T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/53 Esas
KARAR NO: 2021/84
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 31/05/2019
KARAR TARİHİ: 28/01/2021
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelenmesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dosyasına sunmuş olduğu 31/05/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin dava şartı olan arabuluculuk uyuşmazlık çözüm yoluna --- tarihinde başvurduğunu, 13/05/2019 tarihinde yapılan görüşmede taraflar arasında anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkili tarafından --------------taşınması sırasında meydana gelecek rizikolara karşı------- altına alındığını,-------- plakalı------------ yüklendiğini,----- tarihinde ------- --------------yurt dışına çıktığının teyit edildiğini ancak nakliye araçlarının alıcı firmanın--- bulunan adresine varmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin sigortalısı tarafından dava dışı --------- emtiaların teslim edilmemesi nedeni ile oluşan zararın karşılanması için noter kanalıyla ihtarnamenin çekildiğini fakat hiçbir geri dönüş alınamadığını, dava dışı akdi taşıyan firma tarafından navlun faturasının kesildiği, ancak fiili taşımanın bizzat bu firma tarafından gerçekleştirilmediği, davalı şirketlere devredildiği, fiili alt taşıyan davalıların zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, gelişen olayla ilgili ---------- Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, sigortalının uğradığı zararın davacı şirketçe karşılandığını ve TTKm.1472 uyarınca sigortalının haklarına halef olunduğunu, müvekkili şirketin aynı zamanda TBK m.183 bağlamında akdi halef sıfatını da kazandığını, izah edilen nedenlerle İstanbul Anadolu -----. İcra Müdürlüğü'nün -------. sayılı dosyasına davalılar/borçlular tarafından yapılan haksız itirazların iptali ile takibin devamını, borçlular/davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekilinin mahkememiz dosyasına sunmuş olduğu ---- tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkilleri hakkında başlatılan icra takibine yetki yönünden de itiraz edildiğini, icra müdürlüğünün yetki itirazlarını kabul ederek dosyayı yetkili icra müdürlüğüne göndermiş olsaydı davanın yetkili icra müdürlüğünün bulunduğu mahkeme de açılacağını, yetkili mahkemenin ------------- olduğunu, her ne kadar davacı vekilince dava konusunun para borcu olduğu ve alacaklı olarak kendi yerleşim yerlerinde dava açılacağı belirtilmiş ise de dava konusunun salt bir para miktarının borç alınıp verilmesi gibi bir para alacağı olmadığı gibi davacı ile aralarında para borcu doğuran bir sözleşmenin mevcut olmadığını, dava konusu edilen alacağın götürülecek borç olmadığını, dava konusu emtiaların --------yüklendiğini, tırlardan----------- plakalı aracın ise ------------ ait iken---------- ait olduğunu ve bu nedenle -------------------fiili taşımayı gerçekleştirmediğini,---------------. İle aralarında bir ----- sözleşmesinin bulunmadığını, sigortalı firmanın dava dışı ------------ ile dava konusu emtiaların taşınması konusunda anlaştıklarını ve tüm taşıma işlerinin takibi ve şoförlerin yönlendirilmesi gibi işlemlerin -------------- tarafından yapıldığını, malların teslim edilmediği hususunu İstanbul Anadolu ---------esas sayılı dosyası ile öğrendiklerini ve kusurlu olmadıkları sürece bir zarardan sorumlu olmalarının söz konusu olmadığını, açıklanan nedenlerle yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili olan ------------------Ticaret Mahkemesi Hakimliğine gönderilmesini, davacının açmış olduğu davasının reddin, açılan dava sebebiyle davacı aleyhine %20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ------- Karar Numaralı -----------. takibe yapmış olduğu itirazında icra dairesinin yetkisine itiraz ederek, müvekkilinin adresi itibariyle --- Dairelerinin yetkili olduğunu bildirmiştir. Yine, davalı taraf davaya cevap dilekçesinde de icra dairesinin yetkisine ileri sürdüğü itirazı açıklamış; mahkemenin yetkisine açıkça ve yetkili mahkemeyi göstererek itiraz yöneltmiştir. Mahkemece öncelikle ------ yetkisi incelenerek, icra dairesinin yetkili olması itirazın iptali davaları için dava şartı olduğundan bu hususta karar verilmesi isabetli ise de bu davalı hakkındaki davanın, diğer davalılar hakkındaki davadan tefrik edilmeden karar verilmesi de usule aykırı olmuştur. Çünkü, icra dairesinin yetkili olması HMK'nın 114/2. maddesi anlamında dava şartı olup, bu davalı hakkındaki davnın usulden reddine dair karar, dava değerine göre temyiz yolu açık bir karardır. Diğer davalılar hakkında mahkemenin yetkisizliğine dair karar ise HMK'nın 362/1.c maddesi uyarınca kesin nitelikte bir karardır. Bu nedenle, usul ekonomisi ilkesi açısından, davaların tefriki suretiyle karar verilmesi gerekirdi. Aksi takdirde haklarındaki yetkisizlik kararı kesin olan davalılar hakkındaki dava da temyiz sonucunu beklemek durumunda kalacaktır. Mahkeme, yargılamayı, yargılamaya hakim olan ilkelere uygun olarak yürütmelidir. Bu bağlamda, usul ekonomisi ilkesini gözetmelidir. " şeklindeki gerekçesi ve yapılan açıklamalar ışığında tefrik edilmek suretiyle yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilme kararı uyarınca dosyanın ------yeni esas kaydı yapılarak tefrik edilmiş ve davalı ... bakımından yeni esas kaydı olarak ----------- Esas Numarası almıştır.
Somut olayın meydana geldiği yerin ve dava dışı sigortalı şirketin ------- davalının süresi içinde icra dairesinin yetkisine ve takibe itiraz ettiği,------------ Sayılı ilamında da belirtildiği üzere; itirazın iptali davasının ancak usulüne uygun bir takip bulunması koşuluna bağlı olması nedeniyle, icra dairesinin yetkisinin itirazın iptali davası bakımından da değerlendirilmesi gerekmektedir. İcra dairelerinin yetkisi bakımından da özel bir düzenleme öngörülmeyerek yetki hususunda İİK’nun 50. maddesinde HMK’ya atıf yapılmaktadır. Hem icra dairesinin yetkisine hem de borca itiraz edilmesi halinde ise, itirazın iptali davasında görevli olan genel mahkeme İİK'nun 50. maddesi uyarınca itirazın iptali davasının koşullarından biri olduğundan öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemek ve sonucuna göre bir karar vermek durumundadır. Bu düzenlemeler ışığında HMK m.6 uyarınca davalı ------ yerleşim yerinin ------ olduğu, icra takibinin ------ icra dairesinde yapılması gerekteği, icra takibinin bu davalı yönünden yetkisiz icra dairesinde yapıldığı anlaşılmakla davacı tarafından davalı ----- açılan işbu davada davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle ve usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.
Sonuç olarak, HMK 114 maddesine göre dava şartı hakimin re'sen incelemesi gereken hususlardan olduğundan ve yine HMK 115 maddesine göre mahkememizin her aşamada dava şartlarının resen göz önüne alması gerektiğinden usul ekonomisi gözetilerek bozma sonrası tensip aşamasında tefrik işlemleri hitamında İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi --- Hukuk Dairesinin -----Karar Numaralı istinaf kararı çerçevesinde karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ---------- aleyhine açılan davanın HMK 114/2 ve115/1-2 maddeleri uyarınca özel dava şartı yokluğundan (takibin yetkili icra dairesinde başlatılmaması) USULDEN REDDİNE,
-Alınması gereken 44,40 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 3.581,72TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.537,32 TL harcın davacıya İADESİNE,
-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davalı -------kendisini vekil ile temsil ettirdiği için karar tarihinde yürürlükte bulunan --- göre tespit edilen---- vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------ VERİLMESİNE,
Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.