T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/258 Esas
KARAR NO: 2021/362
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 16/11/2018
KARAR TARİHİ: 22/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketimizin “---- adresinde bulunan ---- tarihinde yaşanan--olayı meydana geldiğini, akabinde çevre komşuların---- haber vermiş olması neticesinde--- anında şehir dışında olan müvekkili--- raporu teslim aldığını, yaşanan sel felaketi ile ofiste müvekkili şirkete ait olan eşyalarla birlikte tüm ticari defterler kullanılamaz hale geldiğini, söz konusu sel felaketi şirketin muhasebe ve arşiv evraklarının alt katta bulunması tüm ticari defter ve muhasebe kayıtlarının zayii olmasına sebebiyet verdiğini, yaşanan sel felaketi nedeni ile müvekkili şirketimiz maddi olarak da çok fazla kayba uğradığını, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile TTK.82/7. Maddesi uyarınca açılmış bir zayi belgesi verilmesi davasıdır.
Davacının ticari defterlerini ve evraklarını muhafaza ettiği ofiste sel meydana geldiği,meydana gelen olayın TTK 82/7.maddesinde sayılan doğal afetlerden olduğu (kanun tahdidi olarak saymamıştır) ,nitekim sel felaketi neticesinde ----tarihli olduğu ve davacının raporun kendilerine verilmesi ile birlikte hangi evrakların zayi olduğu bilgisine ulaştığı,görevsiz mahkemede davanın açılış tarihinin 16/11/2018 olduğu ve bu nedenle davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu görülmüştür.
22/10/2019 tarihli ara karar ile dosyanın Mali Müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 13/03/2020 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
13/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Raporumuzun 3-İncelenen belgeler (d) bendinde belirtilen anılan yıllara ait ticari defterlerini usulüne uygun olarak tasdik ettirdiği ve usulune uygun tuttuğu, zayi olan defter ve belgelerin tacirin saklamakla yükümlü olduğu kullanılmış defter ve belgeler olduğu, bu defter ve belgelerin sel sularına kapılmak ve ıslanmak sureti ile saklama süresi içinde zarar gördüğü; raporumuzun 3-İncelenen belgeler (d) bendinde belirtilen fatura ve irsaliyelere ilişkin seri ve numaraları ile kaçar adet basılmış olduğunu belirleyen-----" dava dosyası içinde görülmemiştir. Bu nedenle-- irsaliyelerin zayi olduğunun tespitinin yapılamayacağı;---- "muhtelif evraklar sel --- tarihli---" talepli davanın süresi içerisinde açıldığı konusundaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu; sonuç ve kanaatine varılmıştır.
16/03/2021 tarihli ara karar ile dosyanın Mali Müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi ek raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 22/02/2021 tarihli bilirkişi ek raporu mahkememize teslim edilmiştir.
22/02/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle:---- listelenen kanuni defterleri,fatura ve irsaliyeleri ile diğer belge ve defterlerine ilişkin zayii belgesi verilmesinin uygun olacağı;
----olan defter bilgileri;
Yılı
Defter Cinsi
---
---
Açılış-Kapanış
------
Yevmiye
----
Açılış
---
------. Noterliği
----
Açılış
---
---
Envanter
------
Açılış
----
-----
Yevmiye
----
Açılış
----
2014
Kebir
----
Açılış
------
---
Envanter
----
Açılış
-----
----
Yevmiye
---
Açılış
-----
2015
Kebir
------
24.12.2014
Açılış
----
2015
---
----
Açılış
-----
Yevmiye
-----
Açılış
------
2016
-----
Açılış
-------
-----
Açılış
-----
------
-----
Açılış
------
2017
Kebir
----
23.12.2016
Açılış
------
2017
Envanter
-----
Açılış
-----
2018
Yevmiye
----
Açılış
----
2018
Kebir
-----
Açılış
------
2018
------
Açılış
------
----------- zayi olan Fatura ve İrsaliye bilgileri;
---- Yılı
-------
----
Adet
-----
Fatura
--------
-----
Fatura
-------
15.10.2012
------
-------
15.10.2012
----- zayi olan diğer defter ve belgeleri;
Dönemi
Defter/Belge Cinsi
------- ve Dosyaları
Karar Defteri
------
-----
--------
Personel Özlük Dosyaları
-----
Tahsilat Makbuzları
-----
Tediye Makbuzları
Davacı vekilinin 10.07.2020 tarihli beyanında -------- hesap kart ve kredi kartları banka dökümleri makbuzları, Müşteri Sözleşmeleri,----- suretlerinin temin edilebileceği; Sel olayının -------- evraklar sel sularına kapılmak ve ıslanmak sureti ile zarar görmüştür/' --raporunun alınmış olması nedeniyîe, ''Zayi Belgesi Verilmesi" talepli davanın süresi içerisinde açıldığı konusundaki takdirin --- kanaatine varılmıştır.şeklinde tespitlerde bulunarak raporu mahkememize teslim etmiştir.
Eldeki dava incelendiğinde : talep TTK'nın 82/7.maddesi uyarınca saklanılması zorunlu olan belge ve defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesidir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7.madde ve fıkrasında "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " düzenlemesine yer verilmiştir.
Yasal düzenleme dikkate alındığında hangi sebeplerle zayi belgesinin talep edilebileceğinin madde metninde sayıldığı, söz konusu sebeplerin tahdidi olmadığı ancak ziyanın tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermemesinden kaynaklı olmaması, tacirin kendisine kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların gerçekleşmesi, tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekmektedir.Dosya kapsamı incelendiğinde davacının evrakları saklamak üzere gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen sel felaketi nedeniyle evrakların zayi olduğu,evrakların zayi olmasına ilişkin davacıya kusur yüklenemeyeceği anlaşılmakla 6102 Sayılı TTK'nın 82/7.maddesi kapsamında kalan belge ve evraklar hakkında zayi belgesi verilmesine karar verilmiş ,bu kapsamda kalmayan evraklar için davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile, aşağıda tablo halinde belirtilen belgeler hakkında davacıya 6102 sayılı TTK nın 82/7. Maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine,
YIL
DEFTER CİNSİ
----
----
AÇILIŞ-KAPANIŞ
-----
---
----
-----
AÇILIŞ
---------
2013
-----
AÇILIŞ
-------
2013
ENVANTER
-------
AÇILIŞ
-----
2014
YEVMİYE
-----
AÇILIŞ
-----
2014
KEBİR
-----
AÇILIŞ
------
2014
------
AÇILIŞ
-----
2015
------
AÇILIŞ
------
2015
KEBİR
-------
AÇILIŞ
-----
2015
ENVANTER
-------
AÇILIŞ
-----
2016
YEVMİYE
-------
KEBİR
-----
AÇILIŞ
----
2016
ENVANTER
----
AÇILIŞ
----
2017
YEVMİYE
----
AÇILIŞ
----
2017
KEBİR
----
AÇILIŞ
----
2017
ENVANTER
----
AÇILIŞ
---
2018
-----
AÇILIŞ
----
2018
KEBİR
----
AÇILIŞ
----
2018
ENVANTER
------
AÇILIŞ
----------- YILI
BELGE CİNSİ
SERİ VE SIRA NO
ADET
----
TESLİM TARİHİ
2014
FATURA
----
-----
24.01.2014
2012
FATURA
-----
15.10.2012
------
----
KARAR DEFTERİ
----
PERSONEL ÜCRET BORDROLARI
------
PERSONEL ÖZLÜK DOSYALARI
-----
TAHSİLAT MAKBUZLARI
----------
TEDİYE MAKBUZLARI
2-Alınması gerekli 59,30 TL harçtan peşin yatırılan 35,90 TL harcın düşümü ile geri kalan 23,40 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kalan gider avansının davacı tarafa İADESİNE,
Dair;gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.