T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/207 Esas
KARAR NO: 2019/117
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 15/01/2019
KARAR TARİHİ: 04/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle:----- şubesinin ---numaralı hesabı üzerinden verilen ---------------------------, ----- seri numaralı çekleri boş olarak kaybettiğini, bu surette çek yapraklarının zayi olduğunu ileri sürerek çek yapraklarının zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
Dava, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, dava konusu çek yapraklarının ait olduğu çek hesabının davacıya ait olduğunu ve müvekkilinin çekleri boş olarak kaybettiğini belirtmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Boş olarak kaybedilen çek yaprakları için çek niteliği taşımadıklarından dava açmakta hukuki yarar yoktur. Kaldı ki; kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Kaldı ki çek yapraklarının boş olarak zayi olduğu ileri sürülmüştür.
Yine, HMK.114/e maddesi uyarınca davacının dava takip yetkisinin bulunması dava şartıdır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani dava takip yetkisi de yoktur. Bu nedenlerle, dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/e, h ve 115/2. mmaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alımasına YER OLMADIĞINA
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine dair,
HMK.320/1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın davacıya tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.