T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/366 Esas
KARAR NO: 2019/221
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/01/2019
KARAR TARİHİ: 01/03/2019
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin malzemeli bir kısım inşaat iş ve işçiliklerinin yapılması hususunda -----------ile anlaştıklarını, bir kısım avans ödemelerinin yapıldığını, toplam 130.000,00-TL bedelli 13 adet çekin müvekkili şirket tarafından tanzim edildiğini, dava konusu çekleri kaybettiklerini, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkili şirketin mağdur olacağını iddia ederek dava konusu çeklerin 3.kişilere ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, kayıp olan 13 çekin iptaline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nın 818/s. 757- 765. madde hükümlerine göre zayi edildiği bildirilen ------------------------ Şubesine ait, 10.000,00'er TL bedelli, keşidecisi ------ ----------------------------olan 13 adet çekin iptali isteğine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
...114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Boş olarak kaybedilen çek yaprakları için çek niteliği taşımadıklarından dava açmakta hukuki yarar yoktur. Kaldı ki; kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır.
Yine, ...114/e maddesi uyarınca davacının dava takip yetkisinin bulunması dava şartıdır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani dava takip yetkisi de yoktur. Bu nedenlerle, dava şartı gerçekleşmediğinden davanın ...114/e, h ve 115/2. mmaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alımasına yer olmadığına,
3-Artan avansın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.