T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/695 Esas
KARAR NO: 2022/818
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/02/2019
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerden dava dışı -----dava dışı---- arasında --- başlangıç tarihli kira sözleşme ile ---- otellerinde; ---- hususlarında sözleşme yapıldığını, sözleşme bedeli olan --- ---- banka havalesi ödenmesi hususunda anlaştıklarını, ----çekin ödenerek iade alındığını ve ---- iptal edilmek üzere sunulduğunu, ---- bedelinin ise haricen hamil muhataba banka kanalı ile ödendiğini, ---- çek bedeli de müvekkilleri tarafından muhatap alacaklılara aynı şekilde haricen ödendiğini, ---- çeklerin ödendiği halde davalı tarafça müvekkiline iade edilmediğini, icra takibinin ve menfi tespit talepli davanın konusu olan ve kira sözleşmesinde belirtilen ---- müvekkili şirket -----lehine tanzim edilerek diğer imza yetkilisi ----ciro edildiğini, bankaya ibraz ile davalı tarafından ---- tahsil edildiğini, borçlu olmadıkları halde -----daha bizzat ------- şirket ---- ödendiğini, dava konusu olayın nitelikli dolandırıcılık, tefecilik ve savcılıkça vasıflandırılacak suç mahiyetinde olduğunu,---- takip edildiğini, ödenen çekleri iade etmeyen ----- dolandırıcılık, bedelsiz senedi kullanma, mükerrer tahsilat teşebbüs, tefecilik ve sair suçlardan yapılan tahkikatın halen derdest olduğunu iddia ederek taraflar arasındaki -----gereğince davacılar tarafından otel yetkili ve sahiplerine teslim ve ciro edilen ---- senet nedeniyle davalı ve ortaklarının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmedikleri halde bu çek ve senetlerin ödendikleri halde mükerrer olarak tahsilata konulmak ve haksız fiil ile ---- fiilen tahsilatına rağmen bir defa daha bu bedelin tahsilatına teşebbüs sebebiyle işlenen suç nedeniyle ödeme belgeleride dikkate alınarak davalıya borçlu olmadıklarının tespitini, haksız eylem ile tahsil edilen ----- ve davalı ile yetkililerine sözleşme bedelinin tamamen ödenmesine rağmen yapılan aşkın tahsilata rağmen davalı tarafından --- tarihli çek edayalı ---- dosyası ile yapılan takipte ---- ihtiyati tedbir kararına müsteniden icra dosyasına dosya borcunun tamamı ve teminatı olarak --- tarihinde ödenen --- borçlusu olmadıklarının tespiti ve---- ödeme tarihinden itibaren yıllık %10,50 ve artan orandaki ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- akdedilen----- tarihli kira sözleşmeleri ilie ---- içinde yapılacak----- fotoğraf çekimlerini yapmak üzere senelik toplamda ---- bedelle kiralandığını, davacı------ sözleşmelere kefil olduklarını, kira bedelinin ------ ayından başlamak üzere 2'şer ay ara ile yekûn --- olacak şekilde ---- olduğunu, yine kira bedeline mahsuben aralık ayı vadeli --- senetin alındığını,---- ödenmesinin de özel olarak düzenlendiğini ve bedelin ödendiğini, davacıların kira ödemelerinin hiçbir zaman zamanında ve tam olarak ödeme yapmadıklarını, dava konusu ---- çekin kira ödemesi kapsamında davacı asillerce cirolanarak müvekkiline verildiğini, çekin ---- tarihinde ibraz edilerek ---- bankaca ödendiğini, bakiye ---- bakımından karşılıksız olduğu çek arkasına şerh olarak düşüldüğünü, bakiye kısım yönünden davacılar aleyhine ----sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davacıların mesnetsiz olarak bu davayı ikame ettiklerini, taraflar arasındaki ilişkiyi kuran ---- sözleşmesi olduğunu, davacıların iddia ettiği gibi ---- meblağın ödenmediğini, müvekkiline yalnızca ----ödeme yapıldığını, davacı tarafın mükerrer ödeme iddiasının sahte bir kira kontratı olduğunu ve müvekkile olan borcundan kurtulmaya çalışıldığını iddia ederek takip çıkışı olan --- üzerinden dava açılabileceğini, davacının ise tüm güncel hesap ve yatırdığı teminatı da dahil ederek ---- borcu olmadığına dair dava açtıklarını,bu kısım yönünden davanın reddi ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere gösterilen teminattan müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
DELİLLER:----- sayılı dosyasının celp edildiği, kira kontratları, dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.---- tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisi ile ticaret hukuku alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve ---- tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı ----- yıllarına ait ticari defterlerden yevmiye ve kebir defterinin açılış ve kapanış onaylarının yasal sürelerde yaptırıldığı, envanter defterinin ibraz edilmediği, bu sebeplerle ----yılları dava dışı firmanın ticari defterlerinin HMK. m. 222 çerçevesinde dava dışı firma lehine delil teşkil edip edemeyeceği Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Dava dışı ------- ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının yasal sürelerde yaptırıldığı, bu sebeplerle dava dışı firmanın ticari defterlerinin HMK. m. 222 çerçevesinde dava dışı firma lehine delil teşkil edip edemeyeceği Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Dava dışı------- dava tarihi itibarı ile davalı ----- alacak kaydettiği, Dava dışı ----- ticari defter, kayıt ve belgelerin incelenmesi sonucu ----- dava tarihi itibariyle dava dışı -----alacak kaydettiği, Ticari defter kayıt ve belgelerinin incelenmesinde, Dava dışı ----- bedelli fatura aldığı ve ticari defterine borç olarak işlediği, Dava dışı ----- bedelli fatura düzenlediği ve ticari defterlerine alacak olarak işlediği, Her iki dava dışı firma arasındaki faturalardan doğan uyuşmazlığın, dava dışı ----- ticari defterlerinde yer alan, ancak dava dışı ----- firması ticari defterlerinde yer almayan, ---- kaynaklandığı, Dava dışı --- firması ticari defterlerine dava dışı ---- işlediği, ancak dava dışı ---ticari defterlerine dava dışı ---- tahsilat işlediği, aradaki farkın ----- olduğu, Her iki dava dışı firma arasındaki ödeme ve tahsilat farkının, Dava dışı ---- ticari defterlerinde olan dava dışı ---- ticari defterlerinde olmayan toplam---- çek bedeli, Dava dışı ---- firması ticari defterlerine, ---- işlenen ödemenin, dava dışı ---- ticari defterlerine--- fark oluştuğu, Dava dışı ------- tahsilat kaydının, dava dışı ---- defterlerine ödeme olarak işlenmediğinden kaynaklandığı, Davacı tarafın dava dilekçesinde ekli listede detayları yazılı ---- ödeme yapıldığının bildirildiği, davalı taraf dosya içerisine sunulan cevap dilekçesi ile, davacıların kira bedeline mahsuben sadece ---- ödendiğinin bildirildiği, aradaki farkın ----olduğu, Sunulan dökümlere göre farkın sebebinin davacı tarafın sunmuş olduğu ödeme dökümlerinde yer alan, ---- boyunca parça parça elden ödemeler - evrakları kayıp -----açıklamalı ----- kaynaklandığı, Davacı tarafın dosya içerisine sunmuş olduğu ödeme dökümünde ve davalı taraf cevap dilekçesinde yer alan, ----- tarafından ----. tarafından ----------dava dışı firma ticari defterlerinde yer almadığı, Hangi tarafın defterlerindeki kayda değer verilip verilemeceği Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacı ifadesinde davada söz konusu edilen çek karşılığını tanık --- ---- önünde verdiğini ileri sürmekte olup, banka müdürünün alınan ifadesinde de aynı durum beyan edildiğinden ve bankanın cevap yazısında ---- tarafından yatırıldığı belirtildiğinden, ------ vade tarihli takibe konu çekin ödendiği sonucuna varılmakta olup bu konuda hukuki takdir ----- şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibinden kaynaklı borçlu olmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.
Davacı taraf, davacılar---- dava dışı ------yapıldığını, kira sözleşmesinde belirtilen sözleşme bedeline ilişkin -----lehine tanzim edilerek diğer imza yetkilisi ---- tarafından davalı --- ciro edildiğini, çekin bankaya ibraz ile------tahsil edildiğini, ----- babası ve aynı zamanda şirket ---- ödendiği, --- tarafından hesabına yatırıldığı, ödenen çek yönünden ---- dosyası ile yapılan takipte başlatıldığı ve ödenen ----- istirdatını talep ettiği,
Dava dışı ----- hesap hareketlerinin dosya arasına celp edildiği, hesap hareketlerinde --- tarihinde hesabına --- yatırıldığının tespit edilmiştir.
Menfi tespit davası, 2004 Sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat takibe konu çek, kambiyo senedi vasfında olup illetten mücerret olduğu, bu durumda çek nedeni ile borçlu olunmadığına dair ispat yükümlülüğünün davacıya ait bulunduğu, senede karşı senetle ispat kuralı gereğince, davacı borçlunun, takip ve dava konusu edilen çekin bedelsiz kaldığını yazılı delille kanıtlaması gerekmekte olup, buna ilişkin bir delilin dosya içerisinde yer almadığı gibi davacı vekilince dava dilekçesinde yemin deliline de dayanılmadığı, davacının iddiasını yazılı delille ispatlayamadığı, senede karşı ileri sürülen hukuki işlemlerin HMK madde 200'deki düzenleme uyarınca senetle ispatı zorunlu olduğundan davacının üzerine düşen senedin bedelsiz olduğun ilişkin ispat yükümlülüğünü yerine getiremediği, dava dilekçesinin ekinde bulunan soruşturma dosyası ve hesap kayıtları incelendiğinde çekin yetkili hamili olmayan dava dışı------elden verildiği anlaşılan ödemenin icra takibine konu çekten dolayı ödendiğinin yazılı delille ispatlanmadığı anlaşıldığından açılan davanın reddine ve davalının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığını, kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememize açılan menfi tespit, istirdat ve kötü niyet tazminatı taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
2-Peşin alınan 2.274,14 TL harç ile alınması gerekli 80,70 TL peşin harcın düşümü ile Hazineye irat kaydına, bakiye kalan 2.193,44 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA ,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 20.957,27 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6- 3960,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacılar ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2022