T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/22
KARAR NO: 2024/39
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 10/01/2024
KARAR TARİHİ: 19/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacının dava dilekçesinde özetle; 30/12/2023 tarihinde saat 17.00'de apartman yönetimim olağanüstü toplantıda toplandığını, toplantı sonucunda eski bina yönetimi----- Şirketi'nin yönetim süresi içerisinde gerçekleşen mevcut borçlanmalar, kasada bulunan açıklar ve----- Cumhuriyet Başsavcılığı-----soruşturma numaralı savcılık dosyasına istinaden eski bina yönetiminin feshedilmiş ve yeni bina yönetimi seçilmiş olduğunu, eski bina yönetimine bu durumun bildirilip karar defteri talep edilse de bugüne kadar talepleri gibi işlem yapılmamış ve taraflarına herhangi bir karar defterinin teslim edilmemiş olduğunu, anılan nedenle binaya ait karar defterinin zayi olduğunu, açıklanan nedenlerle ve mahkememizce re' sen dikkate alınacak nedenlerle bina yönetimlerine ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin taraflarına verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığın; davacının yöneticisi olduğu siteye ait olan karar defterinin önceki yönetim şirketi tarafından teslim edilmemesi sebebiyle mezkur siteye ait karar defterinin zayi olması nedeniyle iptal talebine ilişkin yapılacak yargılama sonucunda talebin yasal şartları taşıyıp taşımadığı, davacının talepte haklı olup olmadığı ve istem konusu edilen belgelerin TTK'nın 82. Maddesindeki sayılan belgelerden olup olmadığının tespit ve değerlendirilmesine esas açılan zayi belgesi verilmesi davası olduğu anlaşılmıştır.
Benzer konuya ilişkin----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesinin ----esas ve ----- karar sayılı ilamında;
"1-Dava; birden fazla parsel üzerinde kurulu bulunan site yönetimi adına site yöneticisi tarafından TTK.nın 82/7 maddesi uyarınca, depremde göçük altında kaldığı ve kurtarılamadığı ileri sürülen site yönetimine ait bir kısım defter ve belgeler hakkında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
2-TTK.nın 82/7 maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" düzenlemesi bulunmaktadır.
Bu türden davalara ilişkin olarak verilen kararların temyizen incelendiği Yargıtay-----. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2018 tarih, ----esas------ karar sayılı kararı ile "..Davacı, -----Yeminli Mali Müşavirler Odasının ----- sicil numaralı üyesi olarak ----- adresinde “Yeminli Mali Müşavir” unvanıyla serbest meslek faaliyetinde bulunduğunu, iş yerinin başka bir yeminli mali müşavire ait olduğundan tarafına ait defter ve belgelerini evinde muhafaza etmekte olduğunu, 29/04/2016 günü evinin bulunduğu katta neden olduğu bilinmeyen yangın sonucunda mesleki faaliyete başladığı tarihten itibaren kullandığı serbest meslek kazanç defterleri ve defterlerde yazılı gider belgeleri ile tasdik çalışma kağıtlarının zayi olduğunu, ileri sürerek bu defter için kendisine zayi belgesi verilmesini istemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı TTK'nin 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın tacirler tarafından açılabileceği, davacının mali müşavir olduğu, tacir sıfatına haiz olmadığı, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, gerekçesiyle usulden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı temyiz etmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacının tüm temyiz itirazları yerinde değildir" denilerek mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.
----BAM ---- Hukuk Dairesi'nin 02/11/2022 tarih, ---- esas------karar sayılı kararında da, "...Davacı tarafça 2018 yılına ait defter ve kayıtlara yönelik zayi belgesi istendiğine göre, mahkemece davacının yargılama aşamasındaki durumuna göre, tacir olup olmadığı ilgili kurumlardan araştırılarak gelen cevaba göre aktif husumet ehliyeti bulunmadığından bahisle davanın husumet yönünden reddedilmesi doğru bulunmamıştır. Buna göre, mahkemece zayi olduğu istenilen 2018 yılında davacının tacirlik durumu araştırılmalı, tacir olması halinde işin esasına geçilerek davanın yasal süre içinde açılıp açılmadığı ve belgelerin kaybolmasında basiretli davranıp davranmadığı değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerekmektedir." hususlarına değinilerek yeniden yargılama yapılmak üzere mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.Tüm dosya kapsamına göre, davacı site yönetimi adına yönetici ------vekili tarafından, TTK.nın 82/7 maddesi uyarınca ...olarak açılan zayi belgesi verilmesi istemli davanın yapılan yargılaması sonunda; bu konudaki yerleşik Yargıtay kararları ve uygulamalar doğrultusunda (Yargıtay ----. Hukuk Dairesinin 13/03/2018 tarih, ----esas-----karar sayılı kararı ile ----BAM ----- Hukuk Dairesinin 02/11/2022 tarih, ----esas-----karar sayılı kararı) bu tür davaların tacir sıfatına haiz kişiler tarafından açılabileceği, somut olayda site yönetiminin tacir sıfatına haiz olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Zira davacı site yönetiminin, TTK.'da düzenlenen tacir sıfatına haiz olmadığı açıktır. " şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür.Dosya kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda her ne kadar davacı tarafça yukarıda belirtilen gerekçeler ile mahkememizce yapılan uyuşmazlık tespitindeki site yönetimi karar defteri yönünden zayi nedeniyle iptal davası açılmış ise de 6102 sayılı TTK'nın 82. Maddesi kapsamında zayi nedeniyle iptal davası açılabilmesi için davacı sıfatına sahip olan gerçek kişi ya da tüzel kişiliğin tacir vasfına sahip olması gerektiği, davanın ----Site Yönetimi adına----- tarafından açıldığı anlaşılmakla davacının aynı yasanın 12 ve devamı maddeleri uyarınca tacir vasfına sahip olmadığı kanaatine varılmakla açılı davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1- Davacının TTK 82 uyarınca iş bu davayı açabilmesi için tacir olması gerektiği ve ancak davanın site yönetimi adına açıldığı ve site yönetiminin tacir vasfına sahip olmadığı anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken harç evvelce alındığından YENİDEN HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yatırılan harçlar ile gider avansından kullanılan yargılama DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, davacı tarafından yatırılan yargılama giderinin kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK'nın Gider Avans Tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,Dair, davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde----- Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.