T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/25 Esas
KARAR NO: 2021/512
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2021
KARAR TARİHİ: 22/06/2021
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisi müşterilerden --------- tarihinde davaya konu olan çek de dahil olmak üzere bir takım çekleri almış ve ----ardından ----alırken montunun içinde bulunan cüzdanı çalınmış olup çekler de cüzdanın içinde birlikte çalınmış olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi aynı gün ------------- ile durumu bildirerek şikayetçi olmuş ------- tarihinde olayın yaşanmış olduğu ---- Cumhuriyet Savcılığı’nda müvekkil şirket çalışanı yine şikayetçi olduğunu, konuyla ilgili olarak gerek keşideci gerekse de cirantalar açısından herhangi bir mağduriyet yaşanmaması için Çerkezköy ---. Asliye Hukuk Mahkemesi --- Esas sayılı dosyası ile çalınan tüm çekler hakkında zayi ve iptal davası açıldığını, Çerkezköy ---. Asliye Hukuk Mahkemesi---- Esas sayılı dosyası içeriğinde de yer alan ve müvekkil yetkilisinden çalınan çeklerden ------ miktarlı,---------seri numaralı çek olduğunu, Çek ciro işlemlerinin ne şekilde ilerlediğini bilinmemekle birlikte, ciro işelemleri yapıldığını beyan ederek; ---miktarlı,--- seri numaralı çek' in tarafımıza iadesine, herhangi bir ödeme ve sair işlem yapıldı ise iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından iş bu dava açılmadan ----- ----başvurulması gerekmekte iken, davacı tarafında arabuluculuk yoluna başvurulmaksızın doğrudan dava açtığını, bu nedenle huzurdaki davanın dava şartı noksanlığı nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Çek iade davasına --------ait çek müvekkil tarafından ciro edilerek------------ devir ve teslim edilmiş, çekteki cirantalardan olan müvekkil ------- icra takibi başlatılmasını önlemek ve ödeyeceği bedelin artmamasını sağlamak amacıyla çek borcunu ciro zincirinde yetkili hamil olarak görünen ------ ödendiğini, Müvekkili çek bedeline ilave olarak, icra takibi ile karşı karşıya kalmamak ve bundan kaynaklı harç, icra giderleri, -------- bu ödemeyi yaptığını, Çek ödeme yasağının kaldırılması talebimize istinaden Çerkezköy --- Asliye Hukuk Mahkemesi ---- Esas sayılı dosyasının --- tarihli celsesi --------- kararı ile davacıya huzurdaki davayı açması için kesin süre verilmiş ve bu ara karara istinaden davacı tarafımıza iş bu çek iade davasını ikame etmiştir. fakat, davacının çeki müvekkilden teslim almasına imkan sağlayacak hukuki bir dayanağı bulunmadığı gibi, bütün bu süreçte mağdur olan ve üçüncü şahıslara ödeme yapmak mecburiyetinde kalan müvekkili olduğunu, çek aslı müvekkil tarafından ciro zincirine göre yetkili görünen hamile ödeme yapılarak teslim alındığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
DELİLLER:
----- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ----- soruşturma dosya sureti, Çerkezköy ------ Asliye Hukuk Mahkemesi'nin----- esas sayılı dosya sureti, dava ve cevap dilekçeleri ile tüm dosya kapsamı.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, ------ bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır." denilmiştir. Bu madde hükmüne göre dava konusu çekteki görünürdeki şekli ------- göre en ----- edilenin dava dışı--- olduğu, davalı tarafça dava konusu çekte cirantalar arasında yer alması ve şirketin icra takibine maruz kalmaması amacıyla dava konusu çeke ilişkin dava dışı şirkete ödeme yapılara çekin teslim alındığı, bu haliyle davalının dava konusu çeke ilişkin yetkili hamil konumunda olduğu görülmüştür.
Çek ister hamiline, ister emre yazılı olsun, çek hamili onu kötü niyetle ya da ağır bir kusuru bulunarak iktisap etmiş olmadıkça, önceki hamilin elinden ne suretle çıkmış olursa olsun,onu geri vermeye mecbur değildir. ( --------Çek Hukukuna İlişkin Bazı Meseleler Hakkında Yargıtay Kararlarının --- ve devamı ) TTK'nın 792.maddesine göre, emre yazılı bir çek, herhangi bir şekilde önceki hamillerden birinin elinden çıktığı takdirde, çeki elinde bulunduran son hamile karşı, ancak çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusuru bulunduğu takdirde istihkak davası açılabilecektir. Kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, -örneğin, hamilin hüviyetinin sorulmaması gibi-senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; dava konusu çekin davalı şirketçe davacı şirkete ciro edilerek teslim edildiğine dair taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, davacı tarafça çekin rızası hilafına elinden çıktığından bahisle Çerkezköy --- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin --- esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığı, davalının açılan iş bu davadan haberdar olmasına ve çeke ilişkin ödeme yapıldığı sırada ciro silsilesinde davacının yer almadığını tespit edebilecek durumda olmasına rağmen dava konusu çeke ilişkin ödeme yaparak çeki teslim aldığı, oysaki basiretli bir tacir olarak davacının dava konusu çekin rızası hilafına elinden çıkmış olduğunu beyanla dava açtığını ve ciro silsilesinde de yer almadığını tespit edebilecek durumda olmasına rağmen dava dışı şirkete ödeme yaparak çekin zilyetliğini kazanmasının iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağı, her ne kadar davalı şirket icra tehdidi altında kalmamak amacı ile ödeme yaptığını bu nedenle iyi niyetli olduğu savunmasında bulunmuş ise de örneğin -------- tayin ederek ---- alacaklıya ilişkin ihtilafın giderilmesini -----imkanına sahip olmasına rağmen basiretli bir tacir gibi davranmaksızın ödemeyi gerçekleştirdiği bu haliyle ileride dava konusu çeke ilişkin olası bir ikinci kez ödeme yapmak zorunda kalma haline kendi kusuru ile düşmüş sayılacağı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, Davaya konu------- seri numaralı, ------ keşide tarihli, ---- bedelli çekin davalı----- istirdatı ile davacıya İADESİNE,
2-Alınması gereken 2.250,06TL nisbi karar harcından peşin alınan 562,52 TL'nin mahsubu ile kalan1.687,54-TL nisbi karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı vekili için takdir edilen----- avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 59,50 TL yargılama gideri 562,50 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 681,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE,
Dair; tarafların yüzüne karşı gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı