat kalemi olarak baz alınması ve tazminata eklenmesi) ve uğradığı manevi zarardan dolayı 100.000 TL manevi tazminatın tecavüz fiilinin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı karşı davacı --------cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirket uzun yıllardır mobilya ürünleri ürütmek ve pazarlamak işiyle iştigal etmektedir. Bu satışın büyük bir bölümünü online pazarlarda yapmaktadır. Piyasada tanınmış ve güvenilirlik kazanmış bir şirket olduğunu, davacı tarafça ---- numarasıyla -------başvuru yapmış ve tasarım belgesi alındığını, müvekkili ------ pazarda bu ürünleri satışa sunmuş ve halen sunmaktadır. Bu ürün yemek maslarında kullanılan ve herkes tarafından üretilen bir ürün olduğunu,------yılından bu yana müvekkil şirket tarafından piyasada satıştadır. Davacı tarafın ----- sahip olduğunuzu iddia ettiği ürünü müvekkil dışında yüzlerce üretici üretmekte ve satışa sunmaktadır. ------ tarihinde ilan ettirdiğini beyan ettiği ürün müvekkil şirket tarafından 3 yıldır piyasada satılmakta olduğunu, davacı taraf tescil başvurusunu----- olarak yapmış olup müvekkilin---- ürününü satışa sunduğunda ise -------başvurusunu ----- -------olarak ek belge ve resim ile değiştirdiğini, ----------- davalının ilk başvuru tarihi ile yaptığı başvurusunun ve sonrasında yaptığı eklemelerin bulunup bulunmadığı ve tüm başvuru evraklarının celbi ile bu durum ortaya çıkacağını, davalının tasarım belgesine sahip olduğunu iddia ettiği ürün -------olup hiç bir ayrıt edici özelliği bulunmayan bir ----------olduğunu belirtmiş ve açılan davanın reddine haksız ve kötüniyetli tedbir talebine istinaden verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yargılama gideri ve vekalet ücretine mahküm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ---------- sınırları içerisinde yüzlerce tedarikçi ile çalışmak suretiyle bu tedarikçiler tarafından üretilen mobilya vb. gibi ürünlerin satışı faaliyetlerini yürütmekte olduğunu, bu kapsamda Müvekkil Şirket, dava konusu ------- ekte Sayın Mahkmenize sunmuş olduğumuz tedarik sözleşmesinden anlaşılacağı üzere tedarikçiden satın almıştır. Dolayısıyla ihlalin söz konusu olduğu biran için düşünülecekse bile davacının maddi ve manevi tazminat talepleri yalnızca ------- yöneltilmesi gerektiğini, davacı tarafından Müvekkil Şirket’ten maddi ve manevi tazminat talep edilebilmesi için -------ilişkin eser haklarının ihlal edilmesi hususunun Müvekkil Şirket’in kusurundan kaynaklanması gerekmektedir. Oysaki Müvekkil Şirket bu ürünleri tedarikçi -------- satın aldığını, hayatın olağan akışı göz önünde bulundurulduğunda Müvekkil Şirket’in satışını gerçekleştirdiği binlerce ürünün tasarım hakkının kime ait olduğunu bilmesi beklenemeyeceği gibi, Müvekkil Şirket tedarikçilerinin yazılı taahhütlerine inanarak hareket ettiğini, ------ söz konusu sözleşmenin------ maddesinde anıldığı üzere müvekkili Şirket’e tedarik ettiği ve bu amaçla ürettiği ürünün orijinal tasarım olduğunu ve başka bir firmaya ait tasarım ürünü kopyalamadığını aksi takdirde tüm tazminat taleplerini ödeyeceğini beyan ve taahhüt etmekte olduğunu, davacının, kendi tasarımı olduğunu iddia ettiği Ürünler iddialarının aksine “yenilik” kriterini sağlamamakta ve bu hal tasarım tescilinin hükümsüzlüğünü gerektirmekte olup iddiaları iyi niyetli değildir. Tüm bu sebeplerle tasarımın hükümsüzlüğü, haksız rekabetin men’i, doğabilecek manevi zararlar başta olmak üzere diğer tüm talep ve dava haklarını Müvekkil Şirket'in saklı tuttuğunu, söz konusu tasarımlar arasında belirgin farklar olduğu bariz olup davacının, tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması gerektiği ancak söz konusu tasarımlar arasında böyle bir fark olmadığı, Müvekkili---------tarafından basiretli bir tacir gibi davranılmadığı, kötü niyetli olunduğu, kendisinin tasarım hakkına tecavüz edildiği vb. iddialarının ne denli hasız ve mesnetsiz olduğu ve haksız menfaat elde edebilmek niyeti ile ortaya atılmış iddialar olduğunu, davacının manevi tazminat talebinde bulunabilmesi için öncelikle haksız saldırıyı ispat etmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiile ilişkin 49. Maddesi ışığında davacının şahsiyet haklarına Müvekkili Şirket tarafından tecavüz edilmiş olması, söz konusu tecavüzün haksız olması, manevi bir zarara uğranılması, Müvekkil Şirket’in kusurlu olması ve fiil ile zarar arasında bir illiyet bağı bulunması gerekmektedir. Sayın Mahkemeniz nezdindeki dava bakımından, manevi tazminat istenebilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı çok açık olduğunu belirtmiş ve haksız ve mesnetsiz davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA TALEP /Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; davalı tarafın ----- isimli ürünle ilgili ---- tasarım belgesi aldığını, davalının müvekkili şirketin yıllardır üretip piyasaya sürdüğü -------isimli ürünün üretiminin ve satışının engellemek için hukukla aykırı yollara başvurarak haksız rekabete neden olacak faaliyetler içine girdiğini, müvekkilinin uzun yıllardır mobilya ürünleri ürettiğini ve pazarladığını, satışının büyük bir bölümünü online pazarlarda yaptığını, piyasada tanınmış ve güvenilirlik kazanmış bir şirket olduğunu, müvekkilinin-------- pazarda bu ürünleri satışa sunduğunu, bu ürünün yemek maslarında kullanılan ve herkes tarafından üretilen bir ürü olduğunu, müvekkili şirket tarafından yemek masalarında sandalye yerine --------kullanılmasının ve bu ürünün fotoğraf ve görsellerini kullanılarak satışının yapılmasının yeni bir uygulama olmadığını,----- ürününün ------yılından bu yana müvekkili şirket tarafından piyasada satıldığını, davalı tarafın tasarım tescil belgesine sahip olduğunu iddia ettiği ürünü müvekkili dışında yüzlerce üreticinin ürettiğini ve sattığını, davalının ------ tarihinde ilan ettirdiğini beyan ettiği ürünün müvekkili şirket tarafından 3 yıldır piyasada satıldığını, ürünü tasarlayıp piyasaya sürenin müvekkili şirket olduğunu, piyasaya herkes tarafından üretilen ve satışa sunulan bir ürün hakkında tasarım tescil belgesi alarak bu ürünün müvekkili şirket tarafından üretilmesi ve piyasaya sunulmasının önüne geçilmeye çalışıldığını, davalının tasarım tescilinin kötüniyetli olduğunu, davalının müvekkili şirketin fikri mülkiyet hakkına tecavüz edilerek ------ Yemek masası ile aynı veya benzer fotoğraf ve görseller kullanılarak haksız rekabet teşkil edecek fiillerde bulunulduğunu, davalının sahibi olduğu şirketler aracılığı ile ---------- aynı ve benzer görseller kullanılarak ve taklit edilerek--------platformlarda satışa sunduğunu, davalı tarafın tescil başvurusunu----- olarak yapmış olup, müvekkilinin ------ürününü satışa sunduğunda ise -------başvurusunu ------ olarak ek belge ve resim ile değiştirdiğini, ----------- yaptığı başvuruda sandıklı bankın yer almadığını, davalının tescil ettirdiği ürünün hiç bir ayrıt edici özelliği bulunmayan ------------- olduğunu, alalade bir -----için tasarım belgesi talebinde bulunulmasının mümkün olmadığı gibi davacının tasarım belgesi almasının sebebinin müvekkiline ürün sattırmamak olduğunu, tasarım belgesine sahip olunduğu iddia edilen ürünün üretim tekniğinin yıllardır piyasada bulunan ürünlerle aynı olduğunu, bu nedenle üretilen tüm bankların bir birine benzer olduğunu, tasarımın yenilik özelliğinin bulunmadığını, tescil talebinden önce kamuya sunulduğunu beyan ederek,------ numaralı tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne, davalı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücretine mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; -----numaralı endüstriyel tasarımın ----- nezdinde müvekkili adına tescil edildiğini, müvekkiline ait tasarıma konu ürün ile davacının benzerlik iddiası ile sunduğu ürün arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu, davacı vekilinin dava dilekçesinde bahsettiği ---- markasının bu davayla ilgisi bulunmadığı gibi söz konusu markanın davacı adına tescilli de olmadığını, --------- dosyası ile yaptırılan delil tespitinde alınan bilirkişi raporu ile davacının müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz ettiğinin sabit hale geldiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davacı aleyhine ------ile tasarım hakkına tecavüz nedeniyle dava açıldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı-----tarafından üretilen ve davalı ----- satışa sunulan mobilya ürününün davacı adına tescilli ----- numaralı tasarımın koruma kapsamında kalıp kalmadıkları, bu şekide davacının tasarım haklarına tecavüz edilip edilmediği, davacının maddi ve manevi tazminat talep edemeyeceği, tazminat tutarlarının ne kadar olacağı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Ticaret sicil kaydı yazı cevabında, davalı ------ tarihinde, davalı ----- tarihinde tescil edildiği bildirilmiştir. Dosyaya ----- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- tescil numaralı endüstriyel tasarımın ---- tarihinden sonra davacı karşı davalı ------ adına tescil edildiği, davalı -------- numaralı tasarımın başvuru aşamasında olduğunu anlaşılmıştır. --- yevmiye numaralı e-tespit tutanağının ve eklerinin örneği dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizin ---- sayılı dosyasından delil tespiti yaptırılmış olup alınan heyet raporunda özetle; --------üstünden yapılan incelemede; İncelenen internet sitesinde incelemeye konu ürünlerin karşı tarafın internet sitesinde farklı renk ve materyallerde satılmakta olduğu tespit edildiği, Tespit isteyen tarafa ait----numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenen iş yerinde ------ tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Tespit isteyen tarafa ait------- numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenen iş yerinde ---- tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin faklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Tespit isteyen tarafa ait -----numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenen iş yerinde ----- tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak
algılandıklarına dair görüş bildirmişlerdir. Tarafların beyan ve itirazları da dikkate alınarak tasarım tescilinin hükümsüzlüğü, varsa tasarım hakına tecavüz ve bu tecavüz dolayısyla oluşan zararın belirlendiği, davacı / Karşı Davalı tarafa ait ----- numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan ---- tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, davacı / Karşı Davalı tarafa ait------ numaralı tasarım tescili ile Davalı-------- ait adreste tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı / Karşı Davalı tarafa ait ----- numaralı tasarım tescili ile Davalı ----------- adreste tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı / Karşı Davalı tarafa ait -----numaralı tasarım tescili ile Davalı / Karşı Davacı -------- ait adreste tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacının alabileceği tazminat tutarı Davalılardan -----olduğu, Diğer Davalı ------- etmesi kaynaklı maddi tazminat hesaplanamadığına dair görüş bildirmişlerdir. Mahkememizce ------Sayfalarında belirtilen fatura içeriği ürünler dikkate alınarak öncelikli kullanım ve yenilik ve ayırt edicilik yönünden iltibas değerlendirmesi ile oluşabilecek çelişkinin giderildiği rapor aldırılmış Davacı /Karşı Davalı tarafa ait ----- numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan ---- tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olup olduğu, Davalılardan ---- dava konusu üründen ----- satışı olduğu, Davacının alabileceği tazminat tutarının----- olduğu, Diğer Davalı -------- dava konusu üründen 592 adet KDV dahil 631.626,74 TL satışı olduğu tespit edilmektedir. Davalını ilgili dönemlerde zara etmesi kaynaklı maddi tazminat hesaplanmadığına dair görüş bildirmişlerdir. Dosyanın rapor düzenleyen sektör bilirkişisi ve mali müşavir bilirkişiye tevdi ile sektördeki anılan ürünlerin kar marjları da dikkate alınarak dava konusu ürünün satış bedeli olarak belirlenen 631.626,74 TL üzerinden muhtemel kar bedelinin belirlenmesi hususunda rapor aldırılmış olup ---- alış bedeli : 715.00TL, ----- satış bedeli : 1.070,00TL , 1 ad. ---- üründe karı : 355.00 TL’dir. 592 adet---------355,00TL = 210.160,00 TL sandıklı ---------üzerinden elde ettiği kar olarak hesaplandığına dair görüş bildirmişlerdir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 Sayılı SMK'nın 56, 59,73,77, 78, 81, 149,150,151. maddeleri
GEREKÇE:Asıl Dava, tasarım hakkına tecavüz ile haksız rekabetten kaynaklı tecavüzün tespiti, tecavüzün önlenmesi, tecavüze konu ürünlere el konulması ve varsa tecavüze konu ürünler üzerinde mülkiyet hakkı tanınması davası, birleşen dava tasarımın hükümsüzlüğü davasıdır.
Davacı taraf dava konusu somut olayda davalı tarafın, davacı adına tescilli --------- tescil numaralı tasarım tesciline konu bank, ---------- ürünlerinin davalılarca iltibas oluşturacak şekilde benzerini üretip satışa sunmak suretiyle davacı tarafın tasarım tescilinden kaynaklı haklarına tecavüzde bulunduğunu, bu sebeple tasarım hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi, tecavüze konu ürünlere el konulması ve varsa tecavüze konu ürünler üzerinde mülkiyet hakkı tanınması ve kararın yayınlanmasını talep ve dava etmiş, birleşen davada asıl dava davalısı -----Davacı-birleşen dava davcısı adına tescilli------ tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsuru taşımadığı gerekçesi ile tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SMK'nın 77. Maddesinde tasarım tescilinin hükümsüzlük halleri düzenlenmiş, bu maddeye göre "Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse." tasarımın hükümsüz kılınacağı, yine bu maddede belirtilen 56. Maddede tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsuruna sahip olmaması ve önceden kamuya sunulmuş olması halinde halinde tasarımın hükümsüzlüğüne karar verileceği belirtilmiştir. Yine SMK'nın 81. Maddesinde tasarım hakkına tecavüz oluşturan haller belirtilmiş, "Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır: a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak......", bu fillerin tasarım hakkına tecavüz oluşturacağı, tecavüzün sabit olması halinde SMK'nın 149. Maddesine göre tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar düzenlenmiş, yine SMK'nın 150 ve 151. Maddesinde hak sahibinin oluşan zararlarının tazmini talep edebileceği belirlenmiştir. Bu hükümler çerçevesinde tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini, men'ini ve ref'ini talep edebileceği, oluşan zararları kapsamında maddi tazminat talebinde bulunabileceği, yine manevi zararı dolaysıyla SMK'nın 149. Maddesi gereği talepte bulunabileceği düzenlenmiştir. Tarafların talepleri dikkate alındığında karşı davada davacı-birleşen davalı tarafın davalılar-birleşen davacıların tasarım hakkını ihlal ettiğinden bahsetmek için asıl dava davacısının korunabilir bir geçerli tasarımının olması gerektiği, tasarımın hükümsüzlüğünün tespiti halinde tasarım hakkına tecavüzden söz etmek mümkün olmayacağından öncelikle tasarımların hükümsüzlüğü yönünden değerlendirme yapılmış ve birleşen davadaki talepler değerlendirilmiştir. Dava konusu somut olayda davacı-birleşen dava davalısı adına tescilli ----- numaralı tasarım incelendiğinde tasarımların çoklu endüstriyel tasarım olduğu, -----kayıtlarına göre halen tescilin devam ettiği ve koruma altında bulunduğu, alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere, ava konusu tasarım tescili yönünden yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen ------- tasarımı olduğu, tasarım----- ----- yuvarlatılmış kumaş kaplı bir oturma yüzeyine sahip olup, yüzey üzerinde kısa kenara paralel olacak biçimde birbirine paralel çizgilerden oluşan bir desen yer almaktadır (A). Oturma yüzeyine dik açı ile bağlı benzer yapısal özelliklerde sırt dayama kısmı
olup (B), bu öğe banka iki adet kayıt ile bağlanmıştır (C). Oturma yüzeyinin dört köşesinden aşağı doğru dik açı ile daire kesitli ayak inmekte olup, ayaklar oturma yüzeyi altında birer kayıt ile birbirine bağlıdır (D). Oturma yüzeyi uzun kenarı altından iki adet menteşe ile altta yer alan uzun kayıt ile birleştirilmiş, yüzey altında depolama alanı oluşturulmuş olduğu (E), hükümsüzlüğe dayanak
olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri incelenmiş, tamamının benzer işlevi yerine getirmek üzere tasarlanmış ve üretilmiş ---------olduğu, bazılarının benzer biçimde oturma yüzeyi altında depolama alanı olduğu görülmüştür. Ürünler benzer işlev barındırmakla beraber davacı birleşen davalı tarafa ait ----numaralı tasarım tescili ile benzerlik gösteren ürün tespit edilemediği, hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürünleri oluşturan bütün öğeler farklı biçim, oran ve yerleşimde olduğu, tek bir üründe -----------kısmı yapısal benzerlik göstermekte olup, o ürünün gerek oturma yüzeyinin özelliklerinin gerekse bacak açılarının farklı olduğu, bu haliyle davacı-birleşen dava davalısı adına tescilli ------- yeni ve ayırt edici olduğu dikkate alındığında hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kabul edilmiş ve birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı tarafın tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve sonuçlarının ortadan kaldırılması ve erişimin engellenmesi yönündeki talepleri değerlendirilmiş,----incelendiğinde ---- çoklu endüstriyel tasarımın başvuru tarihi olan ---- tarihi itibarı ile koruma altında bulunduğu, tecavüz yönünden alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davacı / Karşı Davalı tarafa ait ---- numaralı tasarım tescili ile Davalı --------adreste tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı / Karşı Davalı tarafa ait -----numaralı tasarım tescili ile Davalı---------adreste tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı / Karşı Davalı tarafa ait ----- numaralı tasarım tescili ile Davalı / Karşı Davacı --------adreste tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları yönündeki tespitler dikkate alındığında davacı-birleşen dava davalısı adına tescilli tasarım tescili yönünden davalılar tarafından üretilen ve satışa sunulan ürünün tasarım hakkın tecavüz oluşturduğu kabul edilmiş ve tecavüzün tespiti ile tecavüzün durdurulmasına, tasarım hakkına tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına, halihazırda üretilen ürünler var ise bu ürünler üzerinde davacı tarafa mülkiyet hakkı tanınmasına karar vermek gerekmiştir.Davacı tarafın tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı maddi tazminat talepleri de incelenmiş, SMK'nın 150. Maddesine göre hakları ihlal edilen tasarım hakkı sahibinin oluşan zararının tazminini talep hakkı bulunduğu, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı tarafından davacının tasarım üzerindeki haklarının ihlal edildiğinin sabit olduğu, davalılara ait kayıtları incelendiğinde, favalılardan ------dava konusu üründen 115 adet ve KDV
dâhil 115.063,00 TL. satışı olduğu, Davacının alabileceği tazminat tutarı ------- (115.063,00 x 14 ) = 16.108,82 TL olduğu, Diğer Davalı -----dava konusu üründen 592 adet KDV dâhil 631.626,74 TL satışı olduğu, bu dönemde davalı tarafın zarar etmesi kaynaklı maddi tazminat hesaplanamadığı, alınan ek raporda 592 adet (-------- Satış adedi) x (------- Ürün Karı) 355,00TL =
210.160,00 TL ------ üzerinden elde ettiği kar olarak hesaplan bu bedeller yönünden davacı tarafın talep hakkı bulunduğu gözetilerek davacının talebi gözetilerek ve taleple bağlı kalınarak 10.000,00- TL maddi tazminat talebinin tespit tarihi olan 02.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, davalıların, ---- tescil numaralı çoklu tescil tasarımının -------- numaralı tasarımları yönünden tasarım hakkına tecavüz ettiğinin sabit olduğu, bu sübut karşısında davacı tarafın davalı taraftan SMK'nın 149. Maddesine göre manevi tazminat talep hakkının bulunduğu, davacının tasarıma konu ürünlerin ticari iş hacmi, tasarımın itibarı, değeri, tarafların ticari ve ekonomik durumları, tecavüz eyleminin işleniş şekli ve somut olayın tüm koşulları dikkate alındığında 50.000,00-TL Manevi tazminatın uygun olduğu kanaati ile tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, yine davacı tarafın kararın yayınlanmasına ilişkin talebi de değerlendirilmiş, SMK'nın 1491-g maddesi gereği tecavüzün varlığı halinde kararın yayınlanması talebinde bulunma hakkı bulunduğu da gözetilerek bu yöndeki talebin de kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
A-Asıl Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Davalılar tarafından üretilip satışa sunulan,------ürünlerinin davacı tarafın ----tescil numaralı çoklu tescil tasarımının ----- numaralı tasarımları yönünden tasarım hakkına tecavüz ettiğinin tespiti ile tasarım hakkına tecavüzün önlenmesine, tecavüzün durdurulmasına,
Tasarım hakkına tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına,
Halihazırda üretilen ürünler var ise bu ürünler üzerinde davacı tarafa mülkiyet hakkı tanınmasına,
2- Davalı tarafa ait------- sitesinde tecavüze konu teşhir edilen ürünlerin bulunduğu ------adreslerine erişimin engellenmesine,
3-10.000,00-TL Maddi tazminat alacağının 02.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine
4-50.000,00-TL Manevi tazminat alacağının 02.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
5-Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin ------- çapında yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına
6-Alınması gereken 4.098,60 TL karar harcın, başlangıçta yatırılan peşin alınan 1.959,23 TL' nin mahsubu ile 2.139,37 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
7-Davacı tarafça yatırılan 101,70 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden tasarım hakkında tecavüz davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafça sarfedilen 101,70 TL ilk dava masrafı, 276,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.000,00 TL bilirkişi gideri ile mahkememizin 2022/131 D.İş sayılı dosyasından 4.553,00 TL tespit dosyası gideri olmak üzere toplam 10.930,70 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre(%30) 3.279,21 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı -------- tarafından yapılan 139,00 TL yargılama gideri ile 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.139,00 TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre, (%70) 4.297,30 TL'nin davacıdan tahsili ile kalanının davalı -------- üzerinde bırakılmasına,
B- Birleşen dava olan Mahkememizin ------Sayılı davasının REDDİNE,
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
2-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ---------- tahsili ile davalı ------- ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama ve tespit giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına,
4-Karar Kesinleştiğinde bakiye gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/10/2024