T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/9 Esas
KARAR NO: 2023/201
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/01/2022
KARAR TARİHİ: 02/03/2023
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA: Davacı vekili 05/01/2022 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi aleyhine ------- Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine başlandığını, Davalı taraf borca itiraz ettiğini, Davalı tarafın itirazı haksız, kötü niyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olup iptali gerektiğini, Davalı Sigorta Şirketi ile Müvekkili arasında------poliçe numaralı, 07/02/2020 poliçe başlangıç ve 07/02/2021 poliçe bitiş tarihli ----- (Geniş Kapsamlı) Poliçe sözleşmesi imzalandığını, iş bu Sigorta sözleşmesine istinaden teminat altına alınan ------ kulak küpe numaralı hayvanın sigortalı olduğu zaman dilimi içerisinde hastalanması üzerine sigorta ettiren müvekkili tarafından, poliçede yer alan hasar meydana geldiğinde sigortalının yükümlülükleri'nin (a) bendine uygun şekilde hastalanan hayvan için veteriner hekime başvurulduğunu, akabinde hayvanın iyileşme göstermemesi üzerine yine poliçe de belirtilen-------numaralı hasar ihbar hattı aranarak davalı tarafın yetkili eksperi çağrıldığını, davalı tarafça hastalanan hayvanı muayene etmek ve rapor düzenlemek üzere eksper gönderildiğini ancak gönderilen eksper, saatlerce beklendiği halde gelemediğini, gecikmeli bir şekilde gelerek hastalan hayvanı muayene etmiş ve rapor tuttuğunu, hastalanan sigortalı hayvan, davalı tarafça gönderilen eksper tarafından muayene edilip rapor düzenlendikten sonra gönderilen eksper; Sigortalı hayvanın zayi olma ihtimaline binaen hayvanın kesimine onay verdiğini, daha sonra eksperin önerileri/talimatları doğrultusunda hastalanan hayvanın mecburi sevki ile mezbahada kesimi gerçekleştiğini, riziko gerçekleştiği halde ödenmeyen sigorta bedeli olan 15.000,00 TL'den hasara uğrayan hayvanın büyük oranda zayıflamasından sonra kalan 6.338,64 TL bedelli eti satıldığından bu bedel mahsup edilerek geriye kalan 8.661,36 TL'nin ve gönderme zaruretinde kalınan 446 TL ihtarname masrafının taraflarına ödenmesi amacıyla-------sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın reddini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hasar müvekkili kurumun hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığını, davanın reddi gerektiğini, Davacı taraf,-----numaralı------ile sigortalı, ------kulak küpe numaralı hayvan için 02.09.2020 tarihinde hasar ihbarında bulunduğunu, Hasar ihbarı üzerine, veteriner hekim eksper tarafından ekspertiz çalışması yapmak için işletmeye gidildiğinde hayvanın sigortalıya ait işletmede olmadığı belirlendiğini, veteriner hekim eksper tarafından henüz bir inceleme yapılmadığı ve hayvan kesime sevk edilmediği halde, hayvan, sigortalı tarafından mezbahaya götürülmüş ve mezbahada kesilmiş halde bulunduğunu, sayın mahkemece herhangi bir tazminat ödenmesine karar verilmesi halinde, tazminat hesabının poliçe, genel şartlar ve tarife talimalar'daki tazminat hesabına ilişkin maddelere uygun olarak yapılması gerektiğini, haksız davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ineğin zorunlu kesime tabi tutulması nedeniyle davalıya ödenmesi gereken sigorta bedelinin ödenmediği iddiasına dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır.
-------, Hukuk Dairesi'nin ------ Esas ve------Karar sayılı içtihadı ve yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere 21.06.2005 tarih ve ------ ile yayınlanarak yürürlüğe giren 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile üreticilerin bu kanunda belirtilen riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesi amacıyla tarım sigortaları uygulamasına geçilmiştir. Hangi risklerin teminat altına alınacağı anılan Kanun'un 12. maddesinde açıklanmıştır. -----, Devlet desteğini zorunlu kılan çok yüksek riskli sigortalar olduğundan, ülkemiz koşulları itibariyle serbest piyasa şartlarında yapılmaları şu an itibariyle mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle tarım sigortalarının yapılabilmesi için kanun koyucu özel bir yapıya ihtiyaç duymuş, ‘-----kurumunu oluşturmuştur. Bu yapının amacı 5363 sayılı Kanun'un 4. maddesinde etraflıca açıklanmış, devamı maddelerinde nasıl çalışacağı, görevleri ve hangi yetkilere sahip olacağı düzenlenmiştir. Kanun'un tamamı değerlendirildiğinde tarım sigortaları ile ilgili sistem, normal sigortalardan oldukça farklılıklar arz etmektedir. Özellikle yapılan tarım sigortaları karşılığında sigorta şirketi tarafından sigorta ettirenlerden tahsil edilen primlerin tamamı------ aktarılmaktadır. Sigorta şirketlerinin tahsil edip de aktarmadığı primler bakımından havuzun primlerin aktarılması talebi, ‘kamu alacağı’ niteliğinde kabul edilmiş, kamu alacaklarının tahsilini düzenleyen kanun hükümlerine tabi kılınmıştır. Tarım sigortaları düzenlemesinin asıl amacı, üreticilerin zararlarını karşılamak, uzun vadeli gelir istikrarına kavuşmalarını temin etmek, ekonomik ve sosyal bakımından toplumsal katkılar sağlamaktır.06/12/2022 tarihli ara karar ile dosyanın bir sigorta nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 26/01/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi kök raporunda özetle;
"5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na bağlı yönetmelikler ve genelgeler gereğince ve de tüm delillerin hukuki münakaşası, her türlü hukuki tavsif, tarafların, masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile İİK Md. 67/2 kapsamına giren taleplerin takdiri ve nihai kararı tamamıyla Yüce Mahkemeye ait olmak üzere;Sayın Mahkemece verilen görev çerçevesinde, dosya içeriğinin, dosya incelemesi kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilmesi sonucunda yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.Davalı ----- tarafından, davacı ------ ait besi sığırlarında poliçe kapsamında gerçekleşecek rizikolarını teminat altına alınması maksadıyla 07.02.2020 başlangıç 07.02.2021 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde, -----Genel Şartları ile poliçe üzerinde yazılı özel şart hükümleri ve klozlar kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı ------- numaralı ------düzenlendiği;
2.Davalı ------ tarafından düzenlenen-------numaralı ------Poliçesi, poliçede yer alan özel şartlar ve ------- Genel Şartları kapsamında Geniş Teminat kapsamı ile düzenlendiği;
3.Zorunlu kesime bağlı gerçekleşen zararın, davalı -----sigortacı sıfatı ile davacı ----- ait besi sığırlarında gerçekleşecek hasarları teminat altına almak amacı ile düzenlediği ----- numaralı-------Poliçesi hükümleri gereği poliçe teminatı kapsamında olduğu;
4.Hasarın gerçekleşmesinde yetiştirici -----kusurunun olmadığı;
5.-------numaralı------ Poliçesi ile sigortalı davacı ------ ait------ küpe numaralı------ ırkı 29.05.2019 doğum tarihli erkek cinsi dana türündeki hayvanın SİGORTA BEDELİ 'nin, 15.000,00-TL olarak belirlendiği;
6.Poliçe hükümleri kapsamında yapılan hasar tazminat hesabına göre gerçekleşen zararın 3.962,95-TL tutarında olduğu;
7.Mezkûr hasar ile ilgili ------ tarafından tesis edilen ------numaralı hasar dosyası kapsamında 05.08.2021 tarih ve-----sayılı Hasar Ret tutanağının düzenlendiği ve herhangi bir hasar tazminat ödemesinin yapılmadığı,
8.Devlet ----- Genel Şartlarının Tazminatın ödenmesi başlıklı B6 ncı maddesi gereği, gerçekleşen hasar kapsamında tesis edilen dosyanın tamamlanmasından sonra, kesinleşmiş olan tazminat miktarı, en geç 30 gün içerisinde sigortalıya ödenmesi gerektiği;
9.Davalının masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile ilgili taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu;" şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.Mahkememizce alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmuş, bilirkişi tarafından dosya kapsamında bulunan tüm deliller değerlendirilmek suretiyle rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır. Bilirkişice zorunlu kesime bağlı gerçekleşen zararın poliçe teminatı kapsamında olduğu ve sigorta kapsamında davalının sorumlu bulunduğu tespit edilmiş, bu nedenle rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, oluşan hasar bedeli olan 5.548,14-TL asıl alacak, 446,00 TL ihtarname gideri -----Noterliği 13.07.2021 tarih------yevmiye no 27.07.2021 tebliğ tarihli ihtarname tebliği ve verilen 7 günlük süre uyarınca oluşan temerrüt tarihi olmak üzere 04.08.2021-11.08.2021 tarihleri arası işlemiş olup mahkememizce usul ekonomisi dikkate alınarak tespit edilen 9,58 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.003,72 TL'nin davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davalı vekilince, her ne kadar hasarın meydana gelmesi sebebiyle sorumluluklarının olmadığı yönünde itirazda bulunulmuş ise de, 02.08.2020 tarihli kesime uygunluk raporu ile 03.09.2020 tarihli hasar tespit raporunun------- isimli veteriner eksper tarafından düzenlendiği bahse konu kesime uygunluk raporu sonrası hayvanın kesildiği anlaşıldığından davalı taraf iddialarına itibar edilmemiştir. Bilindiği gibi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. Maddesi: "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükmünü haizdir. Davalı taraf dosya kapsamında sunmuş olduğu delillerle rizikonun teminat dışında kaldığını ispatlayamamıştır. Hal böyle olunca rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Öte yandan her ne kadar bilirkişi tarafından yapılan hesaplama da %30 sovtaj indirimi yapılmış ise de davacı tarafça et bedeline yönelik olarak bu oranın üzerinde bir miktar olan 6.338,64 TL’nin dava öncesi teminat miktarından düşüldüğü bu haliyle poliçenin sovtaj bölümünde yer alan et bedeli olarak yeniden indirim yapılmasının mükkerrer indirim olacağı sadece %2 oranında hasarlı hayvan derisinin yararlanabilir olması halinde düşülmesi gereken %2 oranında ki indirimin yapılması gerektiği kanaatiyle basit hesap olması sebebiyle mahkememizce %2 oranında indirim yapılarak davanın aşağıda ki şekilde kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.Talep yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazimatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile; -------Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 5.548,14 TL asıl alacak, 446,00 TL ihtarname gideri, 9.58 TL işlemiş faiz (04/08/2021-11/08/2021) olmak üzere toplam 6.003,72 üzerinden iptaline, takibin kabul edilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının icra inkar talebinin reddine,
3-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 6.003,72 TL lik kısım yönünden alınması gereken 410,11 TL harçtan peşin alınan 111,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 298,31 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
4- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 111,80 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 6.003,72 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 3.165,57 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 1.700,00 TL bilirkişi ücreti ve 175 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.875,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 1227,68 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8- Kabul red oranına göre belirlenen 864,29 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 455,71 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair; 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.