T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/639
KARAR NO: 2023/1051
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/09/2022
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA: Davacı vekili 07/09/2022 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "Davacı ----- malik ve sürücüsü olduğu----- plaka sayılı ----- marka minibüsün 19.02.2022 tarihinde -----ilçesi sınırları içerisinde meydana gelmiş olan trafik kazasında; plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen bir çekicinin arkadan çarparak durmayıp kaza mahalliden kaçması neticesinde direksiyon hâkimiyetini kayıp ederek beton bariyerlere çarpıp yol üzerinde hasarlı olarak kaldığı esnada yine davacının plakasını alamamış olduğu bir başka çekicinin daha gelerek davacının aracına çarpmış olduğu hemen akabinde de davalılar ----- malik olup ----- trafik sigortacısı olduğu, Davalı ----- sürücülüğünü yaptığı -----plaka sayılı çekicinin de kazalı olarak yol üzerinde duran davacının aracının muhtelif yerlerine çarparak ağır hasarına sebebiyet vermiş olduğu;
Kazada davalı sürücü ------ KTK nun 52.b maddesini ihlal ederek kusurlu olduğu diğer davalıların KTK nun 85. Maddesi gereğince sorumlu olduğu,;
Davacının talebi üzerine -----.Sulh Hukuk Mahkemesinin----- dosyasında; Bilirkişi incelemesine dayalı olarak aracın onarım bedelinin 145.000 TL olabileceği; hasar miktarı aracın rayiç değinin % 74 üne ulaştığından tam hasara uğramış olarak kabul edilmesinin gerektiği, aracın tamir edilmesi durumunda tamir süresinin 30 gün süreceği, ikame araç bedelinin günlük 1.000 TL sından 30.000 olacağı ve araçtaki değer kaybının 3.317 TL olacağının tespit edilmiş olduğu; böylelikle davacının total zararı 178.317,04 TL iken, davalılardan sigortacıya yapılmış olan başvuru sonrası davalı sigortacı tarafından davacıya 35.918,25 TL ödeme yapılmış olduğu, yapılan ödeme zarar toplamından mahsup edildiğinde davacının 142.399,15 TL bakiye zararının bulunduğu belirtilerek;Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere: Davacının bakiye 109.081,75 TL Hasar; 3.317,40 TL değer kaybı ve 30 günlük iş görememe zararı olarak 30.000 TL olmak üzere toplam 142.399,15 TL zararının davalılardan sigortacı bakımından yapılmış olan başvuru tarihinden geçerli olarak, diğer davalılar sürücü ve işleten bakımından ise kaza tarihinden geçerli yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi yüce mahkemeden arz ve talep edilmiş;" denmiştir.
CEVAP: Davalı ------vekili tarafından davaya cevap dilekçesinde özetle: Davacının talep ettiği kazanç kaybı zararının teminat kapsamı dışında olduğu, davacının sigortacıya gerekli belgelerle birlikte başvuruda bulunmamış olduğu, sigortacı tarafından talep edilmiş olan eksik bilgilerin davacı tarafından gideril-memiş olduğu, araç mahrumiyeti ile ilgili zarar taleplerinin belgelendirilmiş olması gerektiği, davacının aracının (Aynı Şirket) ----- kaskolu olduğu, kasko sigortacısı tarafından davacıya ikame araç verilip verilmediğinin tespit edilmesini gerektiği; davacının davalı sigortacıya başvurusu ibrazı zorunlu belgelerle yapılamamış olduğundan sigortacının temerrüde düşmemiş olduğu, sigortacının faiz ödeme sorumluluğunun gerekli belgelerle yapılan başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü sonrasında doğacağı, davacı usulünce başvuruda bulunmadığından sigortacının temerrüdünden bahsedilemeyeceği, davacının talep edebileceği değer kaybı bedelinin, poliçe teminat limitinin % 15 ini aşamayacağı, değer kaybı zararının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında belirlenen esaslara göre ve eksper tarafından tespit edilmesinin gerektiği, aracın şasesinde ve iskeletinde hasar olmadığından değer kabı oluşmayacağı taleplerin zaman aşımına uğramış olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi yüce mahkemeden arz ve talep edilmiştir.
Davalı ------ vekili tarafından cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafından KTK nun 97. Maddesi gereğince diğer davalı olan sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirilmemiş olduğu; kazanın oluşumunda davalının işleten olduğu araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davacının başka iki araçla kaza yaptıktan sonra yolun ortasında herhangi bir önlem almadan durarak Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 116 ve KTK nun 59 maddelerini ihlal ettiğinden kusurlu olduğu, dosyada davalı yan sürücünün kusurlu olduğuna dair objektif bir tespitin bulunmadığı kusurun -----Trafik İhtisas Dairesi ve uzman bilirkişilerce tespit edilmesinin gerektiği, davanın aracında oluşan hasarın ne şekilde tespit edildiğinin belirli olmadığı, daha önce iki aracın çarpmış olduğu davalı yan aracındaki hasarın hangi çarpmalarda olduğunun belirsiz olduğu, davacı yan aracına daha önce de iki araç çarpmış olduğundan tüm hasarın davalı yandan talep edilmeyeceği, davacının talep ettiği hasar kalemlerini belirsiz olduğu, değer kaybı talebinin hangi hasarlı parçalara dayandırıldığının belirsiz olduğu, delil tespit bilirkişi raporuna dayalı olarak hesaplama yapılmayacağı; davacının iş görememesinden kaynaklı mahrumiyet talebinin fahiş olduğu, mahrumiyetten kaynaklı zararının belgelendirilmemiş olduğu, kazada davalı yan aracının kusurunun bulunmadığı belirtilerek; Yüce mahkemenin takdirlerinde olan hukuki gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi arz ve talep edilmiştir.
Davalı Sürücü ------ tarafından cevap dilekçesinde özetle: Davacı yana herhangi bir tazminat borcunun bulunamadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi yüce mahkemeden arz ve talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TBK'nın 49.maddesi kapsamında trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (hasar bedeli, araçtan mahrumiyet tazminatı, değer kaybı tazminatı) talebine ilişkindir.------, Davaya konu-----ve------plakalı araçların 19/01/2022 tarihinde karıştığı trafik kazasına ilişkin hasar dosyasının (davacının tazminat ödenmesine yönelik başvurusu var ise buna ilişkin talebin yapıldığı tarih ve var ise ödeme tutarı ve tarihini gösterir dekontlar/makbuzlar ile sigorta poliçesi sureti de eklenmek suretiyle) tamamının onaylı bir suretinin celp edildiği görüldü.Sigorta Bilgi ve Gözetim merkezinden, Davaya konu -----plakalı araçların tramer kayıtlarının celp edildiği görüldü.
01/11/2022 tarihli ara karar ile dosyanın bir kusur ve hasar uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 05/01/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi kök raporunda özetle;
"1)Davacının Aracına İlk Çarpan Meçhul 1. Çekicinin: Asli Kusurlu Olarak % 70 (YÜZDE YETMİŞ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU;
2)Davacının Aracına Çarpan; Meçhul 2 Çekicinin: Atfı kabil bir BULUNMADIĞI;
3)Davacı Malik Sürücü-----Atfı kabil bir BULUNMADIĞI:
4)Davalı Yan Sürücüsü ------: Tali kusurlu olarak % 30 (YÜZDE OTUZ) ORANINDA KUSURLU OLDUĞU;
5)Dava Dışı: ----- Plakalı Otomobil Sürücüsü -----: Atfı kabil bir KUSURUNUN BULUNMADIĞI:
6)Olayın Trafik Kazası Olduğu ve Kaçınılmazlık Faktörünün Bulunmadığı; Yolun Karlı Olmasının mevsim koşullarına bağlı ve aniden gelişmeyen genel hallerden olduğundan yol kusuru veya mücbir sebep teşkil etmediği;
7)Davacıya ait bulunan------plakalı aracın bütünüyle hasarlanmış olması, şasi formunun tamamen bozulmuş olması, hava yastıklarının açılması, mekanik aksamının bütünüyle hasar-lanması, piyasa değerinin %90 ına ulaşan onarım masrafları dikkate alındığında onarımının ekonomik olmadığı gerek teknik gerek sürücü ve yolcu emniyeti gerekse de trafikteki üçüncü şahısların güvenliği açısından Ağır hasarlı (pert-total) olarak işlem görmesinin uygun olduğu;" şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
Bilirkişi ek raporunda özetle;
"a) Sorumlulukların Değerlendirilmesi:
Trafik kazasına karışan araç sürücüsü ile araç malikinin farklı kişiler olması durumunda, araç maliki, "kusursuz sorumluluk ilkesi" gereğince hukuken sorumludur. Bu kapsamda işleten;
i. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 3/1 bendinde;
"Tanımlar:
Madde 3 - Bu Kanunda kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir.
Araç sahibi: Araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir.
İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır. şeklinde tanımlanmış,
ii. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 85/1 bendinde;
"İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu:
Madde 85- (1) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklinde açıklık getirilmiştir.
Kazanın, ----- plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ----- %30 oranında kusurlu olması sonucunda meydana geldiği, bu sebeple sürücü davalı ---- kusur sorumluluğu nispetinde, -----plaka sayılı aracın işleteni ve maliki sıfatı ile davalı ----gerçekleşen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, görüş ve kanaatine varılmıştır. Nihai takdir münhasıran Sayın Mahkemeye aittir.
b) Araç Mahrumiyeti Zararının Tespit Edilmesi
Davacının maliki olduğu ----markalı, ----- model araç ile ilgili olarak, kiralık araçların bulunduğu ------gibi internet sitelerinden yapılan araştırma neticesinde iş bu raporun tanzim edildiği 27.11.2023 tarihi itibariyle güncel araç kiralama bedellerinin Tablo-1 de yer aldığı, ortalama günlük araç kiralama bedelinin 862,50-TL olduğu;Güncel güncel günlük ortalama 862,50-TL tutarında olan kiralama bedelinin 19.01.2022 kaza tarihi itibariyle geriye dönük hesaplanmasının endeks değişim oranı ortalamasına göre;
Endeks değişim oranı üzerinden hesaplarsak------
Yİ-ÜFE ve TÜFE ortalama Endeks Değişim Oranı = %56,36 azalış
Endeks değişim oranı hesabına göre, 2023 / Kasım ayındaki 862,50-TL Günlük kiralama bedelinin Kaza tarihi 2022 /Ocak tarihindeki değeri 376,35-TL'dir. (400,00-TL olarak kabul edilmesi kadri maruftur.)
19.01.2022 tarihinde gerçekleşen kaza neticesinde davacı ----- mülkiyetinde bulunan ------plaka sayılı araçta gerçekleşen hasar sonucunda aracın Tam hasarlı(pertotal) olarak kabul edildiği, bu suretle aynı model ve özelliklerdeki yeni bir aracın temin edilme süresinin azami (2 gün) olacağı;
Zarar gören araç ile aynı özelliklerdeki bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 400,00-TL olacağı bu suretle davacı ------ meydana gelen kaza sebebi ile aracındanmahrum kalması sebebi ile ortaya çıkan toplam zararın (400,00-TLx2 gün)=800,00-TL (Sekizyüz Türk Lirası) tutarında olacağı;
C) Araç Mahrumiyeti, İkame Araç, Kazanç Kaybı Tazminat Talebinin Değerlendirilmesi;
İ. Sigorta Şirketi Açısından Değerlendirme;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 14.05.2015 tarih ve -----sayılı ------ yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliği teminat dışında kalan haller başlığı altında dolaylı zararları;
"Teminat Dışında Kalan Haller: Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
Madde A6- (k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya başlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri," şeklinde tanımlamaktadır;
Bu kapsamda mezkûr kaza sonucunda zarar gören davacı-----mülkiyetinde bulunan ------ plaka sayılı araçta gerçekleşen hasar sebebi ile talep edilen araç mahrumiyeti tazminatının, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği teminat dışında sayılan haller kapsamında olduğu, davalı ------ tarafından tanzim edilen ------numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hükümleri gereği tazminat talebinin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği;
Kazaya Karışan Taraflar Açısından Değerlendirme;
Kök raporda ve -----tarafından detaylı olarak ele alınan kusur tespitlerinin; Faili meçhul çekici sürücüsünün % 70 (YÜZDE YETMİŞ) oranında asli kusurlu kusurlu olduğu; Davalı ----- mülkiyetinde bulunan ----- plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ------ % 30 (YÜZDE OTUZ) oranında tali kusurlu kusurlu olduğunun tespit edildiği;Mezkur olayın meydana gelmesinde %30 oranındaki kusuru kapsamında davalı ----- ve davalı ------ meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, davacı ------ araç mahrumiyeti sebebi ile davalıların kusur oranları nispetindeki sorumlulukları kapsamındaki zararın(800,00-TLx100/30)=240,00-TL tutarında olacağı, görüş ve kanaatine varılmıştır. Nihai değerlendirme münhasıran Sayın Mahkemeye aittir.
Tüm hukuki değerlendirme ve takdir Sayın Mahkemeye aittir.
Sayın Mahkeme tarafından verilen görev çerçevesinde, dosya içeriğinin incelenmesi, tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, 6100 sayılı HMK 'nın 282. Maddesi uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, görüş ve kanaatlerimizi saygılarımızla arz ederiz. " şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 19/01/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin alınan 05.01.2023 tarihli bilirkişi raporu yine itirazlar doğrultusunda aldırılan ve bilirkişi raporu ile uyumlu olan 07.06.2023 tarihli ----- raporunda -----plakalı araç sürücüsü davalı ------%30 oranında kusurlu olduğu, kimliği belirsiz 1. Çekici sürücüsünün %70 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü -----ile kimliği belirsiz 2. Çekici sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiği, mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi ile dava konusu kaza nedeniyle davacıya ait------ plaka sayılı aracın pert total haline geldiği ve sovtaj değeri düşülüp %30 kusuru oranında ödenmesi gereken hasar onarım bedelinin 31.881,60 TL olduğu davalı sigorta şirketi tarafından 02.03.2022 tarihinde yapılan 35.918,25 TL ödeme dikkate alındığında davacının bakiye hasar onarım bedeli zararının bulunmadığı, aracın pert total kabul edilmesi sebebiyle değer kaybı zararının da oluşmayacağı mahrumiyet bedeli yönünden de davalı sigorta poliçe teminatı kapsamında değil ise de davacı tarafından pert total araç açısından aynı model ve özellikte yeni bir araç alması için gerekli makul süre uyarınca belirlenen 800 TL’den kusur oranına göre 240 TL mahrumiyet bedelinin diğer davalılar ----- yönünden davalılardan kaza tarihi olan 19.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmek üzere davanın kısmen kabulüne davalı sigorta yönünden reddine, hasar bedeli ve değer kaybı bedeli taleplerinin tümden reddine dair aşağıda ki şekilde karar verilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüne;
-Davacının hasar bedeli ve değer kaybı bedeli taleplerinin reddine,
-Davacının mahrumiyet bedeli talebinin davalı ------. yönünden reddine,
-Davacının mahrumiyet bedeli talebinin davalılar------ yönünden kısmen kabulü ile 240,00 TL’nin kaza tarihi olan 19.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Peşin alınan 2.431,83 TL harçtan, alınması gerekli 269,85 TL peşin harcın düşümü ile geri kalan 2.161,98 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 240,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5- Davalı ------ Şirketi ile ----- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 22.745,46 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar -----Şirketi ile -----VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 636,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.636,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 6,12 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7- Kabul red oranına göre belirlenen 2,76 TL Arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye irad kaydına, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 1.637,24 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin ve davalı ------ vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.