T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/946
KARAR NO: 2023/997
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/04/2022
KARAR TARİHİ: 05/12/2023
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili, dava dışı----. şirketi’ nde süresiz iş akdi ile çalışmaya başlamışlardır. Ancak müvekkilimizin iş akdi haklı ve geçerli bir sebep olmaksızın feshedilmiştir. ---- işçilik alacakları için ----.İş Mahkemesi ---- Sayılı dosyası ile verilen ilam dava dışı ----. Şirketi için kesinleşmiş ve -----İcra Müdürlüğünün ----- Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. İş bu icra dosyasında müvekkil işçinin alacağı bu gün itibarı (25.03.2022 ) ile 286.183,50 TL ye ulaşmıştır. Ancak dava dışı ------ Şirketi'nden hiç bir tahsilat yapılamamıştır. Zira ortaklar bu şirketi gözden çıkarıp iş bu davada taraf olan 2 şirket üzerinden ticaretlerine devam etmektedirler. Gariban işçiler yıllardır emek verdikleri şirketten alacaklarını alamazken şirket ortakları alacakları için kendi şirketlerine icta takibi başlatmış ve alacaklarını almaya çalışmaktadırlar. Bu manada şirketin tüm mal varlığını haczedip şirket araçlarını satışa çıkarmışlardır. Şirket kurucuları -----.İcra Dairesi'nin -----Sayılı dosyası ile takip başlatmıştır. Bununla da kalmayıp danışıklı bir şekilde davalı ----Kooperatifi de dava dışı dava dışı ---- şirketi'nden yine alacağım var kisvesi altında -----.İcra Dairesi'nin -----Sayılı dosyası ile 3.940.763,93 TL bedelli icra takibine başlamıştır. Dava dışı ---- grup şirketlerdir. Davalı şirketlerde ortak olan -----, dava dışı ----- Şirketi'nde yönetim kurulu üyeliği yapmıştır. Ayrıca yukarıda anılı şirketlerin faaliyet alanları da yine benzerdir. Şeklinde açıklamalarda bulunarak; Davalı----- Aında kayıtlı olduğu tespit edilen -----. 3502 PARSEL --- PAFTA NOLU TAŞINMAZ'a ve davalı şirketler adına kayıtlı bulunan menkul ve gayri menkul mal varlıkları ve de üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına İİK m.259 ve 281. gereği teminatsız olarak----- İcra Müdürlüğünün----- Sayılı dosyasından infaz edilmek üzere şimdilik dava değeri olan 286.183,50 TL üzerinden İHTİYATİ HACİZ KARARI verilmesini; Müvekkili alacaklı için ----- İcra Müdürlüğünün-----Sayılı dosyasına davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu ve borçlu olduklarının tespiti ve de yukarıda zikredilen dosyaya borçlu olarak kaydedilmesinin kabulüne, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davada, davacı işçinin işçilik alacaklarından sorumluluk, sigortalısı bulunduğu dava dışı işveren -----aittir. Müvekkili Kooperatif, davacının işvereni olmadığı gibi, dava dışı işveren-----. ile Müvekkil Kooperatif arasında asıl işveren- alt işveren olma bakımından herhangi bir bağlantı da söz konusu değildir. Dava dışı işveren ----- şirketinin ortaklarından bazılarının Müvekkili Kooperatife üye olması sebebiyle, hukuki hiçbir dayanağı olmaksızın Müvekkil Kooperatif bu davada hasım olarak gösterilmiş olup; davaya konu olayda husumetinin bulunmadığı açıktır. Yukarıda açıklanan nedenle, davacı işçilik alacakları için ancak kendi işverenine dava açabileceğinden, öncelikle açılan davanın pasif sıfat ( husumet ) yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep ederiz. Müvekkili kooperatif ile dava dışı işveren -----santralleri şirketi arasında geçmişte uzun yıllardır devam etmiş bir ticari ilişki söz konusudur. Müvekkil kooperatif kum üretimi faaliyetiyle iştigal ettiğinden, dava dışı işveren---- santralleri şirketi müvekkil kooperatiften kum satın alan firmalardan biridir. Dava dışı işveren ---- bir dönem içinde bulunduğu maddi sıkıntılar nedeniyle konkordato başvurusunda bulunmuş, -----. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin -----sayılı dosyası ile açılan davanın reddine karar verilmiştir. Bu süreçte sektörden bilindiği kadarıyla borçlarını ödeyemeyen dava dışı işveren şirketin tüm malvarlığı alacaklıları tarafından haczedilmiştir. Müvekkil kooperatifin de dava dışı işveren ---- santralleri şirketi ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak bu şirketten 3.940.763,93-tl alacağı bulunmaktadır. Dava dışı işveren ----şirketi hakkındaki konkordato davasının ( ---- Asliye Ticaret Mahkemesi’nin -----sayılı dosyası) reddine karar verilmesinin ardından bu şirket aleyhinde ------ İcra Müdürlüğü’nün ----- Sayılı Dosyası İle İcra Takibi Başlatılmıştır. Müvekkil Kooperatif, dava dışı işveren -----Santralleri şirketinin borcunu ödememesi üzerine, 1 adet taşınmazına ve 31 aracına haciz koydurmuş, yakalama talep etmiş, bu araçlardan 5 tanesini muhafaza altına aldırarak ----- Otoparkına çektirmiştir. 03.06.2022 tarihinde açık artırma ile yapılan satış neticesinde hacizli araçlardan 6 tanesi satılmış olup, dosya kapsamında bulunan delil listemiz ekinde buna ilişkin araç satış tutanakları daha önce sunulmuştur. Henüz sıra cetveli işlemleri tamamlanmadığından satış bedelinin hangi alacaklının icra dosya borçlarına ödeneceği şu aşamada belirsizdir. Diğer araçların ve taşınmazın icra dosyalarından satış işlemleri devam etmektedir. Dava dışı işveren ----ile Müvekkil Kooperatif, davacının iddiasının aksine, ortaklık yapısı, şirket yetkilileri ve yönetim kurulu üyeleri birbirinden farklı olan, farklı iş kollarında faaliyet gösteren iki ayrı tüzel kişilik olup; işbu durum,----- Ticaret Odası ve sicil kayıtlarının celbi ile ortaya çıkacağını beyan ederek arabulucu başvurusu yapılmadan dava açıldığından, öncelikle dava şartı yokluğundan reddine; müvekkiline yönelik husumet itirazlarının kabulü ile husumet yokluğu nedeniyle reddine; Mahkeme aksi kanaatte olması halinde esasa ilişkin sebeplerle davanın tümden reddine; yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
----kayıtları, Ticaret sicil kayıtları,----. İcra Müdürlüğü’nün ----- Sayılı icra dosya sureti, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
21.02.2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişi ile nitelikli hesaplama uzmanına tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 24.05.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle;
MALİ YÖNDEN YAPILAN TEKNİK İNCELEMELERDE; Davalı şirket -----ile Dava dışı -----. ile arasında 2013 yılı öncesinden süre gelen bir ticari ilişkinin mevcut olduğu tarafların karşılıklı mal/hizmet alım satımında bulundukları buna karşılık dava dışı şirket tarafından ödemelerin havale veya çek ile yapıldığı, davalı şirketin ise dava dışı şirketten alımlarına ilişkin ödeme yapmayarak bakiyeleri alacağından mahsup ettiği görülmekte olup, davalı şirketin dava dışı şirkete ait kredi ödemelerin kendisinin kapattığı, bir kısım ödemelerin teknik yönden yapılan incelemede Sermaye Yönünden ----kontrol edebileceği kanaatine varıldığı, teknik açıdan bakıldığında gerek ticari sicil, gerek davalı ----Kooperatifinin defter kayıtlarda yapılan incelemede hukuki takdir mahkemeye ait olmak üzeri Davalı şirket ----. ile Dava dışı ----- arasında organik bağın kuvvetli olduğu, Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davalı ----- defterlerinin incelenmesi neticesinde Davalı ------ ait incelenen 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinde Dava dışı----- ile arasında bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı, ORGANİK BAĞ YÖNÜNDEN YAPILAN İNCELEMEDE; Davadışı ----- ile davalı -----İş adresleri, Telefon numaraları, ----- Ticaret Odasına kayıt tarihleri farklıdır.---- web adresi yoktur. ----- vardır. Meslek grupları, ---- Kodları, Firma iş konuları farklıdır. Her iki şirketinde Yönetim Kurulları 11 kişiden oluşmakta olup; her iki şirketinde yönetim kurulunda aynı olan 4 kişidir. (ortak yönetici----yönetsel olarak ------ kontrol edecek sayıya ulaşamamaktadır. ------ sermayenin 4.208.800,00 TL sının (%66,67 sinin) hissedarı olan 67 kişi; ----- sermayesinin 675.000,00 TL sına (% 52,63 üne) sahiptir. Sermaye Yönünden-----kontrol edebileceği; Davadışı ---- ile davalı ----- İş adresleri, Telefon numaraları, ----- Ticaret Odasına kayıt tarihleri farklıdır. ----- Kooperatifi’nin web adresi yoktur. ----- vardır. Meslek grupları, ---- Kodları, Firma iş konuları farklıdır. ---- Yönetim Kurulu 11 kişiden------Kooperatifi Yönetim Kurulu 16 kişiden oluşmakta olup; her iki kuruluşun yönetim kurulunda aynı olan 2 kişidir. (ortak yönetici---- ----Kooperatifi, yönetsel olarak ----- kontrol edecek sayıya ulaşamamaktadır.---- Kooperatifindeki 46 ortak; ( ortakların %52,87 si); ---- sermayesinin 722.700,00 TL sına (% 56,35 ine) sahiptir. Sermaye Yönünden ----kontrol edebileceği şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, dava dışı şirket ile davalılar arasındaki organik bağın tespit edilerek perdenin aralanması yoluyla işçilik alacağı istemiyle başlatılan takipten her iki davalının da sorumlu olduğunun tespiti ve alacağın davalılardan tahsil edilebilmesi için icra dosyasına borçlu olarak kaydedilmesi istemine ilişkindir.
Dava ilk olarak 24/05/2022 tarihinde ----İş Mahkemesinin-----Esas sayısı ile açıldığı, bu mahkemece yapılan yargılamada davacı bakımından dosyanın tefrikine karar verildiği, yeni esasa kaydına karar verildiği, tefrik kararı üzerine ----.İş Mahkemesi 30/09/2022 tarih ve ----Esas,----karar sayılı kararı ile;----- Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dava dosyası Mahkememize tevzi edildiği,
Davacı vekili mahkememize verdiği tam ıslah dilekçesi ile; Davacı müvekkili tarafından davalıların işçilik alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun tespiti ve tahsili talebiyle açılan davada; netice-i talebin hatalı talep edildiğini, bu nedenle hatalı olan iş bu dava dilekçesinin, müvekkili açısından hak kaybı ve mağduriyete sebebiyet verdiğini, kısaca netice talep kısmının değiştirmek istediklerini ve bunun ancak tam ıslah yolu ile mümkün olması nedeni ile davanın HMK 180 gereği tam ıslah yaptıklarını, tam ıslah talebinin kabulü ile; Müvekkili alacaklı için icra dosyasında davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu ve borçlu olduklarının tespitine ve de yukarıda zikredilen dosyaya borçlu olarak kaydedilmesinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.TTK'nın 5/A maddesine göre, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Davanın konusu (müddeabih), dava dilekçesindeki talep sonucu, yani neticei talep esas alınarak belirlenir. Neticei talebin bir para alacağının tahsili veya tazminata ilişkin olduğu durumlarda, arabulucuya başvuru yapılmış olması dava şartıdır.
Alacak davalarında davacı, bir para alacağının tahsilini amaçladığından, dava açılmadan önce, yukarıdaki yasal düzenlemeye göre arabulucuya başvurulmuş ve arabulucu tarafından onaylanmış anlaşmaya varılamadığına ilişkin tutanağın dava dilekçesine eklenmiş olması dava şartıdır. Somut olayda bir miktar paranın ödenmesi, para alacağının tahsili talep edilmiştir. Bu hukuki açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; bir miktar paranın ödenmesi istemine ilişkin iş bu alacak davası TTK hükümleri uyarınca ticari dava niteliğinde olduğundan arabulucuya başvurulmasının TTK'nın 5/A maddesi uyarınca dava şartı olduğuna dair ilk derece mahkemesinin değerlendirmesi isabetli olup somut olayda davanın görevsiz mahkemede açıldığı tarihten önce davacı tarafça arabulucuya başvurulmamıştır. (----- Bölge Adliye Mahkemesi -----.Hukuk Dairesi'nin ---- Esas ve----- Karar sayılı ilamı)
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi gereğince arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğine dair emredici ve özel nitelikteki düzenleme dikkate alındığında, davanın, arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi kararı verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Peşin alınan 1.008,43 TL harç ile alınması gerekli 269,85 TL peşin harcın düşümü ile Hazineye irat kaydına, bakiye kalan 738,58 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA ,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
5-Davalılar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekili ve davalı vekillerinin yüzüne karşı Feri müdahil yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.