T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/542 Esas
KARAR NO: 2022/770
DAVA: Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 03/09/2021
KARAR TARİHİ: 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil davacı,------ ----- alıcı ---- ulaştırılmak üzere --- teslim ettiğini, ancak davaya konu ----- tarafından----- yapılmadan farklı birine teslim edildiğini, bu olay akabinde, müvekkil davacı tarafından --------numaralı ihtarnamesi ile zararın tazmini talep edilmiş, ihtarnamenin tebliği akabinde davacı ile irtibata geçilerek destek olunacağı mail yoluyla belirtilmiş, ancak sonrasında gönderilen ------ karar verilmiş olup. komisyon kararı gereği reddine karar verilmiştir. İddia edilen içerik ve talep tutarı ispata muhtaç olup, müşterinin ibraz etmiş olduğu fatura bilgileri taşıma faturası ile uyuşmamaktadır." Şeklinde olumsuz cevap verildiğini, davalı taraf ile arabuluculuk görüşmeleri de olumsuz neticelenmiş bulunmakla tarafların anlaşamadığını, arz ve izah edilen nedenler ------- fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili davacının uğramış olduğu zararın tazminine karar verilmesinin talep edilmesi zarureti hasıl olduğunu. her halükarda davanın kabulüne, ------ tutarındaki zararın ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren İşleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı taraf tahmiline, karar verilmesini talep ile dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili yer mahkemesinde açılmadığı, yetkili mahkeme ---- Mahkemeleri olduğu, bu yönüyle dosyada yetkisizlik kararı verilmesini,----- tarihinde taşımaya konu edilen---- halinde teslim alındığını, ilgili kargonun alıcısı ----- şubede teslim edildiği, içeriği müvekkil şirket tarafından bilinmediğini, tam ve eksiksiz ifa olunan taşıma işi için ---- talep edilmesi kabul edilemez olduğunu iddia ederek ------ talep etmiş ise de bu iddiasını ispat ile mükellef olduğunu, teslimatı ispatlar nitelikteki belgelere karşı ancak yazılı delil sunarak bu iddiasını ispat etmiş olacağını. ---taşımaya uygun bir şekilde ambalajlama yükümlülüğü ------ göndericisine ait olduğunu,------ gönderici tarafından müvekkil---- yapılmış bir şekilde teslim edilmesi gerektiğim, taşınacak olan ----- göndericinin sorumluluğunda olup, şirketlerince bu konuda -------- edilmediğini, davacı teslim edilen kargolara ilişkin irsaliyeli fatura ya da aynı nitelikte belge sunmadığından soyut beyanları ile müvekkil şirketi bağlayan bir kusur sorumluluğu söz konusu olmayacağını, taşıma sözleşmesi, işbu hizmet ilişkisinin temel dayanağı olduğu, temele aykırı işlem ile kusurun davacı yanda olduğu, müvekkili şirketin ne kusrlu ne de kusursuz sorumluluğu bulunmadığını, ------- görevlilere teslim edildiği sırada herhangi bir içerik bildiriminde bulunmayıp, daha sonra gerçeği yansıtmayan iddialarda bulunulması davacı yanın iyi niyetli olmadığının göstergesi olduğunu, arz edildiği üzere sayın mahkemece re'sen gözetilecek hususlar ışığında, yetki sözleşmesinde belirlenen yetki gereği işbu yetkisiz mahkemede ikame olunan davanın usulden reddine, davacı yanın taleplerinin reddi ile beyanları gözetilerek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle;----- görevlendirmesi gözetilerek, dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgeler üzerinde uzmanlık alanımız kapsamınsa yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; Uyuşmazlığa konu davada -----bulacağı, Davalı taşıyıcı ------- davacı ---- gönderilen alıcısına teslim etmediği, dolayısıyla taşıdığı ----- karşı özen borcunu göstermeyerek edimini ifa etmediği, hata ve kusurlu olduğu değerlendirildiği, Meydana gelen zıyaı-hasar eyleminde ------davacı yanın davalı taşıyıcıdan ------ değerlendirildiği, Davacı yanın, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz talebinin ----- takdirinde olduğu," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle------- görevlendirme sınırları çerçevesinde, dosya içeriği ve dosyada mevcut belgelerin yukarıda detaylı olarak ele alınıp incelenerek değerlendirilmesi neticesinde, her türlü hukuki mütalaa ve takdir hakkı tamamı ile delillerle doğrudan temas eden------ ait olmak üzere Bilirkişiliğimizce; Dava konusu olavda, zavi olan ürün içeriğinin------ taşınmak üzere davacı göndericiden teslim alan davalı ------yetkilisinin ------ imzası bulunan ------ sübuta erdiği, -----içeriği olan ---- önce davacı tarafından ----- fatura muhtevası ile uyumlu olduğu, bu ---- ver alaıı bedelin ------------ içerisine ait ------olarak kabul edilebileceği, ----- kabul içeriğinin alıcısından farklı bir ------ ----yapılmadan teslim edildiği, alıcısına teslim edilemediği anlaşılan eşyadan dolayı davalı taşıyıcı ------ kapsamında sorumlu olduğu, Davalı taşıyıcının, yükümlü olduğu halde gerekli -------yapmadan ve imza almadan, ------- alıcısı dışında farklı bir kisive tesliminin ------ kararlarında da görüleceği üzere ağır kusurlu olduğu anlaşılmakla, -----gereğince sorumluluğu sınırlandırma hakkını kaybedeceği ve gerçek zarar tutarından sorumlu olacağı, Davacının----- gerçek zarar tutarı olan --- davalı ----- -------- şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Davacı tarafından bakım ve onarımı yapılan eşyanın dava dışı alıcıya gönderilmesi amacı ile davalıya teslim edildiği teslim edilen eşyanın ------- çalınması nedeni ile alıcısına teslim edilemediğinden davacı tarafından çalınan eşyanın bedelini temerrüt tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsili talep ve dava edilmiştir.
----- tarihli ara karar ile dosyanın celse arasında resen seçilecek ---- uzman bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş, ----- tarihli kök bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiş, rapora karşı itirazların karışlanması amacıyla ek rapor tanzimi istenilmiş, -----tarihli ek rapor dosyaya sunulmuştur.
----tarihli bilirkişi raporunda özetle: Dava konusu olayda, zayi olan ürün içeriğinin, ------ taşınmak üzere davacı göndericiden teslim alan davalı----- yetkilisinin altında ----- bulunan beyan ile sübuta erdiği,---- ---- teslimden --- gün önce davacı tarafından -----muhtevası ile uyumlu olduğu, bu fautada yer alan bedelin ---- gereği zayi olan ------ içeriğine ait zayi bedeli olarak kabul edilebileceği, ---- kabul içeriğinin alıcısından farklı bir kişiye kimlik tespit yapılmadan teslim edildiği, alıcısına teslim edilemediği anlaşılan eşyadan dolayı davalı taşıyıcı------- kapsamında sorumlu olduğu, davalı taşıyıcının, yükümlü olduğu halde gerekli ------- yapmadan ve imza almadan------ alıcısı dışında farklı bir kişiye tesliminin emsal ----- kararlarında da görüleceği üzere ağır kusurlu olduğu anlaşılmakla, ---- sorumluluğu sınırlandırma hakkını kaybedeceği ve gerçek zarar tutarından sorumlu olacağı, davacının---- hesaplanan gerçek zarar tutarı olan --- davalı taşıyıcı------ talep edebileceği sonuç ve görüşlerine varılmıştır.
Somut olayda ihtilafın çözümünde ---- önem arz etmektedir. İş bu kanun hükümleri şu şekildedir: ------ ----- eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
-----Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.
----- Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun.
Madde 876- (1) Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. '' şeklinde düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.
Taşıyıcının sorumluluğunu ve sorumluluktan kurtulma beyyinelerinin düzenlendiği her iki kanun metni incelendiğinde görüleceği üzere eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine dek oluşacak zarardan taşıyıcı sorumludur. 876. maddede düzenlenen kurtuluş beyyinesinde ise kanun koyucu, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınılamayacak bir sebepten ötürü zarar meydana gelmişse taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağını düzenlemiştir. Taşıma hukukunda beklenen özen------- belirtilen tacirin basiretli davranma yükümlülüğünü de aşar şekilde kendine yer bulan özen yükümlülüğüdür.Taşımaya konu eşyanın taşıyıcı davalı tarafından hasarsız teslim alınması ve zararın taşıyıcı sorumluluğunda iken meydana gelmesi nedeniyle iş bu taşıma işleminde zaiyattan sorumluluğun davalı üzerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Zira tanık olarak duruşmada dinlenen şirket çalışanı ------- iş yoğunluğu nedeniyle çalınan emtianın tesliminde kimlik kontrolu işlemini gerçekleştirmediklerini ifade etmiştir. Bu haliyle de davalı taraf ------ düzenlenen kurtuluş beyyinesine uygun bir delil getirememiştir.
Dosya kapsamımdaki bilgilerden, tacir olmayan davacı göndericinin, gönderdiği ürüne ait irsaliye düzenlemesi beklenemeyeceğinden davacı yanın bu yöndeki itirazları yerinde görülmüştür. Davacı kendisine düzenlenen ------- içerik ile ilgili beyanının yer almaması üzerine, ----- teslim ettiği davalının ----- beyanda bulunmuş ve bu beyanın davalı ----- ----- tarafından kaşe üzeri imza ile alındığı dosyaya sunulu olan evraktan anlaşılmaktadır. Söz konusu beyan üzerinde davalı ------ şirketince; içeriğin görülmesi talep edildiği, gönderen tarafından gösterilmediği, ilave taşıma ücreti talep edildiği, böyle bir ücretin ödenmesinin kabul edilmediği gibi herhangi bir ihtirazı kayıt bulunmamaktadır. Bu durumda, bu beyan sonucunda; davacı ------tarafından taşınmak üzere teslim alınan eşyanın içeriğinin bilindiğinin kabulü gerekir.
Dava konusu olay ---- taşıması sırasında meydana geldiğinden, uyuşmazlığın ------'Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı;-------- şeklindedir. Davalının taşıyıcı sıfatına haiz olduğu tartışmasızdır. Taşıyıcının sorumluluğu ise ----- Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. şeklindedir. Eşyanın zıyaı yani kaybolması ile ilgili olarak da 'Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.' ---- şeklinde tazminatın neye göre olacağı belirlenmiştir. Ancak taşıyıcının ödeyebileceği tazminatın bir üst sınırı bulunmaktadır. ----- tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının ---- --------şeklinde bu sınır belirlenmiştir.
Dosyaya sunulu evraklar değerlendirildiğinde, incelenen davalının sunduğu ------ formunda taşınan emtianın cinsi belirtilmemiş olsa da dosyada mevcut ve davalının da kabulünde olan davalı taşıyıcının personeli tarafından kaşe üzeri imzalı beyan da içerik belirlenmiştir. Taşımaya kabulün ---- tarihinde gerçekleştiği, davacının sunduğu ------ içeriğine ait emtia faturasının ----- tarihli olduğu anlaşılmakta olup, satın alınmasının üzerinden henüz ----- geçmiş bir bilgisayarın yıpranmış olması düşünülemeyeceğinden, davacının fatura ile ödemiş olduğu ----maddesi-----------göre gerçek zarar değeri olarak tespit edilebilecektir. Davacıya ait ----- alıcısından başkasına teslim edildiği davalı tarafın tanık beyanı ile de sabittir.
Yukarıda detaylarına yer verilen TTK 882’nci madde gereği taşıyıcının sorumluluğunun zayi olan eşyanın brüt ağırlığı başına------ ile sınırlı olacağı hükmü yanında, sorumluluk sınırın kaybedilmesi başlıklı 886’ncı maddeye göre; ‘Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz’. Davalı------ tarafından, eşyanın alıcısından başka bir kişiye, kimlik ve imza kontrolü yapılmadan teslim edildiği davalı tarafın tanık beyanı ile sabittir. Davalının teslim anındaki yoğunluğu gerekçe göstererek, ------ teslim ettiği kişinin ---- etmemesinin makul bir mazeret olarak öne sürülemeyeceği ve kabul görmeyeceği açıktır. Bu durumda ----- da yer bulduğu üzere; -----ilamında ‘dava konusu --------- bilgileri tespit edilmeksizin alıcıya değil yetkisiz kişiye tesliminin davalı çalışanlarının ağır kusurunu oluşturmasına-------- ilamında, ayrıca ----------Bu itibarla, davacının, teslimde bulunmasına rağmen taşıyıcının özensiz ve kusurlu davranışı sonucu teslime konu malın kaybedildiği yönündeki iddiası ve bu kaybın davalı tarafça makul bir izahının yapılmadığının anlaşılmasına göre, malın kaybolma halinin TTK'nın 767/5. maddesi kapsamında ağır kusur teşkil ettiğinin kabulü ile zamanaşımı süresinin buna göre değerlendirilmesi gerekirken, davanın 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğundan bahisle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.’ şeklinde değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür.
Sonuç olarak, gerekli kimlik bilgileri tespit edilmeksizin alıcıya değil 3. Bir kişiye tesliminin davalı çalışanlarının ağır kusurunu oluşturduğu anlaşılmakla davalının bu tutum ve davranışı pervasız bir hareket ve ağır kusur olarak görüleceği bu nedenle zayiden dolayı sorumluluğun sınırlandırılması hakkını kaybedeceği, davacıya TTK 880’inci madde 3.fıkra hükmünce dosyadaki emtia faturasından tespit olunan ------tutarında gerçek zarar tutarını ödemesi gerekeceği vicdani kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacı vekili davanın kabulü ile temerrüd tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunmuştur. Benzer konuya ilişkin ------- hükmü getirilmiştir. 6098 sayılı TBK.nun 117. maddesinde bu hüküm ''Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer'' şeklinde düzenlenmiştir. Temerrüt, ya bir ihtar ile ya da dava açılması vs. suretiyle gerçekleşir. Sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre borçludan faiz talep edilebilmesi için, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hallerde temerrüd için bildirim şarttır. Borçlunun temerrüdü, borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliğinden veya ihtarnamede ödeme için süre verilmişse bu sürenin bitiminden itibaren oluşur. İade talebinde bulunulmadan temerrüt faizi işlemez." şeklindeki açıklamalarının ışığı altında davacının davalı şirkete ---- yevmiye numaralı ihtarname ile zararın --- iş günü içerisinde ödemenin yapılmasını talep ettiği, ihtarnamenin ---- tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği, -------- tarihi olduğu anlaşılmakla, mezkur tarih temerrüd tarihi kabul edilerek faiz başlangıcında esas alınmıştır.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile ------ temerrüd tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 1.215,62 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 303,91 TL harçtan mahsubu ile bakiye 911,71 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 303,91 TL peşin harç toplamı 363,21 TL ile 2.322,10 TL ------- olmak üzere toplam 2.685,31 TL olan yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk ücreti 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra talep halinde talep edene iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde ---------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/11/2022