T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/300 Esas
KARAR NO: 2021/743
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 14/08/2020
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ----nezdinde ---- numaralı-----gönderilmek üzere yüklemesi yapılan ---senedine istinaden davalı taşıyıcının sorumluluğu altında taşınmış olup, emtiaların alıcıya varışını---- hasarlı olduklarının görülmesi üzerine ------düşüldüğünü, davalı taşıyıcı emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette temiz taşıma senedi ile teslim aldığını, ancak sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri sonucu emtiaların hasarlandığını, emtiaların hasarlı olarak alıcıya teslim edildiğine dair taşıma senedi üzerine hasar şerhi düşüldüğünü, bu nedenle ----- dikkate alındığında eksiksiz ve hasarsız olarak emtiaları teslim alan davalı taşıyıcının hasarlanan emtialara ilişkin zarardan sorumlu olacağının kabulü gerekeceğini, emtialarda meydana gelen hasara istinaden --- raporu tanzim edilmiş olup, davalı taşıyıcının sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlanan emtialarda ---- zarar tespit edildiğini, söz konusu hasara ilişkin olarak gerekli tüm incelemeler yapılmış olup, müvekkili şirket tarafından teminat kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya ---- hasar tazminatı ödemesi yapıldığını beyan ile, davalı-borçlunun -----dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazlarının iptalini ve takibin devamını, davalı-borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen ----- oranında işleyecek faizi ile birlikte ödemesini, davalı-borçlunun %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanca sunulan dava dilekçesinin ----- tarihinde tebellüğ edildiğini, davacı yanın dilekçesinde belirtmiş olduğu haksız iddiaları kabul etmediklerini, aktif husumet ehliyetine itiraz ettiklerini, davacı tarafın sigortalısı ------ tanzim ettiğini beyan ettiğini, davacı tarafın sigortalısından kaynaklı halefiyet hakkını elde edebilmesi için sigortalısının zarara uğraması gerektiğinden, sigortalısının işbu taşıma nezdinde zarara uğradığının davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, davacı tarafın delil listesinde yer alan mal faturası incelendiğinde anlaşılacağı üzere, davacının sigortalısının, alıcı ------ mal faturası düzenlediği görüleceğini, davacının sigortalısı ------- mal faturası neticesinde taşınan malın bedelini alıcı firmadan tahsil ettiyse yük üzerinde mülkiyet hakkı ve bu nedenle oluşan ----- katlanma yükümlülüğü bulunmadığından, yük üzerinde korunacak herhangi bir menfaati de kalmadığını, bu halde, yük ile hiçbir ilişkisi kalmayan sigortalısının işbu taşıma ve iddia edilen hasar nedeniyle hiçbir zarara uğramadığı ortada olacağından, sigortacıya geçen herhangi bir halefiyet hakkı da olmayacağını, mal bedelinin alıcı tarafından sigortalı -----ödenmiş olması halinde, davacı tarafından sigortalıya yapılan ödeme sebepsiz zenginleşmeye yol açacak olup --------- şekli uyarınca mallar, taşıma aracının üzerinde boşaltılmaya hazır vaziyette alıcıya teslim edildiğini, satıcının malları belirlenen varma yerine gelen taşıma aracından boşaltma işlemi yapılmaksızın alıcının tasarrufuna bırakılması anında hasar ve yararın alıcıya geçeceğini, davaya konu taşımada emtianın boşaltma yeri olan----- ulaşmasıyla emtia üzerinde hasar ve yarar malın alıcısı ----- geçtiğini, emtiaya ilişkin hasar ve yarar alıcıya geçtiğinden satıcının herhangi bir kaybı veya zararı söz konusu olmayacağını, satıcının emtiaya ilişkin hukuki bir menfaati kalmamasına rağmen emtiaya ilişkin hasar bedelini davacı taraftan talep etmiş ve Davacı taraf da ilgili bedeli malın satıcısı ve gönderici olan sigortalısı ------ ödediğini, satıcı hukuken zarara uğramış sayılamayacağından, davacı tarafından satıcıya ödenen bedelinin Müvekkili şirkete rücu edilebilir bir tazminat bedeli olmadığını, müvekkili şirketin dava konusu edilen taşımada ------ bulunmadığını, müvekkili şirketin taşıyan olarak kaşesinin yer aldığı taşıma senedi bulunmadığını, müvekkili Şirketin işbu taşıma kapsamında taşıyan sıfatı bulunmadığını, dilekçe ekinde sunulan navlun faturaları ve taşıma senetlerinden de anlaşılacağı üzere; ----------- firma tarafından gerçekleştirilmiş, ------ise ------olduğunu, ancak her ne ------- anlaşılmış olsa da bahsi geçen ----- fiili olarak, -----üzerinde kaşesi bulunan ------- şirketine yaptırdığını, aynı zamanda işbu taşıma kapsamında ----- taşıma yapılmış olduğundan, -------tarafından gerçekleştirildiğini, -----tarafından gerçekleştirildiğinden işbu davanın ----- adresinde -----tarafından gerçekleştirildiğinden,----- talep ettiklerini, müvekkili Şirketin hiçbir şekilde emtianın hasarlanmasında kusurlu olmadığını, varlığı iddia olunan hasarın kaynağı belli olmayıp, hasarın taşıma esnasında oluştuğunun ispatlanamadığını, söz konusu hasar kapsamında bağımsız kuruluşlarca yapılan ekspertiz incelemesi de bulunmadığını, hasarın nedeninin de belli olmadığını, ------ senedinde hasar şerhi düşüldüğü belirtilmiş ise de --------senedinde yalnızca alıcı tarafından teslim alınan emtiada çizik olduğu iddia edildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde belirtiğinin aksine, taşıma işi üç farklı taşıma yoluyla gerçekleştirildiğini, ----- gerçekleştirildiğini, ------- taşındığını, bu limandan da alıcının -----tesisine nakliyesi----- gerçekleştirildiğini, bahsi geçen --------- belgesi tahtında gerçekleştirildiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere, davacı taraf dava dilekçesinde iddia olunan hasarın taşımanın hangi aşamasında gerçekleştiği bilgisini vermediğini, davacı tarafça sunulan belgelerden de anlaşılacağı üzere ---- tahtında gerçekleştirilen kara taşıması müvekkili ----sorumluluğunda gerçekleşmemiş, fiili taşıyan olan ----- sorumluluğunda, -----sorumluluğunda, ------ sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, alıcının hasar tutanağı olarak düzenlediği iddia edilen tutanakta ise taşıyanın imzası yer almadığını, davacının iddiaları yalnızca bir takım soyut beyanlardan oluştuğunu ve taşıyanı bağlayacak nitelikte olmadığını, meydana geldiği iddia edilen hasara ilişkin her ne kadar ------ düşülmüş olduğu iddia edilmiş ise de yalnızca çizilmeye ilişkin beyan gerçek bir hasar iddiası olmadığı gibi taşıyana yapılmış süresinde hasar ihbarı da bulunmadığını, -----düşülmüş gerçek bir hasara ilişkin hasar şerhi de bulunmadığını, ---- senedinde yer alan ve hasar şerhi olduğu iddia edilen husus yalnızca sağ tarafta çizilme var şeklinde olduğunu, malların teslim tarihi dikkate alındığında -----gereğince hukuken geçerli bir hasar ihbarının bulunmadığının ortada olduğunu beyan ile, davanın aktif husumet itirazları nedeniyle usulden reddini, davanın pasif husumet itirazı nedeniyle usulden reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın herhalde esastan reddini, işbu davanın -------- adresinde mukim ---- tarafından gerçekleştirildiğinden,-----ihbarına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
İhbar olunan ----- dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi doğru halefiyet hakkını elde etmiş olduğunu ispat ettiğini, --------- tercümelerinin sunulması halinde doğru halefiyet hakkının elde edilmiş olup olmadığı bu aşamadan sonra tarafımızca inceleme konusu edilebileceğini, davacı tarafından hazırlanan dava dilekçesinde yer aldığı üzere, taşıma konusu emtea,---- farklı taşıma yoluyla ve ---- farklı şirket vasıtasıyla gerçekleştirilmiş ve davalı taşıyıcının sorumluluğu altında taşınmış olup tahliye edilerek dava dışı olan yük sahibine teslim edildiğini, yükler gemiden sağlam olarak alınmış ve yükteki iddia konusu hasar için usulüne uygun herhangi bir hasar tutanağı tanzim edilmediğini, müvekkili tarafından organize edilen deniz taşıması süresinde yükün gemiden hasarsız ve vaktinde olarak indiği ve buradan ----- gerçekleştirecek tarafa teslim olunduğunu, ---tamamlanması sonrasında ve emtianın kara taşıması için teslim alınması sırasında hiçbir hasar tutanağı bulunmaması da hasarın deniz taşıması dışında kara taşıması sırasında hasarlandığını kanıtladığını, davacı tarafından dava konusu hasar ile ilgili olarak ---- gereğince süresinde bir ihbar yapılmamış ve tarafların da katıldığı bir tespit bulunmadığını, ----- salimen ulaştırılan yüklerde, bu safhadan sonraki aşamada veya elleçlemelerde meydana gelen iddia konusu herhangi bir hasardan müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, meydana geldiği iddia edilen hasarın deniz taşıması sırasında oluşma ihtimali olmadığını beyan ile, müvekkilinin iddia konusu zararda bir dahlinin bulunmaması sebebiyle haksız davanın aktif ve pasif husumet yokluğundan reddini, davacı tarafın delillerinin tebliğini ve karşı delil ve ek beyan hakkının saklı tutulmasını, müvekkili şirkete atfı kabil bir kusur olmaması sebebiyle hukuki dayanağı olmayan davanın esastan reddini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini, talep etmiştir.
İhbar olunan ------tanzim edildiğinin davacı asilin beyan olduğunu, halefiyet şartlarının oluşmadığını, mal alıcısının satıcıya ödeme yapıp yapmadığının bilinmediğini, ancak malın teslim şekli incelendiğinde ödemenin yapıldığı sonucu ortaya çıktığını, sigorta kapsamında zararın varlığı ve yine sigorta kapsamında ödemenin yapılıp yapılmadığı belli olmadığı için davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan navlun faturaları ve taşıma senetlerinden de anlaşılacağı üzere; ------- tarafından gerçekleştirildiğini, yurtdışı kara taşıması ise ----- gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin malın ---- kadar olan taşıma işlemini yaptığını, sonrasında ise malın diğer taşıma şirketine devredilmiş ve eksiksiz / hasarsız olarak teslim edildiğini, malın hasarlı olarak teslim edildiğine dair gerek müvekkili şirketten malı teslim alan şirket ya da denetimle görevli yetkililer ve gerekse de davacı tarafça yahut sigortalısı tarafından bugüne kadar herhangi bir bildirim yapılmadığı gibi itirazı bir kayıt da sunulmadığını, dolayısıyla malın hasarsız teslim edilmiş olduğunun karine ve akışa uygun olduğunu, işbu davada----uygulanması gerektiğini,-----olduğunu, müvekkili şirketin taşıma görevini devrettiği dava konusu ---------- --- taşındığını, ----- tarafından malın hasarlı olarak teslim alındığına dair bir kaydı dosyada mevcut olmadığını, dolayısıyla müvekkili şirketin herhangi bir kusurundan söz etmek mümkün olmadığını, bir an hasardan müvekkili şirketin sorumlu olduğu düşünüldüğünde dahi konvansiyonun ----kapsamında süresi içerisinde bir bildirimin müvekkili şirkete yapılmadığı için malın kontrol edilerek ve hasarsız olarak alındığının kabulü ve davanın reddi gerektiğini, hasar açıkça görülebilen bir hasar olduğu için müvekkili şirket tarafından malın teslim edildiği anda gerekli itirazi bildirim yapılması gerekir iken hiç bir bildirim yapılmadığını, hasarın açıkça görülemediği bir şekilde kabul edilse dahi gerekli yedi günlük süre içerisinde yazılı bir bildirimin müvekkiline yapılmadığını, dolayısıyla malın hasarsız olarak teslim edildiğinin ve müvekkilinin dava konusu hasardan sorumlu olmadığının kabul edilmesi ve bu davanın da reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ile, haksız ve hukuksuz davanın öncelikle aktif husumet yokluğu nedeniyle reddini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, davanın esastan reddi ile müvekkili şirketin dava konusu yapılan hasardan kaynaklı bir sorumluluğunun olmadığının tespitini, yargılama giderleri, harçlar, masraflar ve ücreti vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasını, davacı tarafın faiz isteminin----- Fıkraları kapsamında sınırlı tutulmasına karar verilmesini bilvekale talep etmiştir.
Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdii edilerek rapor alınmıştır. --- tarihli bilirkişi raporu özetle, Mevcut verilerin değerlendirilmesi sonucu; meydana gelen olayda; -------- fotoğraflar ve sigorta eksperinin tespitleri de incelendiğinde, -------taşıma senedi ve sair sevk evrakına göre davalının akdi taşıyıcı-taşıma işleri ----- sıfatıyla üstlenilen taşımada akdi taşıyıcı sıfatını haiz olduğu ve davalıya husumet yöneltilebileceği; dava konusu mallardaki hasarın taşıma sırasında meydana geldiği dolayısıyla taşıma işini üstlenen davalı taşıma şirketi ----- göre oluşan hasardan sorumlu olmaları gerektiği, davacının hasarı poliçe kapsamında ödediği ve talep ve dava hakkına sahip olduğu, davacının talep edebileceği tazminat miktarının ---- olduğu, söz konusu miktarın sınırlı sorumluluk limitinin altında kaldığı sonuç ve kanaatine varmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sigortacının sigortalısına ödediği tazminat bedelinin kusurlu----- Kişiye karşı açmış olduğu rücu olacağına dayalı genel haciz yolu ile takipte ödeme emrine itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunun 67. Maddesinde “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.” şeklinde düzenlenmiştir. İcra dosyası fiziken celp edilmiş, borçlunun ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu tespit edilmiştir.
Dosya kapsamına göre, dava dışı ---- taşınan treyler ekipmanları emtiası------yapılan taşıma sonucu emtianın hasara uğraması nedeniyle davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin kusurlu taşıyıcıya rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu, -----hasarlandığının anlaşıldığı, hasarlanan ------- yükleme esnasında veya gemiden tahliye edilirken aldığı bir darbe sonucunda derin çizilmeler oluşması sonucu meydana geldiğinin" değerlendirildiği, davacı sigorta şirketi tarafından teminat kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya ---- hasar tazminatı ödemesi yapıldığı, sigortalıya yapılan ödemeye istinaden davalı şirkete----- icra dosyası üzerinden takip başlatıldığı, davalı borçlunun takibe itiraz ederek takibi durdurduğu, davacının takibin durmasını müteakip işbu davayı açtığı, yargılama aşamasında dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, -----model araçta gelen hasara ait ---- tutarının------- taşıma senedi ve sair sevk evrakına göre davalının akdi taşıyıcı-taşıma işleri organizatörü sıfatıyla üstlenilen taşımada akdi taşıyıcı sıfatını haiz olduğu ve davalıya husumet yöneltilebileceği; Dava konusu mallardaki hasarın taşıma sırasında meydana geldiği dolayısıyla taşıma işini üstlenen davalı taşıma şirketi ----- göre oluşan hasardan sorumlu olmaları gerektiği," kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu taşıma işlemi ve geçerli bir ---- bulunması nedeniyle eldeki uyuşmazlığa uygulanacak olan hukuk ---
Uyuşmazlığın çözümü açısından konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olup, ---- tarihli heyet bilirkişi raporunda, uyuşmazlığa konu davada meydana gelen hasar ile dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin uyumlu olduğu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline, alınan darbelere ve ödeme dekontunda belirtilen tutara uygun olduğu, bu bağlamda davacı yanın davalıdan ---- edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi heyet raporuna göre, -----esas sayılı icra takibinde dosya borçlusu tarafından yapılan borca itirazın iptali ile icra takibinin devamı gerektiği değerlendirmeleri ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle hükme esas alınabilecek yeterli teknik nitelikte bilirkişi raporu hükme esas alınarak tarafların tacir olduğu ve alacağın yabancı para alacağı olduğu görülmekle ---- takip dosyasına yapılan itirazın --- üzerinden iptali ile kabul edilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren ---- işletilerek takibin devamına karar verilmiştir. Vekalet ücreti ile harç hesaplaması ------ esas alınarak yapılmıştır.
Alacağın likit olması konusunu ----- uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise, ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir.” şeklinde açıklamıştır. Bir alacağın likit olup olmadığı hususu değerlendirilirken her uyuşmazlık kendi koşullarında değerlendirilecek, alacağın miktarının belli ve sabit ya da borçlu tarafından bilinebilir olduğu durumlarda söz konusu alacağın likit olduğu kabul edilecektir. Somut olayımızda kaza sebebiyle hasardan kaynaklı oluşan zararın davalı tarafından belirlenebilmesi mümkün olmadığından, böylece borçlunun borçunu yalnız başına tahkik ve tayin etmesi beklenemeyeceğinden icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından---- icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile ---- alacağa takip tarihinden itibaren--------- maddesine göre faiz işletilerek takibin DEVAMINA,
2- İcra İnkar tazminatına ilişkin talebin alacak likit bulunmadığından reddine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan --- karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan --- harçtan mahsubu ile bakiye ---- karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan --- vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan---- olan yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6- Arabuluculuk ücreti ------ davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Davalı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine,
Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde -------------Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin, davalı vekilinin ve ihbar olunan --------- vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/10/2021