T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/783 Esas
KARAR NO: 2021/974
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 02/05/2019
KARAR TARİHİ: 23/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ----- ait tadilat ve tasarım işleri için --- tarihinde davalı ile sözleşme yapıldığını, ancak sözleşmeye riayet edilmediğini ancak tadilat bedeli olarak davalıya ------ bedelli çeklere ödemeden men kararı verilmesini, çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Dava; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
Uyuşmazlığın çözümü için hukuki değerlendirmenin yeterli olmayacağı ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırılmasına lüzum görülmüş, ancak davacı vekili ekonomik saiklerle bilirkişi delil avansını yatırmaktan kaçındığı görülmüş bu nedenle dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılamamıştır.
Dava açıldıktan sonra ----- tarihinde tahsil edildiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak davaya istirdat davası olarak devam edilmesine karar verilmiştir. Yine davacı vekili tarafından dosyaya kazandırılmış ----- sayılı delil tespiti dosyası, keşif zaptı ve bilirkişi raporları çerçevesinde tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmaksızın karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir. Kambiyo senedi vasfındaki çek bir ödeme aracıdır. Aksi yazılı veya kesin delillerle davacı tarafından ispat edilmelidir. Davacı taraf çeklerin bir satış sözleşmesinin ön ödemesi olarak verildiğine dair yazılı delil sunamamıştır. Davacı tarafa yemin deliline başvurma hakları hatırlatılmış, davacı taraf yemin deliline başvuracağını bildirmiştir.
----- delil tespiti dosyasından keşif zaptı ve bilirkişi raporları dosyaya sunulmuştur. Bu rapor içeriğinden davacı--- işletmekte olduğu --- -- -- ait tadilat ve tasarım işleri için --- yetkilileri ile sözleşme yapıldığı, davalı tarafından taahhüt edilen işe başlanmasına karşın sözleşmeye uygun şekilde işlemler tamamlanmayıp eksik ve ayıplı şekilde yapıldığı, sözleşme gereği yapılması gereken ancak yapılmayan imalatların toplam bedelinin ---olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan--- incelendiğinde ----- anlaşma sağlandığı görülmüş ise de ödemenin ne şekilde yapılacağı noktasında her hangi bir bilgiye rastlanılmamıştır.
Kambiyo senedi niteliğindeki çek bir ödeme aracıdır ve kural olarak sebepten mücerrettir. Keşideci herhangi bir sebeple bono veya çek keşide edip vermiş olabilir. Bir borç kambiyo senedine bağlandıktan sonra asıl ilişkiden bağımsız hale gelir. Bu sebeple kambiyo senetlerinin kayıtsız şartsız borç ikrarı içeren belgeler olduğu kabul edilir. Bu aşamadan sonra keşideci kambiyo senedinin ihdas sebebini ve bu sebebe göre borçlu olmadığını yazılı yahut kesin delillerle ispat etmelidir. Bu tür davalarda tarafların ticari defterleri dahi tek başına ispat vasıtası olamaz.
Bir çekin keşidecisi her hangi bir sebeple çek keşide etmiş olabilir. Hatta gerçekte borcu olmadığı halde bağış, yardım ya da ödünç amacıyla hareket ettiği için gerçekte borçlu da olmayabilir. Ancak bu durumu yazılı yahut kesin delillerle ispat etmedikçe kambiyo senedinden kaynaklanan borçtan kurtulamaz. Taraflar arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde davaya konu çekler ile ödeme yapılacağına dair herhangi bir bilgi mevcut değildir. Diğer yandan davaya konu ---- tarihli cevabi yazısı ile anlaşılmış olup o tarih itibariyle taraflar arasında henüz bir sözleşme dahi kurulmadığı sözleşme tarihinin ---- tarihi olduğu nazara alındığında bu aşamadan sonra keşideci kambiyo senedinin ihdas sebebini ve bu sebebe göre borçlu olmadığını yazılı yahut kesin delillerle ispat etmesi gerektiği, davacının dava dilekçesinde yemin deliline başvurduğu, yemin delilinin kesin deliller arasında olduğu hususu nazara alınarak davacı vekiline yemin deliline başvurup vurmayacağı hatırlatılmış olup, davacı vekili tarafından usulüne uygun şekilde yemin metni hazırlanmıştır. Yemin prosedürünün işletilmesi amacıyla davalı şirkete -----numaralı ara kararı uyarınca davacı tarafa tanınan kesin süre içinde yemin teklifine karar vermesi nedeniyle davalı şirkete yemine yetkili yasal temsilcisinin mahkememize bildirilmesi, muhtıraya istinaden tanınan süre içerisinde yetkili kişinin adı soya adı, iletişim bilgileri ve tebligata yarar adresi bildirilmediği takdirde HMK'nın 229. Maddesi gereğince ----- dair hükümlerin uygulanacağı ihtar edilmiş ancak buna rağmen davalı şirketin yemine yetkili kişinin gerekli bilgi ve belgelerini göndermedikleri anlaşılmıştır. ----- ikamet adresi tespit edilerek mahkememize bildirildiği, davalı şirket yetkisiline yemin duruşmasını bildirir tebligatın usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen duruşmaya katılmadığı anlaşılmıştır. Yeminden kaçınma halinde dava konusu olayı ikrar etmiş oldukları yasa hükmünde düzenlenmiştir. Bu durumda, HMK'nın 229. Maddesi gereğince Yemin Etmemenin Sonuçlarına dair hükümler uygulanarak davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile Davacının:
A)----bedelli;
b)--- bedelli;
c) --- bedelli çeklerle ile ilgili olarak davalı ----Şirketine BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davanın devam ettiği dönemde alacağın tahsil edildiği anlaşılmakla; tahsil edildiği belirlenen -- istirdaten davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 2.254,23 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 563,50 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.690,73 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvuru harcı, 563,50 TL peşin harç toplamı --- yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine,
Dair, mahkememizin gerekçeli kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---------- Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 23/12/2021