T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/153 Esas
KARAR NO:2022/572
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:28/06/2017
KARAR TARİHİ:29/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ----tarihleri arasında müvekkil şirkette ---olarak görev yaptığını, dolandırıcılık fiili nedeniyle savunma alındığını ve şahsın istifa ederek işten ayrıldığını, davalı --- organik bağı olduğunu, hizmet karşılığı olmayan faturalara ilişkin ödemeleri -- hesabına alan kişi olduğunu, davalı --- tarihleri arasında --- olarak çalıştığını ve şahsın anlaşma yoluyla iş akdinin sonlandırıldığını,---hizmet karşılığı olmayan faturaları keserek davalılar ile birlikte hareket ettiğini, davalı ---o dönem sahte faturaları düzenleyen---bünyesinde çalıştığını, davalı---dışına mail göndererek kullanılan --- programı üzerinde cari kart değişikliği yaptığını ve böylece sahte faturaları düzenleyen --- yerine isimli şahsa ödeme yapılmasının önünün açıldığını, ödemeler nedeniyle şirketin ---zarara uğradığını ve bu tutarın tahsili amacıyla davalılar ile --- aleyhinde icra takibi başlatıldığını fakat takibe haksız olarak itiraz edildiğini, anılan nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamını, davalıların --- aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini dava ve talep etmiştir.
RAPOR: ---raporunda özetle;"Dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi, nihayetinde ---verilen davacıya ait defter ve belgeleri inceleme görevi ile sınırlı olmak üzere, yukarıda anlatılan görüş ve gerekçelerle, nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri tespit edilmek suretiyle HMK 222 maddesi uyarınca lehine delil teşkil edecek vasıfta olup olmadığı konusunda aşağıda belirtilen sebeple görüş bildirilmemiştir. Davacı vekili ve yerinde inceleme talepli dilekçelerinde bildirdikleri yetkili kişiden inceleme için gerekli bilgi ve belgelerin hazır edilerek tarafıma iletilmesi ile inceleme için gün ve saatin bildirilmesi istenmiş ancak bu güne kadar inceleme konusunda bilgi dönüşü olmaması sebebiyle davacı ---defter ve belgeleri üzerinde --- incelemesi yapılamamıştır.Davacınındefterlerine göre dava tarihi itibariyle davacının davalı---alacağı bulunup bulunmadığı ve miktarı konusunda aşağıda belirtilen sebeple görüş bildirilmemiştir. Davacı vekili ve yerinde inceleme talepli dilekçelerinde bildirdikleri yetkili kişiden inceleme için gerekli bilgi ve belgelerin hazır edilerek tarafıma iletilmesi ile inceleme için gün ve saatin bildirilmesi istenmiş ancak bu güne kadar inceleme konusunda bilgi dönüşü olmaması sebebiyle davacı ---defter ve belgeleri üzerinde---incelemesi yapılamamıştır. --- sayılı yazısına, ---sayılı cevap yazısında; --- yatırıldığı görülmüştür. Bu tutarın dava dosyası ekinde mevcut---Esas sayılı dosyasına davacı tarafından sunulmuş olan bilgilerdeki tutar ile de uyumlu olduğu görülmüştür. Davacı vekilinin dava dilekçesinde ileri sürdüğü üzere davaya konu--- için kesilen fatura ve irsaliyelerin sahte olup olmadığı ve gerçek mal veya hizmet alımına ilişkin olup olmadığı konusununda: Söz konusu faturalar, taşıma belgeleri, irsaliye ve benzeri belgeler tarafıma sunulmadığı için bu belgeler hakkında görüş bildirilmemiştir. Dava---düzenlenmiş takip ve dava dosyasında bulunan fatura kopyalarının incelenmesi ile söz konusu faturaların sahte olup olmadığının tespit edilemeyeceği ancak fatura kopyaları incelenerek oluşturulan aşağıdaki tabloya göre --- tarihli olanların tarihlerinin elle değiştirildiği görülmüştür. Dava dışı --- düzenlediği söz konusu faturalara ilişkin mal veya hizmetleri gerçekleştirdiğinin ispat yükünü dava dışı --- taşıdığı kanaatindeyiz bu konudaki takdir Sayın Mahkemenize aittir. Davalı --- dava dışı---yatırdığı paralara karşılık düzenlenmiş fatura bulunup bulunmadığı ve bu faturaların gerçek mal veya hizmet alımına ilişkin olup olmadığı bu firma kayıt ve belgelerinin incelenmesi ile tespit edilebilecektir. Davalı--- ve dava dışı ---- davaya konu somut olayla ilişkili düzenledikleri faturalara ilişkin mal veya hizmetleri verdiklerinin ispat yükünü üzerlerinde taşıdıkları kanaatindeyiz bu konudaki takdir Sayın Mahkemenize aittir. Dava dışı ---- adına sahte olarak kesildiği ileri sürülen fatura ve sevk irsaliyesindeki bedeller ile davacı ---gönderilen banka havale bedelleri arasında zaman ve ücret bakımından organik bağ olup olmadığı konusunda: Yukarıdaki tabloda yer alan fatura toplamı --- aşağıdaki tabloda yapılan ödemeler tutarı --- tarihli --- adet fatura toplamı --- tarihinde, --- arasındaki tarihleri taşıyan ---adet fatura toplamı --- tarihinde ---hesabına ödendiği görülmüş bu bakımdan diğer tarihli fatura ve ödeme tutarları arasında küçük farklar da olsa sahte olarak kesildiği ileri sürülen fatura ve sevk irsaliyesindeki bedeller ile davacı --- gönderilen banka havale bedelleri arasında zaman ve tutar bakımından organik bağ bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin ---tarihli beyan dilekçesine ek yapılan banka dekontlarındaki dava dışı --- davalı---tarafından gönderildiği ileri sürülen paralar ile davacı Şirketin sahte faturalardan kaynaklı davalıya yapılan ödemeler arasında zaman ve bedel bakımından organik bağ olup olmadığı konusunda: ---tarihinde --- gönderilen --- aynı tarihte--- tarafından ----olarak gönderildiği; ----tarafından ---tarihinde --- gönderilen ---, aynı tarihte tarafından---olarak gönderildiği; --- tarihinde--- gönderilen ---aynı tarihte tarafından ---gönderildiği görülmüştür. Hizmet alınmamasına rağmen hizmet alınmış gibi gösterildiği ve bu minvalde sahte/gerçeğe aykırı fatura düzenlenerek davacı şirketin zarara uğratıldığı iddiasının karşılanması amacıyla varsa zarar miktarının belirlenmesi konusunda: Davacı vekili ve yerinde inceleme talepli dilekçelerinde bildirdikleri yetkili kişiden inceleme için gerekli bilgi ve belgelerin hazır edilerek tarafıma İletilmesi ile inceleme için gün ve saatin bildirilmesi istenmiş ancak bu güne kadar inceleme konusunda bilgi dönüşü olmaması sebebiyle davacı ---defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılamadığından davacı --- bu konuda zarar karşılığı ayırıp ayırmadığı tespit edilememiştir. Sayın Mahkemenizin, hizmet alınmamasına rağmen hizmet alınmış gibi gösterilen faturalardaki mal veya hizmetleri gerçekleştirdiğinin İspat yükünü davacı ile dava dışı --- taşıdığına hüküm vermesi halinde takip ve dava dosyalarında kopyalan bulunan faturalar toplamı olan---kadar davacı şirketin zarara uğratıldığı kanaatini taşımaktayız. Davacı şirket defter kayıtları ile dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar arasında farklılık bulunduğu takdirde müsteminatlarınında incelenmek suretiyle farklılığın neden kaynaklandığı ve hangi hususa değer verilmesinin gerektiği konusunda aşağıda belirtilen sebeple görüş bildirilmemiştir. Davacı vekili ve yerinde inceleme talepli dilekçelerinde bildirdikleri yetkili kişiden inceleme için gerekli bilgi ve belgelerin hazır edilerek tarafıma iletilmesi ile inceleme için gün ve saatin bildirilmesi istenmiş ancak bu güne kadar inceleme konusunda bilgi dönüşü olmaması sebebiyle davacı ---- defter ve belgeleri üzerinde---incelemesi yapılamamıştır. Sayın Mahkemenizin alacaklı lehine avans faizi hakettiğine hüküm vermesi halinde, davacı tarafın 3095 sayılı yasaya istinaden gerçekte almadığı hizmet karşılığında ödeme yaptığı haksız fiil kapsamındaki ödemeleri yaptığı tarihlerden ---tarihine kadar ---- tarihinden ---tarihine kadar --- tarihinden ---tarihine kadar --- tarihinden ---tarihine kadar ---tarihinden ---tarihine kadar --- tarihinden itibaren --- oranında avans faizi talep edebileceği" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
RAPOR: ---raporunda özetle; "Davalının ---- yıllarına ait ticari defterlerine ait ---kapanış tasdiklerinin Yasal defterlerin Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK'nın ilgili hükümlerine uygun olarak ---tasdiklerinin yasal süresi içerisinde alındığı, ---yıllarına ait envanter defteri ---tasdiklerinin süresi içerisinde alındığı ve aynı yıllara ait ---beratlarının ibraz edilmediği, Davacı kayıtlarına göre--firmasından alınan --- tutarlı nakliye faturaları için davalı ---toplamda ---ödeme gerçekleştirildiği, davacının ilgili ödemeleri fatura bazında değilde ara dönemler halinde toplu ödeme niteliğinde gerçekleştirdiği, Dosyada mübrez dekont ile banka ekstrelerine göre davacının ---toplamda----- ödeme gerçekleştirdiği, anılan tutar içinde dava dışı ---adına yapılan ödemelerin de yer aldığı, bunun karşılığında ---firması yetkilisi olduğu anlaşılan---- ödeme gerçekleştirdiği, Davacının --- gerçekleştirdiği ödemeler ile --- --- yetkilisi---- yaptığı ödemeler arasında zaman bağının bulunduğu, gün bazında yapılan detay ödemelerin dikkate alınması neticesinde ücret bakımında da işlemlerin birbiri ile bağlantılı olduğunun anlaşıldığı, Davacıdan istenmesine rağmen faturalara ait irsaliyeler ile daval---ait cari hesap ekstresinin ibraz edilmediği, bu nedenle --- firmasından alınan tüm faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunun tespit edilemediği ancak fatura açıklama ve tutarlarının karşılaştırılması neticesinde dava dışı --- firmasından alınan toplamda ---adet faturanın davacı adına mükerrer olarak düzenlediğinin anlaşıldığı, Davacı taraftan, davacının kullanmış olduğu---- yazılımı üstünde inceleme talebinde bulunulmuş, davacı taraftan tarafıma gönderilen --- sistemlerine erişim olmadığı için ekstre bilgilerini ---." şeklinde geri dönüş yapıldığından---yazılımı üstünde inceleme yapılamamıştır. Sektör teamüllerine uygun olmayan, olması gereken asgari bilgiyi ihtiva etmeyen navlun faturaları karşılığı hizmetin, fatura düzenleyen tarafından verildiğini ve davacı tarafından alındığının denetlenemediği, mevcut durumları itibarıyla 'fiktif' olma ihtimalinin yüksek olduğu, bu şekildeki faturaların kabulünün sektör uygulamalarına aykırı olduğu" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
---- Sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş, dosya İş Mahkemesine gönderilmiş, --- sayılı kararı ile de görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize tevzi edilmiştir. İlk önce mahkememizin --- esas sayılı dosyasına kaydı yapılmış, davalı --- yöneltilen dava tefrik edilerek --- esasına kaydedilmiş, diğer davalılar hakkında görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.
Dava, genel haciz yolu ile takipte ödeme emrine itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunun 67. Maddesinde “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine--- tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın --- aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının --- alacağını dava etmek hakkı saklıdır.Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.” şeklinde düzenlenmiştir. İcra dosyası fiziken celp edilmiş, borçlunun ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu tespit edilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur. Bu hüküm, kaynak --- şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır. Davacı taraf, şirketleri aleyhine sahte fatura düzenlenmesinden kaynaklı zararının oluştuğunu beyanla zararın tazminine dayalı alacak talebinde bulunmuştur. Davacı taraf kendi ticari defter ve kayıtlarına dayanmıştır.Davalı--- vekilinin safahatta müvekkili -- davacı şirkete fatura düzenleyen dava dışı --- çalışanı olduğunu, müvekkilin çalıştığı şirketin banka hesaplarında bloke ve takip olmasından kaynaklı davacı şirketten tahsil edilen fatura ücretlerinin müvekkilinin şahsi hesabına aktarıldığı, dava sonra dava dışı ---- yetkililerine ödemelerin yapıldığının bildirildiği görülmüştür. Bu husustaki savunmaların yerinde olup olmadığı, davacının iddialarının karşılanması amacıyla sahte olarak düzenlendiği ileri sürülen faturaların denetiminin yapılması ve ticari defterlerin incelenmesi amacıyla dosyanın --- tevdiine karar verilmiş olup ---celsenin ara kararları uyarınca ---heyetinden hangi hususlarda rapor tanzimi istenildiği ortaya konulmuştur. ---- tarihli ---- heyet raporunda konuya ilişkin; "Davacının ---gerçekleştirdiği ödemeler ile --- ----yaptığı ödemeler arasında zaman bağının bulunduğu, gün bazında yapılan detay ödemelerin dikkate alınması neticesinde ücret bakımında da işlemlerin birbiri ile bağlantılı olduğunun anlaşıldığı, dosyada mübrez dekont ile banka ekstrelerine göre davacının --- toplamda --- ödeme gerçekleştirdiği, anılan tutar içinde dava dışı---adına yapılan ödemelerin de yer aldığı, bunun karşılığında ---firması yetkilisi olduğu anlaşılan ---ödeme gerçekleştirdiği." tespit edilmiştir. Davacı şirketin zarara uğratılmasına asıl sebebin dava dışı ---Firmasının (sahte fatura düzenleyerek) gerçek anlamda hizmet sunmadığı fatura ilişkin tahsilat yaptığı noktasındadır. Davalı ise dava dışı zarara sebep olan şirket çalışanıdır. --- incelemesi ile ortaya konulduğu haliyle davacı şirketten tahsil edilen ödemelerin davalı --- tarafından dava dışı --- ödeme tevdi edildiği, söz konusu ödemeler ile davacı şirketten gönderilen bedellerin zaman ve miktar bakımından örtüştüğü, davacı şirketin--- esas sayılı dosyası ile davacı borçlu ---- asıl alacak olmak üzere talepte bulunduğu, davalı--- takip talebinden daha fazla olarak dava dışı şirket yetkilisine gelen ödemeleri gönderdiği bu haliyle davacının girdiği zarara sebebiyet vermediği anlaşılmıştır.TTK 64. maddesinde:'Her tacir ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde ekte edilen neticeleri bu kanuna göre açkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
---- raporunda davacı şirket hakkında; " Davacı taraftan, davacının kullanmış olduğu --- yazılımı üstünde inceleme talebinde bulunulmuş, davacı taraftan tarafıma gönderilen--- erişim olmadığı için ekstre bilgilerini maalesef veremiyorum.” şeklinde geri dönüş yapıldığından---yazılımı üstünde inceleme yapılamamıştır. Sektör teamüllerine uygun olmayan, olması gereken asgari bilgiyi ihtiva etmeyen navlun faturaları karşılığı hizmetin, fatura düzenleyen tarafından verildiğini ve davacı tarafından alındığının denetlenemediği" şeklinde değerlendirmelerde bulunduğu görülmüştür---- tespit ve değerlendirmeleri ışığı altında davacı yanın tacir olarak tutmakla yükümlü olduğu defterlerin incelemek üzere mahkememize sunmak zorunda olduğu, dava dışı --- davacı şirkete düzenlemiş olduğu faturaların sahte olup olmadığının denetlenemediği, davacının ilgili bilgi ve belgeleri ---heyetine sunmayarak faturaların sahte olup olmadığının, gerçek bir hizmet alımına konu olup olmadığının irdelenememesine sebebiyet verdiği, davacı şirketten tahsil edilen ödemelerin davalı --- tarafından dava dışı ---ödeme tevdi edildiği, söz konusu ödemeler ile davacı şirketten gönderilen bedellerin zaman ve miktar bakımından örtüştüğü, davalı ----takip talebinden daha fazla bedeli dava dışı şirket yetkilisine gönderdiği bu haliyle davacının girdiği zarara sebebiyet vermediği, davacı bu noktada iddiasını tam ve kesin olacak şekilde ispatlayamadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davacı taraf alacak iddiasının kanıtlayamadığı sabit ise de davanın kötüniyetle açıldığının da sabit olmaması nedeniyle davalı yanın kötü niyet tazminatı isteminin reddi gerektiği anlaşılmakla koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının itirazın iptali davasının REDDİNE,
2-Davalı tarafından talep edilen kötü niyet tazimatının yasal şartları oluşmadığından talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken --- maktu karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile ---
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiği için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.ye göre tespit edilen --- vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren --- hafta içinde ---istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.