T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/254 Esas
KARAR NO: 2019/151
DAVA: Alacak (Deniz Alacağından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/12/2018
KARAR TARİHİ: 06/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Deniz Alacağından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, deniz taşımacılığı faaliyetinde bulunmak amacıyla kurulan ------------------. şirketlerine, kuruluş ve faaliyetlerini sürdürmeleri ile gerekli sermayelerinin toplanması için mali yardımda bulunduğunu, bu çerçevede, kendilerine geri ödenmek üzere toplamda 4.947.299-USD’yi ayrı ayrı zamanlarda, davalılar tarafından ortak ve birbirleri arasında etkileşimli olarak kullanılan --------------------- hesabına gönderdiklerini, davalıların, deniz taşımacılığı faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere gemiler aldığını, ----- numaralı ---- gemisinin --------------------. şirketi adına,---- numaralı ---- gemisi ise---- ------ şirketi adına kayıt edildiğini, taraflarınca geminin 15.11.2018 tarihinde ------da bulunduğu göz önüne alınarak Ünye Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ---- İş sayılı dosyası tahtında, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilince kredi amacıyla verilen ancak tahsil edilemeyen alacaklarının 1.000.000-USD’lik kısmını teminat altına almak amacıyla TTK 1352/p maddesi uyarınca--------isimli geminin ihtiyaten haczi talep edildiğini, mahkeme tarafından başvurularının kabul edildiğini, ihtiyati haciz kararının Ünye İcra Dairesi’nin ----- sayılı dosyası tahtında 15.11.2018 tarihinde uygulandığını ve ----- gemisinin seferden men edildiğini, yukarıda açıklananlar çerçevesinde, süresi içerisinde ihtiyati haczi tamamlayıcı merasim olarak ikame edilen davalarının kabulü ile Ünye------ Asliye Hukuk Mahkemesi’nin -----. İş sayılı dosyası tahtında verilen ihtiyati haciz kararının esas hakkındaki hüküm kesinleşene kadar devamına karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.947.299-USD alacaklarının şimdilik 1.000.000-USD’lik kısmının ve bu alacağa dava tarihinden itibaren devlet bankalarının yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek orana göre işleyecek faizinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, Ünye -------- Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/154 D. İş sayılı dosyası tahtında verilen ihtiyati haczin esas hakkındaki hüküm kesinleşene kadar devamını ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu 1352 vd. maddelerde deniz ticaretinden kaynaklanan alacaklara ilişkin ihtiyati haciz işlemleri ile ilgili olarak özel hükümler getirdiğini, ihtiyati hacze konu ----------- numaralı ----- gemisini sicile kayıtlı ----müvekilleri olan ------- ---- olduğunu, iddia edilen ----- için “----- gemisinin ihtiyaten haczedilebilmesi açıklanan TTK Md. 1369’un a ve b bentleri uyarınca ancak ve ancak borçlu olduğu iddia edilen ------ ihtiyati haczin uygulandığı sırada “-----” gemisinin maliki (donatanı) olması halinde mümkün olduğunu, aksi durumda “------ gemisinin ihtiyaten haczedilmesi TTK md 1369 düzenlemesine aykırı olduğunu, dosyada; taraflar arasında gemi alım satımı yapıldığı ve bu alım satım işlemi sebebi ile müvekkilinin işbu borçtan sorumlu olduğuna dair herhangi bir satış sözleşmesi, mutabakat metni, açıklama ya da talep eden ile müvekkilimiz arasındaki ticari ilişkiyi gösteren somut bir veri bulunmadığını, tüm bu açıklanan nedenler çerçevesinde ihtiyati hacze konu geminin yaşı, tonajı ve ticari kapasitesi göz önünde bulundurulduğunda günlük kaybı yaklaşık 3.500.- USD olup, haksız olarak ihtiyati haciz kararının devam ettiği her gün müvekkilinin kaybının arttığını, bu nedenle -----numaralı ----- gemisi üzerine uygulanan ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, incelemenin duruşmalı olarak gerçekleştirilmesini ve yargılama gideri, masraf ile vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, Alacak (Deniz Alacağından Kaynaklanan) davasıdır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun ''Deniz alacakları'' başlıklı 1352/p maddesine göre ''Gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar'' deniz alacağı hükmündedir.
6103 Sayılı Türk Ticaret Kanununun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8. maddesi aynen "Deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davaları;
(1) 6762 sayılı Kanunun 4.maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan denizcilik ihtisas mahkemesinin görmekte olduğu davalar, Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından, Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemesine devredilir.
(2) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarını görmekte olan mahkemeler, yargı çevreleri içinde ve görev alanlarına giren sonuçlanmamış davaları ve işleri devredemezler." düzenlemesini içermektedir.
6103 Sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince HSK'ca İstanbul İlinde 6102 Sayılı TTK'nun Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli özel yetkili İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi belirlenmiştir. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 Sayılı Kanunun Deniz Ticaret Kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesi gereğince ihtisas mahkemesi olan Denizcilik İhtisas Mahkemesince görülecektir.
Dava konusu olayda denizcilik alacağı talebinde bulunulduğuna göre, 6102 Sayılı TTK’nın “Deniz Ticareti Sözleşmeleri” başlıklı 1119 vd. maddelerinde bu tür sözleşmeler düzenlenmiş olup uyuşmazlığın çözümünde anılan madde hükümlerinin de uygulanması gerektiğinden, davanın görülüp sonuçlandırılmasının denizcilik ihtisas mahkemesinin görevine girdiğinin kabulü gerekmekte olup mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekmektedir. Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı gereğince somut uyuşmazlığın çözümünde özel mahkeme olarak denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevli olduğundan mahkememiz görevsiz olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Dava Şatları başlıklı 114/(1)-c maddesine göre mahkemenin görevli olması dava şartlarındandır, aynı kanunun 115 maddesine göre de mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır, mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.
Ünye ------. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) ----- D. İş esas, ----- karar sayılı, 15/11/2018 günlü dava konusu alacaktan dolayı talep konusu gemiyle ilgili ihtiyati haciz kararı verilmiş olup, işbu ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiş ise de mahkememiz görevli olmadığından işbu itirazla ilgili bir karar verilmesi hukuken mümkün görülmemiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin değerlendirilmesine göre, dava konusu alacağın deniz alacağı olmasından dolayı görevli mahkeme İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğundan mahkememizin görevsizliğine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4 ve 5 maddeleri ile 6103 Sayılı Türk Ticaret Kanununun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8. maddesi gereğince görevli mahkeme İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi olması sebebi ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2- Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20/1. maddesinde belirtilen iki (2) haftalık süre içinde, taraflardan birinin talebi halinde, dava dosyasının dava bakmaya görevli İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti ve gider avansı gibi hususların 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. maddesi gereğince görevli mahkemece değerlendirilmesine,
3- Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç , yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, davacı vekilleri ve davalı --------------------- -------. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda oy birliği ile açıkça okunup usulen anlatıldı.