T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/490 Esas
KARAR NO: 2019/192
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 06/02/2019
KARAR TARİHİ: 22/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ------ tarihinde-------- tarih,-----TL bedelli, ----- seri numaralı, keşidecisi ... olan çek ile aynı bankaya ait -----TL bedelli, ------ seri numaralı, keşidecisi ... olan 2 adet çeki müvekkilinin aldığı mal bedeli karşılığı olarak yanında çalışan ---------vasıtasıyla müşterilerin adreslerine gönderdiklerini, çeklerin muhataba ulaştırılamadığı gibi müvekkiline de iade edilmediğini, evrakların akıbetlerinin bilinmediğini, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını idida ederek dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptalini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava, TTK'nın 818/s. 757- 765. madde hükümlerine göre zayi edildiği bildirilen ------------- seri numaralı, keşidecisi ... olan 1 adet ve --------- Şubesine ait, ----tarihli, ------- seri numaralı, keşidecisi ... olan 1 adet çek olmak üzere toplamda 2 adet çekin iptali isteğine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
...114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Boş olarak kaybedilen çek yaprakları için çek niteliği taşımadıklarından dava açmakta hukuki yarar yoktur. Kaldı ki; kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Kaldı ki çek yapraklarının boş olarak zayi olduğu ileri sürülmüştür.
Yine, ...114/e maddesi uyarınca davacının dava takip yetkisinin bulunması dava şartıdır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani dava takip yetkisi de yoktur. Bu nedenlerle, dava şartı gerçekleşmediğinden davanın ...114/e, h ve 115/2. mmaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alımasına yer olmadığına,
3-Artan avansın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/02/2019