T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/817
KARAR NO: 2021/907
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/05/2019
KARAR TARİHİ: 01/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... arasında ------------ alım-satımına ilişkin sözleşme tanzim edildiği, bu sözleşme kapsamında davalı ---- tarafından müvekkili --- firmasına satılan cihazların 27.07.2016 tarihinde kurulumu gerçekleştirilmiş ve garanti süresinin de bu tarih ile başlatıldığı, buna ilişkin tutanağının bir örneğinin dilekçe ekinde sundukları, ---aralığında, kullanımından bir süre sonra ----- ilk olarak ------- vermeye başlaması ile cihazın arızalandığını müvekkil şirket tarafından davalı tarafa bildirdiği, davalı tarafça ----- kadar bu cihazı tamir etmeyerek sözleşmeye aykırı davrandığı, ---- tarafından söz konusu cihaz üzerinde ----- ile inceleme yapılmış ve bilgi verileceği belirtilerek ayrıldıkları, bunun üzerine ekte bulunan --- numaralı ------ tarihinde Davalı ----- firması yetkilileri tekrar gelerek ---- yine aynı devam eden şikayetin incelenmesi için cihaz üzerinde inceleme yaptıkları, dilekçe ekinde sundukları -------- formunu tutarak işlemin devam edeceğinin --- kadar sessiz kalan firma ile bu tarihte ---- görüşmeler neticesinde cihaz üzerinde yeniden inceleme yaparak--- tarihli ----- tutularak cihazın --- çalıştığı ancak ölçümlerin alındığı bilgi verileceği şeklinde--- formunun tutulduğu, davalı firma tarafından bu işlemlerden herhangi bir sonuca varamadığı gibi dönüş de yapmaması ---- müvekkili firma müdürü----- bildirimde bulunarak arızanın giderilmesini istedikleri, ancak; davalı firma tarafından dönüş yapılmadığı gibi cevap da verilmediği, tüm bu hususlar üzerine taraflarınca sözleşmedeki haklarının ifası için ---- numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafa ihtar çekildiği ve bu ihtarın davalı tarafa tebliğ edilmediği, davalı tarafça ---- yevmiye numaralı ihtarını göndererek ---- bildirdiği, ancak cihazın ------ çalışması değil yaptığı-----vermesinden kaynaklı olduğu, kaldı ki ---- --------- teşhis ve tedavi uygulaması, ---- hiç çalışmamasına göre daha tehlikeli ve sakıncalı ---- bakıldığında ---- yönünde değil -----verdiğinden kaynaklı olduğu açıkça yazıldığı, bu da davalarının haklı olduğunu ve davalı tarafın sorumluluktan kaçmaya yönelik bahane ürettiğinin açık göstergesi olduğunu; davalı ---- her ne kadar bahane ileri sürse de söz konusu ihtarlarından sonra---- firması yetkilileri cihaz üzerinde yeniden ---- inceleme yapılarak söz konusu cihazın tamiratını gerçekleştirmiş ve ekte sundukları---- numaralı ve----- formu ile---- hatasının giderildiğini, alınan ölçümlerin denendiği, bir hatanın kalmadığı belirtilerek ---- imza altına alındığı,---- ile müvekkili firmanın şikayetinin baştan beri aynı şekilde --- yönünde olduğunu ve bu tarihte arızanın giderildiğini de kabul ettikleri, bunun da açmış oldukları davanın haklılığını açıkça ortaya koyduğunu, müvekkili firmanın --- bulunan bu konuda uzman tek---rağmen bu cihaz eksikliğinden kaynaklı ciddi kazanç kaybı ve mağduriyete uğradıklarını, sözleşmenin garanti şartları başlığı altında düzenlenen 7.1, 7.2 ve 73 maddelerine göre; cihazların kurulumundan itibaren ----- garantili olduğu, bakım-onarım için gereken tüm malzemeler ve imalattan doğan hataları kapsadığı belirtilmiş ---, alıcı /keşideci tarafından ------- kapsamında yapılacak tamir ve bakımların bildirimini, ----yapılacağının belirtildiği, aynı maddenin devamında bildirim üzerine en geç 2 gün içinde müdahale edilmesi gerektiği ------- durumunda en geç 5 iş günü içinde çalışır hale getirilmesi gerektiği---- --- durumunda-----hale getirilmesi gerektiğinin --- alındığı, bu sürelerin aşımı halinde------ taahhüt ettikleri, dilekçe ekindeki formlar ve belgeler incelendiğinde davalının ---- cihaz arızasını gidermemesi nedeni ile günlüğü --- olarak taraflarına faizi ile birlikte ödenmesini,---- kurumundan sonuç alınamaması üzerine işbu davayı açma gereğinin hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin alacak ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile haklı davalarının kabulünü, sözleşmeden kaynaklı şimdilik 50.000,00 TL cezai şartın davalıdan alınarak ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya meşruhatlı ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş ancak davaya cevap vermemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava cezai şart alacağı istemine ilişkindir. Davacı vekili -----yaptığını bildirmiştir.) ----- daha arttırarak toplam ---- etmiştir.
Taraflar arasında --- tarihli satım sözleşmesi bulunmaktadır. Davalının satıcısı ve ------ olduğu------ olduğu iddiası ile davacı yanca cezai şart alacağı talep edilmiştir. Davacı yukarıda belirtilen nedenlerden ötürü davanın kabulünü istemiş davalı yan davaya herhangi bir cevap vermemiştir.
Yapılan incelemede satıma konu cihazın --- tarihinde tesliminin yapıldığı ---- süresinin başladığı karşılıklı olarak imza altına alınmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 7.2. Maddesi uyarınca teslimatın yapıldığı tarihten itibaren 36 ay süresince söz konusu-----
Davacı yan tamir ve bakıma ilişkin ilk bildirimi ---- tarihli dilekçe sunmuş bu dilekçesinde dava dilekçesinde --- 2018 olarak belirttiğini belirtmiştir.
Dosyaya sunulan belgeler, ---- incelenmiş Davacı şirket-------- davalıya söz konusu--- ----- yüksek oranda değer verdiğine dair bildiriminde bulunulduğu, davalı yanın buna karşılık olarak gönderdiği -- tarihli ------ olarak alınan cihazın da hatalı olabileceği, gerekli kontrollerin yapılacağına dair cevabi mail gönderdiği anlaşılmıştır.
Davacı --- tarihli ihtar ile davalıdan ---- etmiş, söz konusu ihtarın davalıya --- tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin garanti şartları başlıklı 7.3. Maddesi "Alıcı tarafından garanti kapsamında yapılacak tamir ve bakımların bildirimi ilgili kişiler tarafından --- bölümüne --- veya ---- ile yapılır. Yukarıda belirtilen şekilde yapılacak bildirim üzerine cihazlara en geç 2 iş günü içinde müdahale edilecektir. ---- çalışır hale getirilme ---- getirilecek arızalarda maksimum 5 iş günüdür. --- ---tatilleri bu süreye ilave edilir) ------gerektirecek---- günüdür. ( Sadece ---- bu süreye ilave edilebilir) Bu sürelerin aşılması ---- belirtilen cihazların çalışmadığı her gün için ---- taahhüt eder. ..." hükmü bulunmaktadır.
Taşınır satışı TBK'nın 209 ile 236. maddeleri arasında düzenlenmiş olup, satıcının ayıplı maldan doğan sorumluluğu karşısında alıcının sahip olduğu seçimlik haklar da yine ilgili hükümler dahilinde açıklanmıştır. TTK'da da TBK'ya atıf yapılmak suretiyle, işbu maddedeki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de TBK'nın satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu doğrultuda TTK'nın 23/f.1-c bendi uyarınca, ayıp türlerine göre bir ayrım yapılmış ve "...Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklindeki hüküm ile taşınır satışına konu malda gizli ayıp olması halinde TBK'nın 223. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Ticari satışlar bakımından ayıplı mal ile karşılaşılması durumunda ayıp ihbarının geçerli bir şekilde yapılabilmesi, ayıbın türüne göre farklı sürelere bağlanmıştır. Buna göre TTK'nın 23/f.1-c bendi "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklindedir. İlgili maddeden de görüldüğü üzere alıcının "açıkça belli olan ayıplar" halinde 2 (iki) gün içinde, --- içinde ayıplı malı satıcıya ihbar etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Açıkça belli olan ayıplardan kasıt, satılanın teslimi sırasında muayenesine gerek olmadan belli olan ayıplardır. --- ise satılanın teslimi sırasında açıkça belli olmayan adi yani olağan bir muayene ile meydana çıkacak olan ayıplardır. Buna karşılık ilgili maddede açıklanmamış olan gizli ayıp ise olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak olan, bir diğer deyişle olağan bir muayene ile meydana çıkmayacak olan ayıplardır. TTK'da "gizli ayıp"ın düzenlenmemesi sebebiyle TBK'nın 223. hükmü uygulanacaktır. Bu doğrultuda satılanda gizli ayıp olması durumunda TBK'ın 223/f.2 uyarınca, alıcı---- satıcıya bildirecektir. Sonuç olarak, TBK'ya yapılan atıf sebebiyle TTK'da ticari satışa konu satılanda gizli ayıp çıkması durumunda ----- uygulanacaktır. Keza satış sözleşmesine konu satılanda ayıp çıkması durumunda satıcının ayıptan sorumluluğu ve bu bağlamda alıcının sahip olduğu seçimlik hakları da ------ düzenlenmiştir.
Mahkememizce talimat yolu ile alınan ---- tarihli bilirkişi raporu denetime uygun değildir.Cihazın çalışıp çalışmadığına dair bir ihtilaf yoktur. ----- yapan cihazın gerektiği gibi çalışmadığı iddia edilmiştir. Mahkememizce---- edilmiş söz konusu cihazın mahallinde görülmesi, üzerinde inceleme yapılması,---- kapsamına girip girmediği hususunda ---- konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden uyuşmazlığa konu makinenin bulunduğu------kayıtları da incelemek suretiyle ---- formunun düzenlenmesinden arıza bildiriminin----tarihine---- kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmış ise arıza sebebi gösterilen ---- ilşikin kayıtların bulunup bulunmadığı, ---- suretiyle ölçüm için kullanılan sözleşmeye konu ---yaptığı dikkate alınarak teknik arıza nedeniyle sözlü talimat ile arızanın giderilip giderilemeyeceği ve makinenin ölçüme ilişkin arıza iddiaları hususunda bilirkişi raporu alınmış bilirkişi ----- raporunda özetle; ".... a- Dava konusu olan ----- yüksek-------- basıldığında takılma mevcut olduğu ilk olarak 30/01/2018 tarihinde davalı firmaya yazılı olarak Davacı firma çalışanı------------ adresine bildiriminin yapıldığı, --- kullanılmakta olan ---- takılmanın ----- yerlerinin değiştirilerek giderildiği, ancak ---- ------ hatasının devam ettiği anlaşılmaktadır. --- raporlarından da anlaşılacağı üzere ------- devam ettiği, ilerleyen süreçte yapılan teknik incelemelerde alınan---- değerlerinin --- raporlanarak --- için cevap beklenildiği, ------cihazındaki ------- olarak ---- tarihinde --- denenerek ---- arızasının giderildiği tespit edilmiştir.
b- Tarafımdan makinenin bulunduğu----için inceleme yapılmıştır. ---- daha önce alınan farklı -------- bulunduğu ve ---- çalıştığını tespit ettim. ---şahsımın ---- gerçekleştirilmiş olup, dava konusu----- bulunmadığı görülmüştür. Şahsımın------- --- yapılan -------------- çalıştığını tespit ettim.
c- ------- formunun düzenlenmesinden arıza bildiriminin---- tarihine kadar makinenin ---- bulunduğu ancak ----- değerleri nedeni ile ----- değerlerinin dışında olması nedeni ile kullanılmadığı, bu --- bulunan daha önce satın alınan farklı bir ---cihazının kullanıldığı tespit edilmiştir. ------- bu süreçte -----aktif olarak kullanıldığına dair hasta kayıtları bulunmamaktadır---- tarafından bu süreçteki----sonuçlarının --- olan----- ile raporlanarak paylaşıldığı ve ----- verdiği --- tarihinde fiziki olarak uygulandıktan sonra --- numaralı ----- raporunda kayıt ve imza altına alınmıştır.
------- sonraki ---- --- incelemelerinde alınan cihaz ölçüm değerleri ---- beklenildiği, raporlamadaki ölçüm değerlerine istinaden ---- verdiği ----- değerlerinin cihaza uygulanarak ---- tarihinde----hatalı değerler --- kaldırılmıştır.
d- --- incelenmiş olup,----- kullanılan sözleşmeye--- ölçümler yaptığı dikkate alındığında --- davalı firma çalışanı ---- tarafından gönderilen---mailinde "---- ihtiyaç var ve ---- alınarak kontrolleri yapılacak. ------ üretici firmadan istendi. Geldiğinde program yapılarak kontrolleri sağlanacaktır." Yazısından da anlaşılacağı üzere cihazdaki teknik arıza olan yüksek ölçüm değerlerinin sözlü talimatlar ile giderilemeyeceği, Sözleşmenin 7.6. Garanti dışında kalan hallerden olan 7.6.3 maddesi gereği "-------- kişi tarafından yapılacak olan ----- dışında tutulacağı, bu neden ile ---- yerinde ---- fiziki işlem yapılarak arızanın giderilebileceği kanaati hasıl olmuştur.
e-Sözleşmede belirtilen garanti şartları olan 7.1. ---- sözleşme konusu cihazlar için servis ve bozuk parçalar değiştirmeyi kapsadı, 7.2.--- yapıldığı günü takip eden ve cihaz kurulumundan itibaren 36 ay boyunca geçerli olduğu, bakım onarım için gereken tüm sarf malzemeler (----------olduğu belirtilmiştir. --- yapılacak tamir, bakımların bildirimi, ilgili kişiler tarafından ---- yolu ile yapılır. Belirtilen şekilde yapılacak bildirimler üzerine; cihazlara en geç 2 iş günü saat içinde müdahalede edileceği belirtilmiştir. Cihazların çalışır hale getirilme ---- parça ve insan kaynağı gerektirecek arızlarda ----- sonu --- bu süreye ilave edilir) yurt dışı parça ve insan kaynağı gerektirecek ---- sadece ---- bu süreye dahil edilebilir)
Sözleme şartları gereği ----oluşan ------------- sözleşme gereği ---- kapsamında yapılması gerektiği kanaati hasıl olmuştur.
f- Davacı tarafından---- hatasının davalıya---- bildirimin yapıldığı anlaşılmakta olup, davacının arıza bildirim yükümlülüğünü yerine getirdiği, ---- arızanın ---- raporlandığı ---- anlaşılmakta olup, davalı konumda bulunan firmanın cihazı çalışır hale getirmek için ---- gereği ---- parça ve insan kaynağı gerektirecek arızalarda ---- getirmediği tespit edilmiştir.
g- ---- ---- edilerek ---- --- sırasında bir etkisinin olmadığı, ---- ölçüm yapması nedeni----- bağlı olarak belirl------ cihazın ------ ile arızalanarak --- kaybetmiş olup kullanılamadığı, ---- kendisinden beklenilen faydayı sağlamadığı kanaati hasıl olmuştur." şeklinde görüş bildirmiştir.
Yapılan inceleme ve denetime uygun bulunan bilirkişi raporundan tespit edildiği üzere satıma konu olan -------hatası verdiği, davacı yanca davalıya ilk olarak ---- bildirimde bulunulduğu, davalının bu bildirim üzerine gerekli kontrolleri yapacağını belirttiği-------- -------- devam ettiği ve hatanın giderilmediği, ancak davalı yanca 01.02.2019 tarihinde giderildiği, söz konusu cihazın --- formunun düzenlenmesinden arıza bildirimin yapıldığı --- kullanılmadığı, bu süreçte --- bulunan farklı bir ------ ölçme cihazının kullanıldığı, cihazdaki teknik arızanın yani yüksek ölçüm değerlerinin sözlü talimatlar ile giderilemeyeceği, ayrıca sözleşmenin 7.6. Garanti dışında kalan hallerden olan 7.6.3. Maddesi gereği " arıza durumunda---- yapılacak olan her ---- kapsamı dışında tutulacağı, bu neden ile ----değerlerinin yerinde cihaza fiziki işlem yapılarak arızanın giderilebileceği hükmü bulunduğu,------------ sözleşme gereği --- yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davacı esasen davalıya ilk bildirimi --- yapmış olmasına rağmen ıslah dilekçesinde 01.03.2018 tarihini baz almıştır. Mahkeme taleple bağlı olduğundan ve talebin fazlasına hükmedemeyeceğinden talep gibi ---- bildirimin yapıldığı kabul edilmiştir. Sözleşmenin 7.3. Maddesi gereği cihazlara müdahale---- dolduğu, aynı madenin devamında ifade edilen 20 iş gününün de ---- tarihinde dolduğu anlaşılmıştır. ----- davacının talep edebileceği cezai şart------. Dava kısmı alacak davası olarak açılmıştır. Kısmi davada zamanaşımı ve temerrüt sadece dava konusu edilen kısım için gerçekleşmektedir/kesilmektedir. Davacı davadan önce davalıya gönderdiği ---- temerrüde düşürmüştür. Artan kısım için temerrüt ıslah ile birlikte gerçekleşmiştir. Tüm dosya kapsamı, denetime uygun bulunan 10.05.2021 tarihli bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirilmiş davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
2.082.400,00 TL cezai şart alacağının 50.000 TL sinin ihtarname tebliğ tarihi 14.12.2018 tarihinden kalan kısmının ıslah tarihi 14.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2- 492 sayılı harçlar kanunu gereği alınması gerekli 142.248,74 TL nispi harçtan davacı yanca dava açılırken yatırılan 853,88 TL ile ıslah harcı 36.229,07 TL nin mahsubu ile bakiye 105.165,79 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 853,88 TL nispi harç, 36.229,07 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 37.127,35 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 430,60 TL posta ve tebligat gideri, 1.450,00 TL bilirkişi ücretleri, 384,90 TL keşif harcı, 200,00 TL keşif yol ücreti olmak üzere toplam 2.465,50 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.364,39 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı yanca yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına ,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden yürürlükte olan -----vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden red edilen kısım yönünden yürürlükte olan -----nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
8----- arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan --- davalıdan, bakiye 54,14 TL sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar oy birliği ile açıkça okunup usulen anlatıldı