T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/999 Esas
KARAR NO: 2021/769
DAVA: Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/07/2019
KARAR TARİHİ: 21/10/2021
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA: Davacı vekili --- harç tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı firmanın ----- imzalayarak ---- kullandığını, bu kredilerle ilgili olarak --- istihbarat ücreti, ekspertiz bedeli, kurumsal istihbarat bedeli, ipotek tesis-fek ücreti ve kredi erken kapama cezası adı altında davalının müvekkilinden ek muvafakat almaksızın toplam ----- tahsil ettiğini, bahse konu taksitli ticari kredilerle ilgili yapılan tahsilatlar ve tahsilat oranlarının tamamen banka tarafından ----- sözleşmede belirtilmediğini, genel işlem koşullarının bir sözleşme yapılırken düzenleyenin ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak tanımlandığını, aynı amaçla düzenlenen sözleşmelerin metinlerinin özdeş olmaması, bu sözleşmelerin içerdiği hükümlerin genel işlem koşulu sayılmasını engellemediğini, genel işlem koşulları içeren sözleşmeye veya ayrı bir sözleşmeye konulan bu koşulların her birinin tartışılarak kabul edildiğine ilişkin kayıtların, onları genel işlem koşulu olmaktan çıkarmadığını, bankanın faaliyet alanı değerlendirildiğinde haksız surette alınan bu bedellerin hesaba girdiği andan itibaren banka tarafından nemalandırıldığını, baykanın yasal dayanağı olmaksızın aldığı bu kalemlerin hesaba girdiği andan itibaren faizi ile iade edilmesi gerektiğini belirterek ayıplı bahse konu ----tahsil tarifinden itibaren yasal faizi ile iadesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili ----- tanzim tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde talep konusu/sonucunun ve talebin hangi işleme dayandırıldığının açık olmadığını, dava dilekçesinin HMK. m. 119 gereğince açıklattırılması gerektiğini, davacının bankadan---bedelli kredi kullandığını, kredi karşılığında aynı gün -------tahsil edildiğini, davacının bu masraflara herhangi bir itirazda bulunmadığını, müvekkili bankanın verdiği hizmet karşılığında ücret alma hak ve yetkisine sahip olduğunu, ---- çerçevesinde müvekkili bankanın kredi kullanan müşterisinden faiz dışı masraf, komisyon ve diğer ücretleri tahsil etme hak ve yetkisinin mevcut olduğunu, ---- düzenleme gereği ------- düzenleme, kredi sözleşmesi hükümleri kapsamında tahsil edilen masrafların iadesi talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bankacılık hizmetlerinin karşılığı olarak talep edilen bedellerin verilen hizmetlerin açık ve zorunlu gereği olup, müvekkili bankanın tacir sıfatıyla vermiş olduğu hizmet karşılığında ücret isteme hakkı bulunduğunu, müvekkili---- gereği müvekkilinin ticari işletmesiyle ilgili olarak bir iş veya hizmet görmesi durumunda ücret isteme hakkı bulunduğunu, bir sözleşmenin taraflarından birinin o sözleşmenin ifa olunacağı hususunda o güne kadar süre gelen davranışları ile karşı tarafa tam bir güvence vermiş ve karşı taraf da sözleşmenin yerine getirileceği inancına iyi niyetle bağlanarak kendisine düşen edimleri yerine getirmiş ise artık sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmenin hakkın kötüye kullanılması niteliği taşıdığını, davacının faiz talebinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını iddia ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava,banka tarafından davacıdan tahsil edilen----- bedellerinin davacıya iadesine ilişkin açılan alacak davasıdır.
Dosyaya konu uyuşmazlık : Taraflar arasında ---- tarihinde akdedilen----- --- bedelli krediye dayanarak, davalı bankanın, dava dilekçesinde belirtilen -------- masraf tahsilinin yerinde olup olmadığı; bu miktarın davacıya iadesinin gerekip gerekmediği hususudur
Taraflar arasındaki kredi sözleşmesinin bir suretinin dosya arasına celp edildiği görüldü.
--- emsal alınarak -------- ilişkin emsal masraf bedellerine ilişkin cevap müzekkerelerinin dosya arasına celp edildiği görüldü.
--- tarihli ara karar ile dosyanın bir bankacı ve ticaret hukuk alanında uzman bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve ----- tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi kök raporunda özetle; "Taraflar arasındaki sözleşmenin ----- olduğu, sözleşmenin dava konusu kesintilerin yapılmasına dayanak olarak gösterilen maddeleriyle ilgili olarak davacının açıkça ve ayrıca bilgilendirilmediği, ilgili maddelerde oran ve tutarların açıkça gösterilmediği, davacının bu konuda özgür iradesinin usulüne uygun oluşturulmadığı ve davalı banka tarafından tahsil edilen tutarların hangi zorunlu masraflara karşılık kesildiği hususunun davalı bankaca belgelendirilmediği dikkate alınarak bu kapsamda sözleşmenin dava konusu kesintilerin yapılmasına dayanak olarak gösterilen maddelerinin yukarıdaki izahat dikkate alınarak ---- genel işlem şartı niteliğinde olup olmadığının yahut ----- değerlendirmenin olanaklı olup olmadığının nihai takdirinin sayın --- ait olduğu, sözleşmenin bağlayıcılığı sayın -------yönünden de benimsendiği durumda -----düzenleme de gözetilerek davalı ----- kullandırdığı kredi nedeni ile hashel mevzuat faiz talep etme hakkı olduğu gibi taraflar arasında düzenlenecek sözleşmeye göre komisyon veya ücret ile yapmış olduğu giderleri talep edebileceği, ancak somut durumda taraflar arasındaki sözleşmede alınacak ücret veya komisyonun miktar veya oranına dahil açık bir belirleme bulunmadığı, bu sebeple ortaya çıkan boşluğun davacının bu yöndeki istemlerini yüce ------ sunması halinde, o istemin yüce ----değerlendirilmesinin ardından gerekli araştırma yapılarak doldurulması gerektiği, değerlendirmenin ancak------icabı öncelikle davalı ----- söz konusu kredinin kullandırıldığı tarihte masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığının sorulduktan sonra, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise miktar ve tahsis itibariyle emsal krediler için alınan bedellerin diğer bankalardan sorulduktan sonra yapılabileceği düşünülmektedir." şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.
İlgili bankalardan müzekkere cevapları geldikten sonra bilirkişiden ek rapor alınmıştır. ------ tarihinde bilirkişi ek raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda özetle; "Taraflar arasındaki sözleşmenin ----- olduğu, sözleşmenin yukarıya alıntılanan ve dava konusu kesintilerin yapılmasına dayanak olarak gösterilen maddeleriyle ilgili olarak davacının açıkça ve aynca bilgilendirilmediği, ilgili maddelerde oran ve tutarların açıkça gösterilmediği, ----- bu konuda özgür iradesinin usulüne uygun oluşturulmadığı ve davalı banka tarafından tahsil edilen tutarların hangi zorunlu masraflara karşılık kesildiği hususunun davalı bankaca belgelendirilmediği dikkate alınarak bu kapsamda sözleşmenin dava konusu kesintilerin yapılmasına dayanak olarak gösterilen maddelerinin yukarıdaki izahat dikkate alınarak ---- gereğince genel işlem şartı niteliğinde olup olmadığınıiı yahut---- değerlendirmenin olanaklı olup olmadığının nihai takdirinin sayın Mahkemeye ait olduğu, dosya içerisindeki dekontlardan davalı -----tahsil ettiği, ----- beyanında bulunmuş olup, ---- uygulamakta oldukları görülmüştür. Diğer ----uygulamaları ise yukarıya tablo halinde çıkartılmıştır.--- kullandırdığı ---- oranında olduğu ---- oranındaki komisyonun sektör ortalamaları ile uyumlu olduğunun söylenebileceği,--- altında olduğu, ------- oranında olan sektör ortalamalarına uygun olduğu düşünülmektedir." şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
Taraflar arasında akdedilen ----- erken kapama halinde bankanın komsiyon talep edebileceği ve madde içeriklerinde belirtilen masrafların kredi kullanandan tahsil edilebileceği hüküm altına alınmakla birlikte hangi oran üzerinden bedel tahsil edileceği sözleşmede belirtilmemiştir.------- kararında da belirtildiği üzere benzer nitelikteki sözleşmelere uygulanan komisyon bedelleri ile masrafların neler olduğu bankalara müzekkere yazılarak araştırılmış ve gelen müzekkere cevapları doğrultusunda bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.Bilirkişi ek raporunda belirtldiği şekli ile davalı banka tarafından tahsil edilen ----- bedelli erken kapama ücretinin kredinin kullandırıldığı ve kapatıldığı tarihteki piyasa rayiçlerine uygun olduğu görülmekle bu alacak talebi yönünden bankanın komisyon bedelinin uygun olduğu görülmüştür.Ancak her ne kadar diğer kesilen masraf bedellerinin de sektör ortalamasına uygun olduğu raporda belirtilmişse de bankanın tahsil etmiş olduğu --------- ücretlerinin banka tarafından masraf olarak yapıldığının delillendirilmediği,banka tarafından davacıya yansıtılan bu masraf kalemlerinin yapıldığına ilişkin delillendirilmesi gerektiği görülmekle erken kapama ücreti haricinde diğer masraf bedellerinin davacıya iadesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Dava öncesinde herhangi bir ihtarın olmadığı görülmekle temerrüdün davanın açılması ile birlikte oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçeler ışığında ek raporda belirtilen erken kapama komisyon bedelinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu kabul edilmekle bu yönde davalı banka tarafından kesilen masrafın hukuka uygun olduğu ancak yukarıda belirtilen ---- adet masraf kaleminin davalı banka tarafından delillendirilmemesi nedeniyle davacıdan haksız yere tahsil edildiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ----- dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen ---- kısım yönünden alınması gereken 810,49 TL harçtan peşin alınan 352,79 TL harcın mahsubu ile bakiye 457,70 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
3-Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 352,79 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ret edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 1600,00 TL bilirkişi ücreti ve 83,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 1683,50 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 745,29 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
7-Davalı tarafından yapılan toplam 100,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 55,73 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davalı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı tarafa İADESİNE,
8-Arabulucu ücreti olan 1320,00 TL'nin kabul-red oranına göre belirlenen 735,74 TL'nin davacıdan alınıp hazineye İRAT KAYDINA, geri kalan bakiyenin davalıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2021