T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/132 Esas
KARAR NO: 2021/552
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 20/04/2020
KARAR TARİHİ: 01/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;------ plakalı araç sürücüsü------- hakimiyetini kaybederek---- kaldırımın kenarında bulunan------ çarpıp takla atması neticesinde tek taraflı, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın sonucunda ---- plakalı araçta yolcu konumunda bulunan müvekkilim ...-------- oğlu ------ plakalı araç ------- ----ile sigortalanmış olup, bu poliçe kaza tarihi itibariyle ------ ölüm halinde-----sağlamakta olduğunu, arz edilen nedenlerle davacı anne .----- destek payı belirlenirken müteveffanın babası -------tarihinde vefat etmiş olduğu nazara alınarak babanın payının da anneye verilmesi gerekmekte olduğunun, izah edilen nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve ek dava açma hakkımız saklı kalmak kaydıyla ve maddi zararın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere, müvekkil ....-------- oğlu ------- desteğinden yoksun kalması sebebiyle ŞİMDİLİK ------ maddi tazminat bedelinin temerrüt tarihi olan ------ tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt---- faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere limit sınırları içerisinde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. ve 163. Maddeleri ile 2918 sayılı KTK'nın 88/1. Maddesi gereği teselsül hükümleri uyarınca davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hiç bir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunu ve davacı sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca bindiğini, hal böyle olunca mahkememizce müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde ------ yerleşik uygulaması gereğince %20 oranında müterafik kusur indirimi, %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmasını, kaza sırasında davacının sigortalı araçta yolcu olarak bulunmakta olduğunu, davacı yanın taşımanın ücretli bir taşıma olduğunu iddia ve ispat etmediğini, bu durumda mahkemenizce dava konusu taşımanın-----olduğunun kabulü ile hesaplanacak tazminattan ---- yerleşik uygulaması gereğince %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmasını talep etmiştir.
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle; ----- tarihinde meydana gelen kazada dava dışı müteveffa sürücü --- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu ve müteveffa yolcu --- kusursuz olduğu kanaati bildirilmiştir. Müteveffa ---- kaza tarihinde ------ babasının geçmiş yıllarda vefat ettiği, başka da bakmakla yükümlü olduğu kişinin olmadığı görülmüştür. Kaza yapılan araç .... tarafından --- --- poliçesi ile sigortalanmış olup, bu poliçe kazada ölüm halinde kişi başına --- sağlamıştır. Davalı ... şirketi kaza neticesinde ---ölümünden dolayı ---. (güncellenmiş değeri toplam--- destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanarak ödendiği ancak anne .--- herhangi bir ödemenin yapılmadığı görülmüştür. Rapor tarihi itibari ile yapılan hesaplama neticesinde müteveffa ---muhtemel aktif ve pasif kazancından destek yapacağı pay toplamı --- Seçenekli olarak "hatır taşıması", "müterafik kusur" indirimi yapma ya da yapmama durumlarında dahi çıkan tazminat miktarının sigorta poliçesi teminat miktarından yüksek olması nedeniyle --- hesaplama yapılarak davacı anne ..--- davalıdan alabileceği destekten yoksun kalma tazminatının 105.822,60TL olarak belirlendiği, takdir Yüce Mahkemenize ait olmak üzere bu miktarın davalı ... şirketinden talep edilebileceği, Tarafların temerrüt, faiz, masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer talepleri konusunda hukuki yorum gerektiğinden takdirin Yüce Mahkemeye ait olduğu" şeklinde görüş ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
DAVA DEĞERİ ARTTIRIM: Davacı vekilinin dilekçesinde özetle; Islah hakları ve fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK 107. Madde gereği Değer artırım talebimiz doğrultusunda, Anne ... için dava dilekçesinde talep edilen 1.000,00-TL 104.822,60-TL Artırılarak 105.822,60-TL maddi tazminat bedelinin temerrüt tarihi olan 05.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk da dahil olmak üzere 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61. Ve 163., 2918 Sayılı KTK’nın 88/1. maddeleri gereği teselsül hükümleri uyarınca davalı ----- müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava: trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatının desteğin kullandığı -------- tahsili için açılan tazminat davasıdır.
01/11/2019 günü vefat eden ------- sevk ve idaresindeki------ plakalı araçla ------ takiben seyir halindeyken sevk ve idare hatasıyla direksiyon hakimiyetini kaybedip sağa sağdan yol dışı kalarak kaldırıma ----- çarpması ve takla atarak ters vaziyette son konumunu alması neticesinde araçta yolcu olarak bulunan davacıların desteği ---- ölümü ile sonuçlanması şeklinde meydana geldiği anlaşılmıştır.
Sigorta Poliçesi: Davalı ... ----- ile kazaya karışan---- plaka sayılı araç maliki olan sigortalı ----- arasında davaya --- tarihlerini kapsayan ----- poliçesi bulunmaktadır.----- sayılı raporunda vefat eden sürücü ---- %100 oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.
Maddi tazminat hesabı yönünden aktüerya bilirkişi --- 31/03/2021 tarihli bilirkişi raporu alınmış söz konusu rapora göre, olayda vefat eden --- desteğinden yoksun kalan davacı anne ... için hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapıldıktan sonra 105.822,60 TL maddi tazminat hesabı yapılmıştır. Söz konusu rapor denetime elverişli ve hüküm kurmaya uygundur.
Davacının oğlu olan---- kaza tarihi olan ---- tarihinde vefat ettiği--- örneğinden anlaşılmıştır.
Davacı kaza tarihinde vefat eden oğlundan kaynaklı kaza anında araç sigortacısı davalı ... Şirketinden ---- ölümü nedeni ile 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiği, aktüerya bilirkişi raporu dosyaya kazandırıldıktan sonra 05/05/2021 tarihli talep arttırım dilekçesi ile dava değerini 105.822,60 TL olarak belirlediği anlaşılmaktadır.
Dava, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53/1-3,55 maddeleri gereğince açılan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı BK.49 ve devamı maddeleridir. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak tespit edilemez ise BK. 50. Maddesine göre hakim hakkaniyete uygun olarak zararı belirler. Zararın belirlenmesinde tarafların kusur durumu da dikkate alınır. BK. 52. maddesi uyarınca zarar görenin olayda kusuru varsa veya zararın artmasına sebebiyet vermiş ise hakim tarafından gerekli indirim yapılacaktır. Davacılar, ölüm ile sonuçlanan kaza nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalmış olup BK. 53/3 maddesi gereğince destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler. BK. 55 maddesi uyarınca destekten yoksun kalma ve bedensel zarara uğrama nedeniyle kazanç kayıpları sorumluluk hukuku ilkelerine göre belirlenecektir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)’nun 85. maddesinde;
“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ----- tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde,----- sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
KTK.nın 91. maddesi gereği, KTK.nın 85. maddesinde belirtilen, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, ---- yaptırılması zorunludur.
Somut olayda; davacının desteği olan --- meydana gelen trafik kazası sonucu vefat etmiş; davacı, destekten yoksun kalan sıfatıyla, ----- sigortacısını hasım göstererek, destekten yoksun kalmaya dayalı tazminat isteminde bulunmuşlardır.
Dosya içerisindeki adli tıp raporunda vefat eden sürücü ve yolcu konumunda bulunan desteğin alkollü olduklarının tespiti yapıldığından desteğin alkollü sürücünün aracına bilerek binmesinin zararın doğmasında veya artmasına sebebiyet verdiğinden destek yolcunun bu müterafik kusuru nedeniyle tazminattan %20 oranında indirim yapılması Yargıtay içtihatlarında benimsendiğinden aktüerya bilirkişi tarafından müterafik kusur hesaplaması yapılarak bulunan zarar bedeline mahkememizce iştirak edilmiştir. Zira, müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir.--- Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik------ kusurdan söz edilir.--- Buna göre, müterafik kusur indirimi için zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında kusurlu olması aranmaktadır.
Bir diğer husus kaza olayında --- indirimi yapılıp yapılmayacağı hususudur. Dava konusu kaza, tek taraflı olarak meydana gelmiş, olaya ilişkin olarak ---düzenlenen--- sayılı raporunda vefat eden sürücü--- %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmış, dosya kapsamına göre vefat eden--aynı araçta yolcu olarak bulunduğu ve ücret ilişkisinin olduğuna yönelik bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmakla desteğin %20 kusuru düşülerek hesapanan tazminattan %20 hatır taşıması indirimi de yapılarak karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacı için %20 müterafik kusur ve sonrasında %20 hatır taşımacılığı indirimi yapılarak 105.822,60 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 05/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 7.228,74 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 54,40 TL ve 358,03 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 6.816,31 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ---vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç ve 358,03 TL Islah harcı toplamı 466,83 TL ile 1.952,50 TL (ATK ücreti, bilirkişi ücreti,------ Tebligat gideri ve diğer dosya masrafları) olmak üzere toplam 2.419,33 TL olan yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5------- davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davalı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine,
Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.