T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/241
KARAR NO: 2022/236
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 04/04/2022
KARAR TARİHİ: 06/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle müvekkilinin---- olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin çeki ----- vasıtası ile ---- gönderdiğini ancak çekin kargoda kaybolduğunu belirtmiş çekin bankaya ibrazı halinde ödenme tehlikesi olduğunu belirterek çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davacının keşideci olduğu görülmüştür.
Dava, TTK'nın 818/s. 757- 765. madde hükümlerine göre zayi edildiği bildirilen çekin iptali isteğine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kaldı ki; kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı ve aktif husumeti bulunmamaktadır.
Davacı tarafından zayi edildiğini bildirdiği çeklerde keşideci sıfatıyla yer aldığı, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma açmakta hukuki yararı olmadığından davanın hukuki yarar yokluğundan ve aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansının davacıya İADESİNE,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı tarafın yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/04/2022