T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/64 Esas
KARAR NO: 2023/366
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/03/2020
KARAR TARİHİ:11/04/2023
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dilekçesinde özetle;
Davaya konu ---- tarihinde park halindeki ---- plaka araçla yapılan kazaya sonrası oluşan 6.719,42 TL değerindeki hasar meydana gelmiş olup sonrasında araçta hasar sonrası oluşan 2.750.- TL tutarında değer kaybı olduğunu üç davalının da müştereken sorumlu olacağı, Tamir süresince davacı taraf aracı kiraya veremediğinden günlük 140.- TL kira mahrumiyeti olduğu ve iki günlük onarımdan kaynaklı 280.- TL dan ----- sorumlu olacağı, Bunun haricinde Değer kaybı ekspertiz raporu için 213,78 TL ve Hasar tespiti içinde 213,78 TL olmak üzere Toplam 10.414,51 TL tazmini için davayı açtığını beyan etmiştir. Dava dilekçesi ekinde yer alan 06.08.2018 tarihli------Ekspertiz Raporunda -----hasar onarımı yapılmış ------ hariç malzeme 4.239,42 TL ve işçilik 2.480.- TL olmak üzere Toplam 6.719,42 TL hasar tespiti yapılmış olduğu, ---- tarafından ---- olarak -------aracın değer kaybı ücreti” olarak ----- fatura edildiği, araçta hasar sonrası oluşan değer kaybı hesaplama tablosunda ------ Boya uygulama alanı ve Değişen kaporta aksamından “ kaynaklı 2.750.- TL değer kaybı olduğu raporda yer almaktadır. 10.134,51 TL ---- arabuluculuğa başvuru tarihinden diğerleri için Kaza tarihinden itibaren, 280.- TL ----- kaza tarihinden itibaren ------ avans faiz oranı ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı ------ cevap dilekçesinde özetle;
TMK 6. Maddesine göre taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Değer kaybı tazminatı talep eden başvuru sahibi bu zararın miktarını ispata elverişli ----- istinaden yaptırılan ekspertiz raporunu, hasar ve onarım fotoğraflarını, Onarım detayı içeren faturayı ibraz etmesi gerektiği, -------uygulanmadığı, Ekspertiz ücreti talebinin reddini (Davacı tarafın atamayı Eksist sistemi üzerinden yapmaksızın gerçekleştirdiği görülmektedir. Bu durumda da kanunun ilgili maddesinin uygulama şekli ve esasını belirleyen genelgeye aykırı hareket edildiği ortadadır. Bu nedenle ekspertiz ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.), Faiz talebi haksız ve hukuka aykırı olduğundan itiraz etmişlerdir. Araç şasesinde veya aracın iskeletinde hasar gören herhangi bir parça mevcut olmadığından değer kaybı talebinin reddedilmesini talep etmişlerdir.Davalı ---- tarihli dilekçesinde özetle; Aracın işleteni --- aracı uzun dönem olarak kiralayarak işleten-----olduğu, Davaya konu olayda kaza sırasında kullanılan ---- plakalı araç hakkında ----- mevcut olduğu bu nedenle sigorta poliçesinin muhattabının --- olduğu beyan edilmiştir. İhbar olunan vekili 22.06.2020 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin olayda kastı, ağır ihmali hatta hafif kusuru dahi yoktur beyanında bulunmuştur.
DELİLLER:Hasar dosyası, eksper raporu, kaza tespit tutanağı, uzun dönem araç kira sözleşmesi, hasar dosyası, ----- gelen müzekkere cevabı, ------ gelen yazı cevabı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı19/11/2020 tarihli ara karar ile dosyanın kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişi ile sigorta bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 15/12/2020 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu olayın ---------- Kapsamında maddi hasarlı, TRAFİK KAZASI olduğu, Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, önlenebilir bir kaza niteliğinde OLDUĞU, Söz konusu kazalı ---- plaka sayılı aracın ------ konusu aracın onarımının yaklaşık 2 ( iki) iş günü süreceği, ------ Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge ve dokümanların incelenmesinde ( Söz konusu aracın kazalı fotoğrafları dosyada mevcut değildir.) kazalı araçta yaklaşık ---- ve işçilik dahil 7.235.54 TL (İskonto hariç) hasar oluşmuş olduğu, Söz konusu kazalı aracın kazadan önceki 2. El kazasız arâç piyasa rayiç değerinin kaza tarihi itibariyle yaklaşık 60.000,00 TL civarında olduğu, Dava konusu aracım kazadan sonraki onarılmış hali ile 2. El kazalı araç piyasa rayiç değerinin yaklaşık 57.000,00 TL civarında olacağı, Bu kapsamda söz konusu araçtaki değer kaybının kaza tarihi itibariyle yaklaşık 60.000,00 TL -57.000,00TL 3 ,900,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda talebe bağlı kalınarak talep edilen 2.750,00 TL tutarındaki Değer Kaybının kadri marufunda bulunduğu, Davaya konu Trafik Kazası Kapsamında; ---- plaka sayılı araç sürücüsü ---- % 100 kusur oranı ile ASLİ KUSURLU olduğu, ----- sürücü ----- %100 kusursuz olduğu, söz konusu kazalı aracın onarımda olduğu süre içerisinde kullanılamaması nedeni, ile muadil araç günlük kira bedelinin kaza tarihi itibariyle yaklaşık 140,00 TL civarında olduğu, Bu kapsamda kazanç kaybının 140,00 TL X 2 - 280,00 T olduğu ve talebe bağlı kalınarak talep edilen kazanç kaybının kadri marufunda bulunduğu, aracın tamirinin yapıldığı ve onarımın gerçekleştiğine dair dosyada faturanın bulunmadığı, davalı ---- plakalı aracın ----- davacının aracında meydana gelen maddi zarar (hasar bedeli 7.235,54 TL * değer kaybı 3.000,00 TL) dan sorumlu olduğu, talep edilen kira kabı zararının bir yansıma zarar olduğu olduğu şekilde tespitte bulunmuştur.08/11/2022 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 12/01/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi Raporunda özetle; ------ tanzim edilen, başlık metninde ------------ olarak yer alan kira sözleşmesinin, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi olduğu, Taraflar arasındaki kiralama sözleşmesinin üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olmayıp kira sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı ---- ihbar olunan ------ firma arasındaki araç kiralaması ve araç kiralamasından kaynaklı süreçlerini kapsadığı, Davalı ---- tarafından kira sözleşmesinden kaynaklı olarak ---- aylık olarak düzenlediği kira bedellerine ilişkin faturaları süresinde ---------beyannamesine dahil ederek -----bildirimleri süresinde yapmış olduğu, Araç kiralama sözleşmesi kapsamında, Araç üzerindeki fiili hâkimiyetin / mülkiyetin Davalı ---tarafta olduğu ve araç kiralama sözleşmesi süresince davaya konu araca ait ekonomik yararlanma hakkının ihbar ---- olunan firmada olduğu, Davaya konu ---- plakalı araç ----- firmasına tutanakla teslim edilmiş olduğu, kaza anında aracı kullanan---- tarihinde ----- firması tarafından ------ başladığının beyanname ile bildirildiği, Taraflar arasında mevcut olan kira sözleşmesi ve ekleri ile araç teslim tutanaklarında yer alan plaka bilgileri ile davalının------- düzenlediği faturaların, araç ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenmiş olduğu şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
31/01/2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir değer kaybı tazminatı bakımından hesaplanması için bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 20/02/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi Ek raporunda özetle ; Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka dair olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. belirtilen yeni hususların Sn.Mahkeme tarafından değerlendirmeye alınmasını ,bunun haricindeki Kök Rapor görüş ve kanaatlerimin aynen devam ettiği şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kazasından kaynaklı olarak hasar tazminatı, değer kaybı tazminatı ve kira kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. ------ Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.
----- Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ----- teminatı kapsamındadır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, -----Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalı ----- araç sürücüsü olarak, davalı sigorta şirketinin diğer davalıya ait aracın --------olup ------ poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.Davalı ------ araç maliki işleten olarak sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunda davalının aracı uzun süreli kiraladığı savunması karşısında; kiralama sözleşmesi dikkate alınarak taraflar arasında tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerindeki fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedellerinin ----bildirilip bildirilmediği hususlarının araştırılmasına yönelik davalı işleten ve dava dışı kiracının ------ yıllarına ilişkin ticari defter ve kayıtlar üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına, bilirkişiden tarafların ticari defter ve belgelerinde belirtilen hususlarda inceleme yapılması ve kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediğinin incelenmesinin istenildiği, mali müşavir -----tanzim edilen rapor incelendiğinde taraflar arasında uzun süreli araç kiralama sözleşmesinin bulunduğu, kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklendiği, araç üzerindeki fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanmanın kiralayan ihbar olunan firmaya ait olduğu, davalı sürücüsünü ihbar olunan firma çalışanı olduğu anlaşılmakla, davalı ------ uzun süreli kira sözleşmesi gözetildiğinde araç maliki işleten sıfatının kaldırılmış olduğu sonuç ve kanaati varılarak pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği,
Somut olayda; --- tarihinde adına kayıtlı---- plaka sayılı aracın dava dışı şahıs sevk ve idaresindeki iken davalı araç sürücüsü ---- sevk ve iadesinde kullanmış olduğu ----- plakalı sayılı aracın aynı yönde seyir halinde aracının sağ ön çamurluk kısımları ile davacının aracının sol arka çamurluk kısmına çarpması neticesinde araçlar arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, davalı sürücünün önündeki araçla yeterli takip mesafesi bırakmamak suretiyle kusurunun kazanın meydana gelmesinde %100 olduğu, dava dışı sürücünün meydana gelen kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, meydana gelen trafik kazası sonucu davacının aracında meydana hasarın kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, bilirkişi raporunda hasarın -----, değer kaybının 3.000 TL ve ikame araç değerinin 280,00 TL olduğunun tespit edildiği, kira kaybının sigorta teminatı kapsamında olmadığı, davalı sürücünün alkollü olması davalı sigorta şirketinin rücuen tazminat talep edebileceği hallerde düzenlenmiş olduğu, davacının talebine engel olmadığı, trafik kazası sonucu davacı aracına zarar veren davalı sürücü ve aracın --------sigortacısı, davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak taleple bağlılık ilkesi gözetilerek davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
Davacının 6.719,42 TL hasar tazminatı, 2.750,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere 9.469,42 TL maddi tazminatın davalı ----- kaza tarihi 13/05/2018 tarihinden itibaren, davalı ------ bakımından temerrüt tarini 06/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacının 280,00 TL kira kaybına ilişkin maddi tazminatın davalı ---- kaza tarihi 13/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Davalı ----- yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 665,98 TL harçtan, peşin yatırılan 177,86 TL harcın düşümü ile geri kalan 488,12 TL harcın davalılar ------- Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 177,86 TL peşin harç, 54,40 TL peşin harç, 3.700 TL bilirkişi ücreti, 427,56 Ekspertiz ücreti ve 472,90 TL posta gideri olmak üzere toplam 4.832,72 TL yargılama giderinin davalılar ------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar --------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE
6-Davalı ----- kendisini bir vekil ile temsil ettirmiş ise de; Davalı şirket resmi kayıtlarda araç maliki olarak gözüktüğünden davanın açılmasında davacının kusuru bulunmadığından maddi tazminat davasının reddedilen kısmı yönünden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
8-1.320,00 TL Arabulucu ücretinin davalılar -------- müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
Dair, kabul edilen miktarlar bakımından kesin olmak üzere, usulden reddine dair karar bakımından gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekili, davalı ------------ vekili ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/04/2023