T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/645 Esas
KARAR NO: 2023/61
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 08/09/2022
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ------ ------bedelli ---- düzenlenmiş ve müvekkil şirkete verilmiştir. Söz konusu çekte rakamla yazılan ----- yazılmış ancak yazıyla yazılan kısım yazılmadığından müvekkili hamil tarafından çek keşideciye geri gönderilmek üzere kargoya verilmiş ancak söz konusu çek kargoda kaybolmuş yahut çalındığını beyan ederek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile ; öncelikle Çek karşılığının ödenmemesi için 6102 sayılı TTK.’nın 757 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir (ödeme yasağı) kararı verilmesine, çekin iptali için dava açıldığının keşideciye bildirilmesine, Kaybedilen yahut çalınan çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin ---- duruşmadaki beyanında ; Çek istirdadı davası ile menfi tespit davası açılmış olduğunu, ayrıca imzaya itiraz davamızda mevcut olduğunu, çekteki imza müvekkiline ait olmadığını, mahkemenize açmış oldukları davanın konusuz kaldığını beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; hasımsız olarak açılan rıza dışı elden çıkma (zayi) nedenine dayalı çek iptali istemine ilişkindir.
Mahkememize açılan zayi nedeniyle çek iptali davasında davacı tarafça ilan yapıldığı, ödeme yasağı konulduğu ve teminatın yatırıldığı görülmüştür.
Yargılama sırasında; davaya konu çek ile ilgili istem ve ihbarda bulunan ---- tarafından yargılama safahatında mahkememize------dilekçesinde dava konusu çekin --------- sayılı dosyasında olduğunu, ödeme yasağının kaldırılmasını ve konusuz kalan dava için karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesini talep etmiştir.
Gerek TTK.’nun 763. Maddesine gerekse 758. Maddesine göre “Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.” denilmektedir. Belirtilen hükümden anlaşılması gereken, zayi nedeniyle iptali istenilen çekin yargılama sırasında ortaya çıkması halinde verilmesi gereken karar "davanın konusuz kaldığından bir karar verilmesine yer olmadığına" şeklinde olmalıdır. İstirdat davasının açıldığının anlaşılması halinde mahkemece ödeme yasağı kaldırılmamalı bu hususta gereken karar istirdat davasına bakan mahkemece verilmesi gerektiğinden tedbirin akibeti bu mahkemeye bırakılmalıdır. İstirdat davasının açılmaması halinde ise ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının kaldırılması gerekir.---- ------ Karara sayılı ilamı)
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmesi gerektiği anlaşılmakla;
Davacı vekiline çeki ibraz eden ... ----- mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verildiği, davacı tarafça -------- dosyasında istirdat davası açıldığının bildirildiği,------ edildiğinde taraflar arasında dava dosyasının görüldüğü, davacı tarafça çek için istirdat davası açıldığı görülmekle, mahkememize açılan davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve mahkememizce dava konusu çek hakkında verilen ödemeden men tedbir kararının akıbetinin istirdat davası açılan ------sayılı dosyasından verilecek karara bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememize açılan davanın konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Alınması gerekli 179,90 TL harçtan peşin yatırılan 80,70 TL harcın düşümü ile geri kalan 99,2 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Mahkememizce dava konusu çek hakkında verilen ödemeden men tedbir kararının akıbetinin istirdat davası açılan ---- sayılı dosyasından verilecek karara bırakılmasına,
5-Davacı tarafın keşideci ve varsa kendinden önceki cirantaların tebliğe elverişli ikamet adresini bildirmesi halinde çekin keşidecisine, cirantalara ve muhatap bankaya dava konusu çek için ödeme yasağı konulduğu belirtilerek “ bundan sonra tedbir kararına konu çek bedelini bunu ibraz edene değil mahkemeye sunması aksi halde ikinci kez ödemek zorunda kalabileceğine” ilişkin muhtıra tebliğine, gerekli masrafın gider avansından karşılanmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan teminat iadesinin ---------dosyasından verilecek karara bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.