T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/133 Esas
KARAR NO: 2021/305
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 21/04/2020
KARAR TARİHİ: 01/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde -------plakalı aracı ile ---- istikametinden--- hakimiyetini kaybederek yoldan çıkmış ve orta refüjü geçtikten sonra karşı yönden gelen ve---- plaka sayılı yolcu otobüsü ile çarpışması neticesinde kaza meydana geldiğini, kazanın oluşumunda sürücü---- KTK 52/1-b maddesini ihlal ederek kusurlu olduğu, diğer sürücü---ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun olmadığının anlaşıldığını, kazada yaşamını yitiren müvekkilin annesi ---- kaza tarihinde henüz --- yaşında olduğunu, kusuru ile sebep olmadığı bir kaza nedeni ile yaşamını yitirdiğini, aynı kazada müvekkilinin babası --- hayatını kaybettiğini, müvekkilinin davaya konu kaza nedeni ile henüz ---, anne ve babasını kaybettiğini, -------ölümü ile maddi manevi desteğini yitirdiğini, bundan böyle ---- yokluğunu hayatının her aşamasında hissedeceğini beyan ile, müteveffa----ölümü ile sonuçlanan kaza nedeni ile müvekkili --- destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 23.01.2018 tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsilini, (müteveffa ---ölümü nedeni ile 1.000,00 TL. müteveffa --- ölümü nedeni ile 1.000,00 TL.) yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Harç artırımı taleplerinin kabulü ile;------ölümü nedeni ile hak kazanılan 60.469,06 TL. destekten yoksun kalma tazminatına kaza tarihi olan 23.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini ve öncesinde açıklanan nedenlerle dosyanın dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek davacının babası müteveffa ----- ölümü nedeni ile hak kazandığı destekten yoksun kalma tazminat alacağının hesaplanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
RAPOR: Bilirkişinin raporunda özetle; Kusur Bakımından Sonuç :Mevcut verilerin değerlendirilmesi sonucu; ---- meydana gelen olayda; davalı tarafa sigortalı--- otomobil sürücüsü -----%100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğunun, dava dışı sürücü----- sayılı----- olayın oluşumunda kusursuz olduğunun, davacılara yakını---- otomobildeki müteveffa yolcu) ---- kendi ölümü ile neticelenen olayın oluşumunda kusursuz olduğunun,--- tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden müteveffa---- ölümü sebebiylegeride kalan hak sahibi davacı kızı---- tarafından destekten yoksunluk sebebiyle maddi tazminat talebinde bulunulmuş ise de, davaya konu olayda---- plakalı araç sürücüsü müteveffa ---- % 100 oranında kusurlu olması ve davalı sigorta kuruluşunun sorumluluğunu düzenleyen poliçe başlangıç tarihi 01.06.2015 tarihinden sonra olması sebebiyle;---- A.5.(ç) bendi ve A.6.(d) bendindeki yasal düzenlemeler kapsamında, müteveffa baba --------- sebebiyle adı geçen davacı kızı--- bakımından destekten soksun kalma sebebiyle maddi tazminat hesaplanmasının mümkün olmadığının, müteveffa--- ölümü sebebiyle hak sahibi davacı kızı --- destekten yoksun kalma sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı = 60.469,06 TL olduğunun kanaatine varıldığını beyan etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava: trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatının desteğin kullandığı ------ sigortacısından tahsili için açılan tazminat davasıdır.
Kaza Tespit tutanağı-----tarihinde meydana gelen kazada ölümlü/yaralanmalı Trafik Tespit Tutanağına göre; olay mahalli yerleşim ----------- sürücüsünün ------ belgesi mevcut--- sürücü belgesi mevcut, ---- işaretlenmiş olup,--- sürücüsünün 2918 sayılı ktk'nın 52/1-b maddesini ihlal ettiği,---- sürücüsünün herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiş, tutanak ---- altına alınmıştır.
Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta---------- plaka sayılı araç maliki olan sigortalı----- arasında davaya konu ---- tarihlerini kapsayan------- poliçesi bulunmaktadır. Poliçe limiti -----
Kusur Raporu:----- tarihli heyet raporuna göre; sürücü ------%100 kusurlu, dava dışı sürücü------kusursuz olduğu bildirilmiştir.
Söz konusu kaza ------ soruşturma ------------özellikleriyle yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak" kuralını ihlal ederek kusurlu olduğu, ----- herhangi bir kusurunun olmadığından bahisle şüpheli hakkında Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği görülmüştür.
Maddi tazminat hesabı yönünden aktüerya ---- bilirkişi heyet raporu alınmış söz konusu rapora göre, olayda vefat eden ---- desteğinden yoksun kalan davacı -------- maddi tazminat hesabı yapılmıştır. Söz konusu rapor denetime elverişli ve hüküm kurmaya uygundur.
Trafik Tescil: ---- plaka sayılı aracın --- adına tescili bildirilmiştir.
Davacının anne ve babası olan ------- tarihinde vefat ettiği aile nüfus kayıt örneğinden anlaşılmıştır.
Davacı kaza tarihinde vefat eden anne ve babasından kaynaklı kaza anında araç sigortacısı davalı ------ ölümü nedeniyle 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği anlaşılmaktadır.
KTK.nın 91. maddesi gereği, KTK.nın 85. maddesinde belirtilen, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, ---- dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, --- zorunludur.
Türk Ticaret Kanunu’nun 1425. maddesine göre --- şartları içerir.----- Genel Şartları---- tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartlar C.10. maddesi ile ----- sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan-------- Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır.
KTK.nın 93. maddesi gereği----- genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları---- bulunduğu --- tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır. Böylece ---- kanundan aldığı yetki ile ------ genel şartlarını belirler.---- Sigorta Sözleşmeleri başlıklı 11. Maddesi birinci cümlesinde " Sigorta sözleşmelerinin--------------- şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir." İfadesi ile yapılacak sözleşmeler---- uygun olmak zorundadır. Bu nedenle ------ genel şartlarını TBK.nın 20 maddesinde düzenlenen genel işlem koşulu kapsamında değerlendirmek mümkün değildir. TBK 20. maddede belirtildiği üzere önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri genel işlem koşulu kapsamındadır.----Sigorta Genel Şartları, sözleşmede taraf olmayan--- kanundan aldığı yetkiye dayalı olarak belirlenir. Ayrıca Genel Şartları, Türk Borçlar Kanunu 20. maddesinin son fıkrasında “Genel işlem koşullarıyla ilgili hükümler, sundukları hizmetleri kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütmekte olan kişi ve kuruluşların hazırladıkları sözleşmelere de niteliklerine bakılmaksızın uygulanır.” düzenlemesi kapsamında düşünmekte mümkün değildir. Çünkü kanunda açıkça belirtildiği üzere kanun veya yetkili ------ tarafından verilen izinle kişi ----- sözleşmeler yürütmekte oldukları bir hizmet ile ilgili olmalıdır.------- hizmeti veren bir -------olmadığı gibi hizmeti alan taraf ile bir sözleşme ilişkisi içinde bulunmamaktadır.
---------- sigortası teminatının kapsamı,---- ayrılmaz bir parçası olan genel şartlara göre belirlenir. Nitekim Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinde yapılan değişiklikle -----kapsamındaki tazminatları belirlemede ---Sigortası Genel Şartlarının göz önüne alınması esası getirilmiştir.
---- tarihinde yürürlüğe giren----- Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı----- ---- --- işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen -----Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı----- sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle----- dahilinde karşılamakla yükümlüdür. --- kapsamı üçüncü şahısların,------ riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” Şeklinde düzenlenmiştir. Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5. maddesinin (ç) bendinde ise ---“Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır.” Şeklinde ifade edilmiştir. Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “---- hak sahibinin, ---- -----riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile ---- kalan hak sahibinin, sigortalının----- olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” ------ sigortasının teminatının dışında kalan hallerden sayılmıştır.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. Maddesinin (a) ve (c) bentleri,------- Genel Şartları A.1. maddesi, A.3. maddesi, A.5. maddesinin (ç) bendi, yine A.6. maddesinin (c) ve (d) bentleri birlikte değerlendirildiğinde bir motorlu aracın işletilmesi sırasında destekten yoksun kalınan zararın, ----- ---- kapsamında olması için şu şartların gerçekleşmesi gerektiği söylenebilir.
a) Talep edilen destek tazminatı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk ve sorumluluk riski çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin olmalıdır. Sigortalının hukuki sorumluluğu olmayan----- riski içinde bulunmayan tazminat taleplerinden------ sorumluluğu bulunmayacaktır.
b) ------işletilmesinden dolayı ölen kişinin üçüncü kişi olması gerekir. İşleten ----- olduğu şahısların dışında bir üçüncü kişinin ölümü neticesi, destek zararlarından --- sorumluluğu bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak,---- eylemlerinden sorumlu bulunduğu kişilerin ölmesi durumunda ölen kişi, üçüncü kişi sayılmayacağı için desteğinden yoksun kalanların ------------olmayacaktır.
c) Sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinden sigortacının sorumluluğu bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla desteğin kendi kusurundan kaynaklanan destek zararlarından sigortacının sorumluluğu bulunmamaktadır.
Somut olayda davacı --------- sürücü desteğin sevk ve idaresindeki kendisine ait araçla yapmış olduğu trafik kazasında ölmesi sonucu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur. Kaza desteğin %100 kusuru ile 23/01/2018 tarihinde meydana gelmiştir. Diğer bir istem ise aynı kazada vefat eden davacının annesi ---- vefatından kaynaklı trafik kazasında ölmesi sonucu aracın ---- sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur.
---- davalı----arasında düzenlenen poliçenin teminat başlangıç ve bitiş tarihleri------- olup, davalı ---- sorumluluğunun kapsamı ise ---- tarihinde, ----teminat başlangıç tarihi olan 27/11/2017 tarihinden önce yürürlüğe giren -- (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.
------ Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararları, destekten yoksun kalma--- kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Somut olayda ise işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü muris ----- üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir. Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla ---- şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle davacının davalı ---- sürücü---- cihetiyle destek tazminatı talep etme hakkı bulunmadığından davanın bu yönüyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Sonuç olarak yapılan yargılama, toplanan deliller, trafik kazası tespit tutanağı, kusur ve aktüerya bilirkişi heyet raporu ve diğer tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, 23/01/2018 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazasında davacının murisi ---- ölümü sebebiyle davacının---- desteğinden yoksun kaldığı, ------- uygulamalarına göre, kazada vefat eden yolcu ---------- olası destek sebebiyle üçüncü kişi sıfatıyla--- poliçesini yapan ------sorumlu olduğu takdir ve kanaatiyle ----tarafından vefat eden ---- bakımından hesaplanan maddi tazminat hesabı üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE
1-Davacının vefat eden sürücü ----- destekten yoksun kalma tazminat talebine ilişkin davasının REDDİNE,
2-Davacının vefat eden yolcu ----- destekten yoksun kalma tazminat talebine ilişkin davasının KABULÜ ile 60.469,06 TL destekden yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 02/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 4.198,95 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 259,40 TL (peşin harç+ıslah harcı) harçtan mahsubu ile bakiye 3.939,55 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ---- göre hesaplanan 8.660,98 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 259,40 TL peşin harç+ıslah harcı toplamı 313,80 TL ile 1.491,50 TL Tebligat masrafı,---masrafı, müzekkere masrafı ve diğer dosya masrafları olmak üzere toplam 1.805,30 TL yargılama giderinden davanın kabul 0,98 ve red 0,02 oranına göre hesaplanan 1.769,19 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine,
8----- %98 kabul oranına 1.293,60 TL'nin göre davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9------ %2 red oranına 26,40 TL'nin göre davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.