T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1012 Esas
KARAR NO: 2023/919
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 08/05/2019
KARAR TARİHİ: 16/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket, davalı şirketten elektrik dağıtım hizmeti aldığını, Alınan elektrik dağıtım hizmetine istinaden her ay düzenli olarak fatura kesildiğini, banka ödeme talimatıyla ödemelerin otomatik olarak yapıldığını, Müvekkilin -------- ilindeki -------- Mah. -------- Cad. No:-------- ---------- adresindeki mağazasına da taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden elektrik dağıtımı yapıldığını, 30.10.2018 fatura tarihli, 34.503,40 TL bedelli, --------- numaralı fatura da otomatik ödeme talimatıyla ödendiğini, Fatura bedelinin müvekkil şirketin düzenli kullanım miktarının ve düzenli ödeme tutarlarının çok üzerinde olduğunu, Davaya konu fatura bedelinin, müvekkil şirketin her ay düzenli olarak ödediği fatura tutarlarından 2-3 kat fazla olduğunu, Müvekkil şirketin elektrik tüketimi alışkanlığını gösterir faturaların ekte olduğunu, Yukarıda da her aya ilişkin ortalama tüketim (kwh) değerleri grafik olarak gösterildiğini, İşbu grafiğin davalı faturalarında da görüldüğünü, Ekim 2018 yılında günlük ortalama tüketimin 1.557 kWh olduğunu ve diğer aylara ilişkin ortalama tüketim değerlerinin çok üzerinde olduğunun görüldüğünü. Müvekkilin --------- Mah. --------- Cad. No:-------- --------- adresindeki mağazasındaki --------- numaralı sayacında teknik inceleme yapılmasının gerektiğini, Bu nedenle Müvekkilinin şirketin kullandığı elektrik sayacında - optik okuyucuda - endeks bilgileri de gözetilerek ve gerekli teknik incelemelerin yapılmasını, Optik okuyucuda, sayaçta, endeks bilgilerinde, faturaya konu tarihlerde günlük kullanımın kaç KW olduğunun tespit edilmesini, 01.10.2018 - 31.08.2018 tarihleri arasındaki 30 günlük elektrik kullanımının hangi boyutlarda olduğu ve bu kullanıma ilişkin hangi tutarlarda ödeme yapılması gerektiğinin tespitini talep ettiklerini. Bilirkişiler marifetiyle (istinabe yoluyla) tespitini talep etmek zorunluluğu hasıl olmuştur. Bilirkişiler tarafından yapılan tespite İstinaden müvekkil şirketin karşı tarafa hangi tutarlarda fazla ödeme yaptığının tespit edileceğini, Müvekkil şirketin, 30 günlük elektrik kullanımının 34.503,40 TL olmasının imkansız olduğunu. Aşağıda tüketim alışkanlıklarını gösterir son 5 aylık fatura bilgilerinin gösterildiğini, Eylül 2018-19.868 TL (Günlük Ort. kwh : 985) Kasım 2018 -17.318 TL (Günlük Ort. kwh : 734) Aralık 2018 -16.634 TL (Günlük Ort. kwh : 749) Ocak 2018 - 14.981 TL (Günlük Ort. kwh : 676). A Arz edilen nedenlerle yukarıda belirttikleri hususların Mahkemenin seçeceği uzman bilirkişi marifetiyle müvekkil mağazada keşif ve inceleme yapılmasına, müvekkil tarafından fazla ödenen tutarın tespitine, fazla ödenen tutarın istirdadına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 30.10.2018 tarihli ve --------- seri numaralı 34.503,40-TL tutarındaki faturanın, diğer aylarda gelen faturalara kıyasla bir hayli yüksek olduğundan bahisle bilirkişi marifetiyle ilgili dönemdeki tüketimin tespit edilerek fazla ödenen bedelin iadesinin talep edildiğini, Öncelikle, iddiasını ispat etmekle yükümlü olan davacının; 34.503,40-TL bedelin ödendiğini iddia etmişse de dilekçesinin birinci eki müvekkil şirket tarafından düzenlenen fatura olup dilekçede belirtildiği üzere ödeme yapıldığına dair bir banka dekontu sunulmadığını. Otomatik ödeme talimatı verilmiş olmasının faturanın ödendiği anlamını taşımadığından, ödenen fazla bedelin iadesini talep ederken ödeme yapıldığına dair banka dekontunun da sunulması gerektiğini,. Davacı vekili, müvekkilinin bir aylık elektrik tüketiminin 1557 kWh olmasının imkânsız olduğunu iddia ettiğini, Davacının emsal olarak sunduğu aylardan bağımsız, dava dilekçesinde yer verilen ve müvekkil şirket tarafından düzenlenen faturada yer alan grafik incelendiğinde; Mayıs 2018 döneminde 1035 kWh, Haziran 2018 döneminde 1132 kWh, Temmuz 2018 döneminde 1334 kWh, Ağustos 2018 döneminde 1113 kWh tüketim yapıldığının görüldüğünü, Oysa davacı tarafından emsal olarak sunulan ayların kış ayları olduğunu, --------- gibi kış aylarının ılık, bahar aylarının bile birçok ilin yaz aylarıyla aynı hatta daha sıcak olduğu, yaz aylarının ise çok daha sıcak geçtiği bir ilde klima vb. elektronik aletlerin mağazada yoğun kullanılması nedeniyle tüketimlerin artmasının hayatın olağan akışına uygun olduğunu, Kaldı ki grafikteki kış ayları ile yaz aylarının tüketim değerleri karşılaştırıldığında aylık tüketimlerdeki mevsimsel farkın net olarak görüleceğini, Tüm bu hususların yanı sıra dava konusu faturaya konu tüketimlerin okunduğu tarihte davacının tesisatında takılı olan --------- seri numaralı sayacı 19.11.2018 tarihinde sökülerek inceleme yapılmak üzere --------- Müdürlüğü'ne gönderildiğini, Sayacın incelemeye gönderilmek üzere sökülerek sağlıklı çalışıp çalışmadığı hususunda rapor alınması başvurusu rapordan da anlaşılacağı üzere bizzat davacı şirket tarafından yapıldığını, Davacı şirketin başvurusu üzerine --------- Müdürlüğü'nce tanzim edilen 03.12.2018 tarihli ve ---------- numaralı Şikâyetli Elektrik Sayacı Muayene Raporu'nda: "3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince yapılan muayene sonucunda muayenesi yapılan sayacın; DOĞRU çalıştığı anlaşılmıştır." demek suretiyle davacının sayacında herhangi bir arıza olmadığı ve doğru tüketim kaydettiğinin belirtilendiğini, Dava dilekçesinde ise sebebini anlayamadıkları bir şekilde davacı şirketin; incelenmesi için bizzat başvurduğu ve dava konusu faturanın düzenlendiği tarihte tesisatında takılı olan ---------- seri numaralı sayacın değil, söz konusu fatura dönemi ile bağlantısı olmayan --------- seri numaralı sayacın incelenmesini talep ettiğini, Bu husus tek başına bakıldığında bile davacının iyiniyetli hareket etmediğinin ortaya koyduğunu, Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle; Usulüne uygun olarak dava şartı arabuluculuk süreci gerçekleştirilmediğinden davanın usulden reddine. Aksi kanaatte olunması halinde yargılama giderleri yönünden dava neticesine göre HMK uyarınca değerlendirme yapılmasına. mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddine yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle; "Şikâyetli Elektrik Sayacı Muayene Raporu'nda bulunan sayaç değerleri tablosunda, 19.11.2018 tarihi, 31.10.2018 tarihinden daha sonraki bir tarih olmasına rağmen sayaç değerlerinin 19.11.2018 tarihinde, 31.10.2018 tarihine göre azalmış olduğunun tespit edildiği. Bu durumun, sayacın yanlış tüketim gösterdiğini, hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde açık olduğu, --------- Müdürlüğünün 03.12.2018 tarihli Şikâyetli Sayaç Muayene Raporu'nda, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince yapılan muayene sonucunda muayenesi yapılan sayacın doğru çalıştığının tespit edildiği, ---------Müdürlüğünün 25.05.2023 tarihli cevap yazısında ise bu tespitin aksine, 03.12.2018 tarihinde yapılan sayaç muayenesinde sehven hata yapıldığı, Ancak daha sonra yapılan tespit ve incelemelerde, şikayete konu olan elektrik savacında okuma hatasının olduğunun tespit edildiğini, --------- şirketinin 20.02.2023 tarih ve --------- sayılı yazısında, --------- numaralı tesisat için 2018/10 dönemi okumalarının sehven hatalı yapılarak --------- zamanında fazla faturalama yapıldığının tespit edildiğini, Dava konusu faturadaki ---------- tarifesi endeks değeri 11.451,78 kWh olması gerekirken, okuma hatası yapılarak 11.837,74 kWh olarak alındığının tespit edildiğini. Bu tespitin tarafımızdan yapılan tüm yorum ve değerlendirmelerle uyuştuğundan,davaya konu fatura hesabının ------- Endeks Değeri 11.451,78 kWh alınarak, yapılması gerektiği, Davacının gerçek tüketimi üzerinden yapılan hesaplamada davacının 2018/10 dönemine ait fatura tutarının, 20.709,46 TL olduğu, Davalı şirket tarafından, davacı şirketin 2018/10 dönemi faturası 34.503,39 TL olarak hesaplandığı, Davacı şirkete fazladan fatura edilen tutarın: 34.503,39 -20.709.46 = 13.793.93 TL olacağı ve bu tutarın davacıya iade edilmesi gerektiği." şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
ISLAH:Davacı vekilinin ıslah dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından fazla ödenen tutarın istirdatına yönelik taleplerini HMK 177/1 maddesi uyarınca "30.10.2018 tarihli faturaya istinaden fazla ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan alınarak tarafımıza ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi" yönünde ıslah ettiklerini beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava, 30/10/2018 tarihli 34.503,40 TL bedelli elektrik faturasından kaynaklı davacının fazla tahsil ettiği bedelin iadesi nedeniyle(sebepsiz zenginleşmeden kaynalı) alacak davasıdır.Tahakkukun yapıldığı Ekim 2018 döneminde 30/05/2018 tarihli EPTHY yürürlükte olup yönetmeliğin "Sayacın Doğru Tüketim Kaydetmemesi Halinde Tüketim Miktarının Tespiti" başlıklı 37.maddesinde;" (1) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyelinden şüphe edilmesi halinde, tüketici veya dağıtım şirketi tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu kapsamda sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle eksik veya fazla tüketim kaydettiğinin ya da hiç tüketim kaydetmediğinin;a) Sayaç dışı bir unsurdan kaynaklanması ve bu durumun dağıtım şirketince yerinde yapıları incelemede teknik olarak tespit edilmesi,b) Sayaçtan kaynaklanması ve bu durumun sanayi ve teknoloji il müdürlüğünden alınan sayaç muayene raporunda teknik olarak tespit edilmesi durumlarında eksik veya fazla tüketime ilişkin hesaplama yapılır.(2) Bu madde kapsamında yapılan hesaplamalarda; öncelikle varsa tüketicinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketim değerleri yoksa sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait günlük ortalama tüketim değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bu iki tespitin yapılamaması durumunda benzer özelliklere sahip kullanım yerlerinin tüketimleri dikkate alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır. Kullanım amacı tarımsal sulama olan tüketicilerin hesaplama- larında, Tarım İlçe Müdürlükleri ve resmi kurumlardan alınan belgeler ile yerinde yapılan tespitlere göre ürün belirlenerek ,ürün karakteristiğine uygun hesaplama yapılabilir" denilmiştir.Dava konusu fatura Ekim 2018 dönemine ilişkin olup 34.503,40 TL bedelli olup 16/11/2018 tarihinde davacının hesabından otomatik olarak ödendiği anlaşılmaktadır.Davacının tüketime ve faturaya itirazı üzerine itiraz konusu --------- marka --------- seri nolu sayaç 19/11/2018 tarihinde sökülerek yerine --------- seri nolu --------- marka sayaç takılmıştır. Ekim 2018 dönemi ---------- seri nolu önceki sayaç, Kasım 2018 ve Aralık 2018 dönemi -------- seri nolu yeni sayaç tarafından kaydedilmiştir. --------- Müdürlüğü'nce yapılan inceleme sonucu düzen- lenen 03/12/2018 tarihli Muayene Raporunda "dijital hata görülmediği, okuma veya tahakkuk hatası bulunmadığı" belirtilmiştir.Bozma öncesi mahkememiz tarafından ---------- esas sayılı dosya kapsamında; "Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; mahkememizce dosya münderecatında yapılan incelemede 30/10/2018 tarihli 34.503,40 TL bedelli elektrik faturasından kaynaklı davacının fazla tahsil ettiği bedelin iadesinin gerektiği, bilirkişi tarafından hesaplanan tüketim bedeli düşürüldükten sonra bakiye 18.062,54 TL nedeniyle haklı bir sebep olmaksızın zenginleşen davalının bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı yan faiz talebinde bulunmadığı anlaşılmakla faiz hakkında hüküm tesis edilmemiştir." şeklindeki gerekçelere yer verilerek; " Davanın KABULÜ ile 18.062,54 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine," şeklinde karar verildiği, İstinafen incelenen dosya kapsamında -------- sayılı ilamının; "Buna göre; mahkemece --------- Müdürlüğü'ne müzek- kere yazılarak; 19/11/2018 tarihinde sayaç değeri -------- ---------- tarifesi 11451 iken 31/10/2018 tarihinde sayaç değerinin 40830 -------- tarifesinin --------- olduğu, 19/11/2018 tarihi 31/10/2018 tarihinden daha sonraki bir tarih olmasına rağmen sayaç değerlerinin 19/11/2018 tarihinde 31/10/2018 tarihine na- zaran azalmış olduğu dikkate alınarak bu hususun açıklanmasının, ayrıca 01/10/2018-31/10/2018 tarihli sayaç değerlerinin dosya kapsamına sunulmasının istenilmesi, davalı tarafından aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş tüketim değerlerinin dosyaya ibrazı ile sonrasında önceki bilir- kişiden itirazları giderici, hükme ve yargısal denetime elverişli ek rapor alınarak hasıl alacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. " şeklindeki gerekçelere istinaden bozulduğu, dosyanın eksikliklerin tamamlanması amacıyla mahkememize gönderildiği, mezkur dosyanın --------- esasına kaydedildiği, -------- sayılı ilamının yol göstericiliğinde eksikliklerin ikmal edildiği, akabinde üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturularak rapor tanziminin sağlandığı, bilirkişi heyeti tarafından oluşturulan 04/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; " Davacı şirkete fazladan fatura edilen tutarın: 34.503,39 -20.709,46 = 13.793,93 TL olacağı ve bu tutarın davacıya iade edilmesi gerektiği," yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; iddia, savunma, --------- sayılı ilamı, bilirkişi heyet raporu ve tüm bilgi ve belgeler neticesinde mahkememizce dosya münderecatında yapılan incelemede 30/10/2018 tarihli 34.503,40 TL bedelli elektrik faturasından kaynaklı davacının fazla tahsil ettiği bedelin iadesinin gerektiği, bilirkişi tarafından hesaplanan tüketim bedeli düşürüldükten sonra bakiye 13.793,93 TL nedeniyle haklı bir sebep olmaksızın zenginleşen davalının bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı yan faiz talebinde bulunmadığı anlaşılmakla faiz hakkında hüküm tesis edilmemiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 13.793,93 TL'nin dava tarihi olan 03/10/2019 tarihinden itibaren avans faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 942,26 TL harcın bozma sonrası alınmadığından 942,26 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Bozma sonrası alınmadığından, alınması gereken 269,85 TL başvurma harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 8.055,55 TL ( Bilirkişi ücreti, tebligat gideri, müzekkere gideri, dosya ücreti) yargılama giderinden davanın kabul 0,39 ve red 0,61 oranına göre hesaplanan 3.141,66 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL (tebligat ve müzekkere gideri) yargılama giderinden davanın red 0,61 ve kabul 0,39 oranına göre hesaplanan 30,50 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk ücreti 1.320,00 TL'nin kabul oranına göre 514,80 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Arabuluculuk ücreti 1.320,00 TL'nin red oranına göre 805,20 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
9-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 13.793,93 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde --------- Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/11/2023