T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/165 Esas
KARAR NO: 2020/370
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/03/2018
KARAR TARİHİ: 09/07/2020
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davacı vekilin -----harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı arasında ------- şasi numaralı ---------aracın satışı konusunda sözleşme akdedildiğini, aracın bu sözleşmeye istinaden 09.09.2017 tarihinde müvekkil tarafından teslim alındığını, aracın vitesinde arıza çıkması nedeniyle servise götürüldüğünü, servise bırakıldıktan 15 gün sonra otomobil şanzımanının tamamen hatalı olduğu ve vites kutusunun tamamen değişmesinin gerektiğinin anlaşıldığı, araçta üretimden kaynaklı ayıp olduğunun anlaşıldığı, söz konusu ayıbın giderilmesi için davalıya noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini fakat davalının geri dönüş sağlamadığını, anılan nedenlerle ----plakalı aracın ayıplı olup olmadığının ve ayıplı olması halinde ayıbın imalat hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespitini, aracın tamir ve serviste geçen sürelerde kullanılamaması nedeniyle müvekkilin mahrum kaldığı menfaat hakkında zararın tespiti ile davalıya tazmin ettirilmesini, ayıbın araçta meydana getirdiği değer kaybının tespiti ile satış bedelinde indirime gidilmesi ile söz konusu bedelin davalıya faizi ile birlikte tazmin ettirilmesi iddia ve talebiyle işbu davayı ikame etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya satışı gerçekleştirilen aracın yetkili ---------- edildiğini ve tamirat bedelinin davacıya yansıtılmadığını, garanti kapsamında vites kutusu değişimi yapıldığını, davacının ücretsiz onarım hakkını kullanmasından dolayı satış bedelinden indirim isteme hakkına sahip olmadığını, bu nedenle değer kaybı tazminat talebinin reddinin gerektiğini, kaldık ki araçta meydana gelen vitesi kutusu değişiminin değer kaybına sebebiyet verecek bir arıza türü olmadığını, davacıya verilen aracın serviste bulunduğu süre boyunca kendisine ikame araç verildiğini, davanın ------ihbar edilmesi gerektiğini, anılan nedenlerle davacının haksız ve hukuka aykırı taleplerinin reddini savunmuştur.
DELİLLER:
Fatura İncelemeleri, ihtarnameler, ticari Defter Belge İncelemeleri, Davalı Hesap İncelemeleri, Dava Konusu Uyuşmazlığa ------tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Makine mühedisi,--------- nitelikli hesap uzmanı bilirkişi tarafıundan düzenlenen 06/01/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Aracın ekonomik ömrüne ve şanzıman servis ömrüne göre 6.421 km gibi kısa bir kullanım süresinde garanti kapsamında komple şanzıman değişimi yapılmış olması araçta imalat hatasına dayalı ayıbın varlığını gösterdiği, söz konusu ayıbın açık ayıp olmayıp, belirli bir kullanım süresi sonrasında ortaya çıkan ve satın alma esnasında makul süre incelemesi ile fark edilemeyecek özellikte olması nedeniyle teknik anlamda gizli ayıp olduğu, servis tarafından garanti kapsamında ücretsiz olarak yapılan komple şanzıman değişimi ile ayıbın kalıcı olarak giderilmiş olduğu, davacı şirketin TTK hükümlerine göre tacir olduğu anlaşılmaktaysa da; araç alım-satım işinde faaliyette bulunan bir şirket olmadığından, satın aldığı araçta başlangıçtan beri var olmasına rağmen kullanıma bağlı olarak sonradan ortaya çıkan ayıbı olağan muayene ile tespit etmesinin beklenemeyeceği ve araçtaki motor arızasının, tacir olan davacı bakımından hukuki nitelik itibariyle gizli ayıp olduğu, bu anlamda TTK hükümlerine değil; gizli ayıba ilişkin TBK hükümlerine tabi olduğu, aracın yetkili servisinde onarılarak davacıya iade edildiği, ayıbın vites kutusunun orijinali ile değiştirilmesi sonucunda ortadan kaldırıldığı ve davacının da aracı kullanmaya devam ettiği görüldüğünden, davacının, kanunda öngörülen seçimlik haklardan aracın tamir edilerek onarılmasını kabul ettiği ve böylece ifa menfaatine ulaştığı anlaşılarak ayıba karşı tekeffül hükümlerini işletemeyeceği, mekanik aksamlarda orijinal parça ile yapılan değişim işlemlerinin teknik olarak değer kaybı yaratacak nitelikte olmadığı, ancak her ne kadar değişim işlemleri teknik olarak bir değer kaybı yaratmamakta ise de satış esnasında alıcı tarafından pazarlık aracı olarak kullanıldığı, aracın satış değerinin 1%-2% aralığında pazarlık payı içerisinde kalmakta olan ortalama 1.5% mertebesindeki bu değerin (77.333,54 x 0,015 = 1.160-TL) değer kaybı olarak kabul edilip edilemeyeceğinin değerlendirilmesinin sayın mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatine varıldığı görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava; satın alınan aracın ayıplı olduğu iddasıyla bedel tenzili ve müspet zararın giderilmesi talebine ilişkindir.
TTK'nın 23. maddesinde “Ticari satış ve mal değişimi” düzenlenmiş, tacirler arasında yapılan ticari satışlarda esas itibariyle TBK’nın ilgili hükümlerinin uygulanacağı belirtildikten sonra bu tür satışlar hakkında özel bazı hükümlere yer verilmiştir.
TTK'nın 23. maddesinde "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmekle birlikte, maldaki ayıbın ileri sürülmesi ile ilgili olarak ise 23/c maddesinde "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmü düzenlenmiştir.
TBK'nın "Alıcının Seçimlik Hakları" başlıklı 227. maddesi;
"Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacının davalı şirketten -------- marka ve model araç satın almış olduğu, aracın vitesinde arıza çıkması nedeniyle aracın servise götürüldüğü, aracın vites kolunun orijinali ile değiştirildiği, bu hususlarda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davacıya ait aracın ücretsiz onarımı karşısında davacının bedel tenzili ve müspet zararın giderilmesi taleplerinde bulunup bulunamayacağına ilişkin olduğu; TBK 227. Madde hükmünde de açıkça belirtildiği üzere alıcı kanunda kendisine tanınan seçimlik haklardan yalnızca birini kullanabileceğinden davacı tarafın aracın ücretsiz onarımını istemekle seçimlik haklarını tüketmiş olduğu, aracın vites kolunun değişimi sürecinde davacı tarafa ikame araç tahsis edildiği, bu nedenle aracın kullanılamamasından ötürü herhangi bir zararının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2- Peşin alınan 170,78TL harçtan, alınması gerekli 54,40 TL peşin harcın düşümü ile geri kalan 116,38 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan--------uyarınca 3.400,00 avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.